Η επιστροφή-ορόσημο του Κωνσταντίνου Καραμανλή με το τέλος της δικτατορίας και η «αυγή» της Μεταπολίτευσης (vid)
- Το πρόσωπο της εθνικής σωτηρίας άκουγε στο όνομα του Κωνσταντίνου Καραμανλή
- Η επιστροφή - ορόσημο αλλαγής του Κωνσταντίνου Καραμανλή
Το βράδυ της 23ης Ιουλίου 1974, η Ελλάδα βρισκόταν στο χείλος του γκρεμού. Η στρατιωτική δικτατορία που κυβερνούσε από το 1967 είχε πλέον καταρρεύσει υπό το βάρος της κυπριακής τραγωδίας. Ο «αόρατος δικτάτορας» Δημήτριος Ιωαννίδης, με τη μοιραία απόφαση να ανατρέψει τον Μακάριο, είχε οδηγήσει την Τουρκία στην εισβολή στο νησί στις 20 Ιουλίου. Το φιάσκο της επιστράτευσης και η γενικευμένη σύγχυση απογύμνωσαν πλήρως το καθεστώς.
Την ίδια ημέρα, οι ανώτατοι αξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων απαίτησαν από τον «Πρόεδρο της Δημοκρατίας» Φαίδωνα Γκιζίκη να δοθεί η εξουσία στους πολιτικούς. Ο Ιωαννίδης εξαφανίστηκε αμέσως μετά, ενώ η Βουλή μετατράπηκε σε τόπο κρίσιμων διαβουλεύσεων.
Το πρόσωπο της εθνικής σωτηρίας άκουγε στο όνομα του Κωνσταντίνου Καραμανλή
Στη μυστική σύσκεψη της 23ης Ιουλίου, με τη συμμετοχή πολιτικών όπως οι Κανελλόπουλος, Στεφανόπουλος, Μαύρος, Μαρκεζίνης, Ζολώτας και άλλοι, αναζητήθηκε επειγόντως η λύση που θα έβγαζε τη χώρα από την αβεβαιότητα. Ο Ευάγγελος Αβέρωφ ξεχώρισε δύο ονόματα: τον ίδιο τον Κανελλόπουλο και τον Κωνσταντίνο Καραμανλή.
Η επιμονή του Αβέρωφ και η στήριξη του ίδιου του Κανελλόπουλου οδήγησαν στο να αναζητηθεί η επιστροφή του Κωνσταντίνου Καραμανλή από το Παρίσι, όπου βρισκόταν σε αυτοεξορία από το 1963. Παρά τις αρχικές του επιφυλάξεις, ο Καραμανλής πείστηκε να επιστρέψει. «Στείλτε μου αεροπλάνο αμέσως», φέρεται να είπε, σε μια φράση που πέρασε στην ιστορία.
Η επιστροφή - ορόσημο αλλαγής του Κωνσταντίνου Καραμανλή
Ο Γάλλος πρόεδρος Βαλερί Ζισκάρ Ντ’ Εσταίν έθεσε στη διάθεσή του το προεδρικό αεροσκάφος. Μαζί του ταξίδεψαν ο γραμματέας του Κωνσταντίνος Χρυσοστάλης, ο ανιψιός του Μιχάλης Λιάπης και ο δημοσιογράφος Παναγιώτης Λαμπρίας.
Λίγο μετά τις 2 τα ξημερώματα της 24ης Ιουλίου 1974, το αεροπλάνο προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο του Ελληνικού. Χιλιάδες πολίτες περίμεναν με δάκρυα και τραγούδια. Ο Καραμανλής μπήκε στο γραφείο του Γκιζίκη στις 03:10 και ενημερώθηκε για τα γεγονότα. Μια ώρα αργότερα, ενώπιον του Αρχιεπισκόπου Σεραφείμ, ορκίστηκε πρωθυπουργός.
Ο ίδιος ο Καραμανλής θα πει χρόνια αργότερα: «Συχνά σκεπτόμουν τη συγκίνηση που θα δοκίμαζα όταν θα ξαναπατούσα το έδαφος της πατρίδος… αλλά το αίσθημα της ευθύνης ήταν τόσο έντονο, που εξαφάνιζε κάθε άλλο συναίσθημα».
Η χώρα είχε μόλις εξέλθει από 2.285 ημέρες μεσαιωνικού σκότους, όπως έγραψε την επόμενη μέρα η εφημερίδα «Αθηναϊκή». Το πρωτοσέλιδο της ανέφερε: «Πρώτον βήμα στην ελευθερία», ενώ ήδη έκανε νύξη για τη νέα πολιτική δύναμη που θα δημιουργούσε σύντομα ο Καραμανλής: «Από σήμερα και πάλι στις επάλξεις της νέας Δημοκρατίας».
