Καϊράτ: Τα McDonald’s και η ευρωπαϊκή νοοτροπία στο καζακικό ποδόσφαιρο
Η ιστορία της Καϊράτ Αλμάτι, σημερινής αντιπάλου του Ολυμπιακού δεν μπορεί να αποκοπεί από τη φιγούρα του ανθρώπου που την έχει μεταμορφώσει την τελευταία δεκαετία: του Κάιρατ Μπορανμπάγεφ. Ο 59χρονος επιχειρηματίας, ένας από τους πιο ισχυρούς οικονομικούς παράγοντες του Καζακστάν, έπαιξε καταλυτικό ρόλο τόσο στην ανάπτυξη του συλλόγου όσο και στη διείσδυση διεθνών brands στη χώρα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα: η είσοδος των McDonald’s στο Καζακστάν, ένα επιχειρηματικό project που έγινε πρωτοσέλιδο όχι μόνο λόγω της οικονομικής του διάστασης, αλλά και επειδή ο Μπορανμπάγεφ συνδέεται εξ αγχιστείας με την πολιτική οικογένεια του πρώην προέδρου της χώρας, Νουρσουλτάν Ναζαρμπάγεφ.
Το 2015 εγκαινιάστηκε το πρώτο McDonald’s της χώρας, με τον Μπορανμπάγεφ να εμφανίζεται στο πλευρό διάσημων προσωπικοτήτων, όπως του Αντρέι Αρσάβιν, σε εκδηλώσεις προβολής του brand. O Ρώσος ποδοσφαιριστής μαζί με άλλες προσωπικότηρς σέρβιραν χάμπουργκερ στον κόσμο με το βλέμμα στη… Δύση!
Το εγχείρημα μετατράπηκε σε σύμβολο δυτικόστροφης ανάπτυξης μιας χώρας που αναζητούσε διεθνή προφίλ. Ωστόσο, το franchise οδηγήθηκε σε ρήξη με την αμερικανική εταιρεία, όταν η McDonald’s απαγόρευσε στους Καζάκους συνεργάτες της να προμηθεύονται κρέας από τη Ρωσία.
Το αποτέλεσμα; Μια πρωτοφανής κίνηση… branding: τα McDonald’s μετατράπηκαν σε «I’M Restaurant», ένα υβρίδιο παρόμοιας αισθητικής που οι κάτοικοι αποκαλούν ειρωνικά «Madonaldland». Η ιστορία αυτή αντανακλά τον τρόπο με τον οποίο ο Μπορανμπάγεφ έχει λειτουργήσει επιχειρηματικά, συνδυάζοντας πολιτικές διασυνδέσεις, προσωπικό όραμα και μια αίσθηση ανεξαρτησίας που εκφράζεται και μέσα από τον σύλλογο.
Γιατί η Καϊράτ θεωρείται «ιδιαίτερη»; Σε αντίθεση με την πλειονότητα των καζακικών ομάδων, που χρηματοδοτούνται απευθείας από κρατικούς φορείς, η αντίπαλος του Ολυμπιακού στηρίζεται κυρίως στις επενδύσεις του προέδρου της. Αυτό της επιτρέπει να λειτουργεί πιο ευέλικτα, με ευρωπαϊκά πρότυπα: προπονητικό κέντρο επιπέδου Champions League, τεχνολογικές εγκαταστάσεις, συνεργασίες με ομάδες του εξωτερικού και ένα μοντέλο ανάπτυξης που στηρίζεται στην ανάδειξη νεαρών Καζάκων παικτών.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο σύλλογος έχει εξελιχθεί σε κύρια δεξαμενή ταλέντων για την εθνική ομάδα, ενώ παράλληλα ποντάρει σε στοχευμένες μεταγραφές ξένων παικτών για να ενισχύει το προφίλ του στο ευρωπαϊκό στερέωμα. Το πρόσφατο παράδειγμα του 17χρονου Νταστάν Σατπάγιεφ, που είναι ήδη κοντά στην Τσέλσι.
Astana Arena: Το στολίδι μιας παγωμένης πρωτεύουσας
Το Astana Arena, όπου θα διεξαχθεί το κρίσιμο ευρωπαϊκό παιχνίδι, αποτελεί ίσως το πιο εντυπωσιακό στάδιο της Κεντρικής Ασίας. Με κόστος κατασκευής που άγγιξε τα 170 εκατομμύρια ευρώ, τεχνητό χλοοτάπητα και αναδιπλούμενη οροφή για να αντιμετωπίζονται οι ακραίες θερμοκρασίες της Αστάνα, το γήπεδο αποτελεί από μόνο του ένα αρχιτεκτονικό μνημείο. Μάλιστα, το 2009 ήταν ένα από λίγα ευρωπαϊκά γήπεδα με αναδιπλούμενη οροφή.
Ο σχεδιασμός του εντάσσεται στο ευρύτερο όραμα του Ναζαρμπάγεφ, ο οποίος επιδίωξε να μετατρέψει την πρωτεύουσα σε βιτρίνα εκσυγχρονισμού. Το Astana Arena είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα: φουτουριστικές γραμμές, σύγχρονα ηλεκτρονικά συστήματα, 33.000 θέσεις και η δυνατότητα να φιλοξενεί αγώνες υψηλού επιπέδου σε θερμοκρασίες που συχνά πέφτουν κάτω από -20°C. Το γήπεδο έχει φιλοξενήσει κορυφαίες διοργανώσεις, διεθνή events, ακόμη και μέρος του EXPO 2017, ενώ έχει τιμηθεί με σημαντικές διακρίσεις όπως το βραβείο RIBA το 2011.
Κι όμως, πίσω από τη λάμψη του, κρύβεται μια αντιφατική πραγματικότητα. Στους εγχώριους αγώνες, η παρουσία φιλάθλων είναι ελάχιστη: πολλές φορές δεν ξεπερνά τους 3.000 σε ένα γήπεδο 33.000 θέσεων.
Παρά ταύτα, το Astana Arena παραμένει εγγύηση ιδανικών συνθηκών. Με το θερμόμετρο να δείχνει -16°C την ημέρα και έως -24°C τη νύχτα, η αναδιπλούμενη οροφή εξασφαλίζει ότι το σημερινό παιχνίδι θα γίνει σε συνθήκες σχεδόν… κλειστού γυμναστηρίου. Το μόνο δεδομένο μειονέκτημα είναι ο συνθετικός χλοοτάπητας, ο οποίος αλλάζει τον ρυθμό και την ταχύτητα κυκλοφορίας της μπάλας, επηρεάζοντας συνήθως τις ομάδες.
Η Καϊράτ ψάχνει το ευρωπαϊκό της βήμα
Αγωνιστικά, η Καϊράτ αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα. Το πρωτάθλημα του Καζακστάν έχει ολοκληρωθεί εδώ και εβδομάδες, γεγονός που στερεί από την ομάδα αγωνιστικό ρυθμό, το μεγαλύτερο ίσως μειονέκτημα ενόψει των κρίσιμων αγώνων. Παράλληλα, το απουσιολόγιο του Ραφαέλ Ουραζμπαχτίν είναι γεμάτο.
Ο νεαρός σταρ Νταστάν Σατπάγιεφ, ίσως o πιο ταλαντούχος παίκτης που έχει αναδείξει η χώρα τα τελευταία χρόνια, θα απουσιάσει. Ο 17χρονος έχει ήδη «τσεκαριστεί» από την Τσέλσι και όλα δείχνουν ένα σπουδαίο deal. Εκτός μένει και ο χαρισματικός μέσος Όφρι Αράντ, ενώ ο Ουκρανός στόπερ και αρχηγός, Ολεξάντρ Μαρτινόβιτς, μόλις επέστρεψε από τραυματισμό και δύσκολα θα ξεκινήσει βασικός.
Yπάρχουν και θετικά για τους γηπεδούχους, η Καϊράτ διαθέτει ισχυρό κορμό και ορισμένους ξένους παίκτες με ποιότητα. Ο Πορτογάλος Ζορζίνιο λειτουργεί ως «εγκέφαλος» της ομάδας, ο Γκρομίκα έχει ένα εξαιρετικό αριστερό πόδι που απειλεί από στημένες φάσεις και μακρινά σουτ, ενώ ο Βραζιλιάνος Ρικαρντίνιο αναμένεται να πάρει τη θέση του Σατπάγιεφ στην επίθεση, δίπλα στον ταχύτατο Έντμιλσον. Σημαντική είναι και η επιστροφή του Πορτογάλου Μάτα, ενός εξτρέμ με χαρακτηριστικό στυλ που συχνά έχει συγκριθεί με τον Άλμπα λόγω της ταχύτητάς του και του τρόπου που επιτίθεται στο αριστερό άκρο.
Μεγάλη συζήτηση γίνεται και γύρω από τον τερματοφύλακα Τεμιρλάν Αναρμπέκοβ, ο οποίος έγινε εθνικός ήρωας στη ρώσικη ρουλέτα απέναντι στη Σέλτικ στα προκριματικά του Champions League. Η Καϊράτ στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό πάνω του, ειδικά σε ματς όπου θα κληθεί να αμυνθεί για μεγάλα διαστήματα.
Ο Ουραζμπαχτίν, προπονητής που δεν έχει εργαστεί ποτέ εκτός Καζακστάν, επιχειρεί να εφαρμόσει ένα παιχνίδι κατοχής, έχοντας ως πρότυπο -όπως ο ίδιος έχει δηλώσει- το μοντέλο του Τσάμπι Αλόνσο στη Λεβερκούζεν. Η φιλοσοφία του όμως δοκιμάζεται απέναντι σε ομάδες με ποιότητα, εμπειρία και ευρωπαϊκό χαρακτήρα.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η Καϊράτ θα επιχειρήσει να εκμεταλλευθεί στο έπακρο την έδρα της. Οι αγώνες απέναντι σε Πάφο, Ίντερ και Κοπεγχάγη έδειξαν πως η ομάδα έχει την ικανότητα να αντιστέκεται, ακόμη κι όταν δεν διαθέτει το ίδιο βάθος στο ρόστερ.
Aλός: Club με υποδομή που ζηλεύουν πολλές ομάδες της Ευρώπης
Ο Κάρλος Αλός, ένας από τους πιο «ταξιδεμένους» Ισπανούς τεχνικούς της τελευταίας δεκαετίας και πρώην ομοσπονδιακός προπονητής της Λευκορωσίας, γνωρίζει την Καϊράτ όσο λίγοι. Η θητεία του στον σύλλογο, αλλά και η πολυετής παρουσία του στο καζακικό ποδόσφαιρο, του επιτρέπουν να περιγράφει με ακρίβεια μια πραγματικότητα άγνωστη στους περισσότερους Ευρωπαίους φιλάθλους.
Ο Αλός περιγράφει την Καϊράτ ως ένα από τα πιο επαγγελματικά οργανωμένα clubs της Κεντρικής Ασίας: μια ομάδα με υποδομές υψηλών προδιαγραφών, επένδυση στην ακαδημία, κέντρο προπονήσεων που θυμίζει σύλλογο μεγάλης ευρωπαϊκής λίγκας και με διοίκηση που λειτουργεί με τρόπο διαφορετικό από τον συνηθισμένο για το καζακικό ποδόσφαιρο. «Είναι από τις λίγες ομάδες της χώρας που χρηματοδοτούνται αποκλειστικά από ιδιωτικό κεφάλαιο. Η πλειονότητα στηρίζεται στο κράτος. Η Καϊράτ έχει καλύτερη αθλητική υποδομή απ’ ό,τι πολλές ομάδες της Ευρώπης».
Ο Ισπανός περιγράφει επίσης τις ιδιαιτερότητες του καζακικού ποδοσφαίρου. «Πρόκειται για ένα πρωτάθλημα με μεγάλη ένταση, πολλά δυναμικά μαρκαρίσματα, δεύτερες μπαλιές και παιχνίδι στον αέρα». Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι οι δύο μεγάλες ομάδες, η Καϊράτ και η Αστάνα, διαφοροποιούνται σημαντικά από το υπόλοιπο πρωτάθλημα. «Εκεί υπάρχουν παίκτες περισσότερο τεχνικοί, καλύτεροι ξένοι και πραγματική φιλοσοφία προπόνησης».
Στο αγωνιστικό κομμάτι, ο έμπειρος τεχνικός επισημαίνει ότι η Καϊράτ διαχρονικά προσπαθεί να παίζει ποδόσφαιρο πρωτοβουλίας: κυκλοφορία μπάλας, παιχνίδι από πίσω, ανάπτυξη με αρχές κατοχής. «Στηρίζεται στις βαθιές μπαλιές από πίσω, είναι γρήγορη ομάδα, βγάζει αρκετά τρεξίματα και αν δεν είσαι προσεκτικός σίγουρα θα σου κοστίσει. Η πρόοδος του καζακικού ποδοσφαίρου είναι σταθερή, με βελτίωση στα γήπεδα, στις μεταγραφές και στις ακαδημίες, αν και οι ανισότητες του πρωταθλήματος παραμένουν σημαντικό εμπόδιο. Η Καϊράτ και η Αλμάτι είναι με διαφορά οι καλύτερες ομάδες. Κατάλαβα πόσο μεγάλο είναι το άθλημα ακόμη και σε μέρη που ο κόσμος στην Ισπανία ή στην Ελλάδα δεν σκέφτεται ποτέ. Η Καϊράτ έχει υπόβαθρο, έχει κόσμο, έχει φιλοδοξία. Και αν συνεχίσει με συνέπεια, μπορεί να παραμείνει για χρόνια σταθερή δύναμη στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις».
Διάβασε όλα τα τελευταία νέα της αθλητικής επικαιρότητας. Μάθε για όλους τους live αγώνες σήμερα και δες τις αθλητικές μεταδόσεις της ημέρας και της εβδομάδας μέσα από το υπερπλήρες Πρόγραμμα TV του Gazzetta. Ακολούθησέ μας και στο Google News.
