Η τελευταία... άμυνα: Η UEFA απέναντι στον Ινφαντίνο!

Το ποδόσφαιρο βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη καμπή. Η σύγκρουση γύρω από τη FIFA του Τζιάνι Ινφαντίνο δεν αφορά μόνο χρήματα και διοργανώσεις, αλλά την ίδια την ταυτότητα του αθλήματος. Δεν πρόκειται πλέον μόνο για περισσότερες ομάδες, περισσότερους αγώνες ή περισσότερα δισεκατομμύρια. Πρόκειται για το ερώτημα ποιος θα αποφασίζει αύριο για το σημαντικότερο αθλητικό προϊόν στον κόσμο: οι άνθρωποι του ποδοσφαίρου ή οι επενδυτές που βλέπουν το παιχνίδι ως μια παγκόσμια μηχανή κερδοφορίας;

Από την ημέρα που ανέλαβε την προεδρία της FIFA το 2016, ο Τζιάνι Ινφαντίνο επέλεξε έναν δρόμο ξεκάθαρο: ανάπτυξη μέσω της οικονομικής επέκτασης. Περισσότερες διοργανώσεις, περισσότερα παιχνίδια, μεγαλύτερη εμπορική αξία. Η φιλοσοφία του είναι απλή: όσο μεγαλώνει το προϊόν, τόσο αυξάνονται τα έσοδα και τόσο περισσότερα χρήματα επιστρέφουν στις εθνικές ομοσπονδίες. Το πρόβλημα είναι ότι το ποδόσφαιρο δεν είναι μια συνηθισμένη βιομηχανία. Δεν πουλάει απλώς ένα προϊόν. Εχει ιστορία, ταυτότητα, συναίσθημα, μνήμη. Και όταν η λογική της αγοράς εισχωρεί χωρίς όρια σε έναν χώρο που στηρίζεται πάνω στο πάθος εκατομμυρίων ανθρώπων, η σύγκρουση γίνεται αναπόφευκτη.

Η δημιουργία του νέου Παγκοσμίου Κυπέλλου Συλλόγων με 32 ομάδες, η αύξηση των συμμετεχόντων στο Παγκόσμιο Κύπελλο από 32 σε 48 εθνικές ομάδες και οι διαρκείς συζητήσεις για νέες επεκτάσεις δείχνουν μια διοίκηση που αντιμετωπίζει τον κορεσμό όχι ως κίνδυνο, αλλά ως ευκαιρία. Μπορεί να αντέξει το ίδιο το ποδόσφαιρο; Οι ποδοσφαιριστές μιλούν εδώ και χρόνια για εξάντληση. Οι σύλλογοι διαμαρτύρονται για το φορτωμένο ημερολόγιο. Οι φίλαθλοι βλέπουν ολοένα περισσότερες διοργανώσεις και ολοένα λιγότερες στιγμές πραγματικής μοναδικότητας.

Και τώρα έρχεται το πιο φιλόδοξο σχέδιο του Ινφαντίνο: η δημιουργία μιας εμπορικής εταιρείας στην οποία θα συγκεντρωθούν τα κορυφαία οικονομικά περιουσιακά στοιχεία της FIFA, από τα δικαιώματα του Παγκοσμίου Κυπέλλου μέχρι τις χορηγίες, τις μεταδόσεις και τις άδειες εμπορικής εκμετάλλευσης. Η πρόταση παρουσιάζεται ως μια… επανάσταση χρηματοδότησης. Η FIFA υποστηρίζει ότι μέσω αυτής της δομής οι εθνικές ομοσπονδίες θα λαμβάνουν πολύ περισσότερα χρήματα.

Γιατί όταν ένα κομμάτι του Παγκοσμίου Κυπέλλου μετατρέπεται σε επενδυτικό προϊόν, το ερώτημα δεν είναι μόνο πόσα χρήματα θα μπουν στο ταμείο. Το πραγματικό ερώτημα είναι ποιος θα αποκτήσει λόγο στις αποφάσεις.

Σήμερα μπορεί να είναι ένα ποσοστό μετοχών. Αύριο μπορεί να είναι η πίεση για περισσότερους αγώνες, περισσότερες διαφημίσεις, περισσότερες διοργανώσεις, μεγαλύτερη εκμετάλλευση. Η αντίδραση της UEFA δεν ήταν τυχαία. Η Ευρώπη αντιλαμβάνεται ότι εδώ δεν διακυβεύεται μόνο ένα επιχειρηματικό σχέδιο. Διακυβεύεται η ισορροπία εξουσίας στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο. Για χρόνια, η UEFA ήταν η μόνη δύναμη που μπορούσε να περιορίσει τις πιο επιθετικές κινήσεις της FIFA. Η ευρωπαϊκή αντίσταση απέναντι σε ιδέες όπως το Παγκόσμιο Κύπελλο κάθε δύο χρόνια ή οι ακραίες μορφές εμπορικής επέκτασης αποτέλεσε το τελευταίο θεσμικό αντίβαρο. Το πρόβλημα για την Ευρώπη είναι ότι η FIFA δεν διοικείται μόνο από τις μεγάλες ποδοσφαιρικές χώρες.

Οι μικρότερες ομοσπονδίες έχουν διαφορετικές προτεραιότητες. Για πολλές από αυτές, τα εκατομμύρια χρηματοδότησης αποτελούν μια τεράστια ευκαιρία. Και εκεί βρίσκεται το μεγάλο πολιτικό πλεονέκτημα του Ινφαντίνο: η οικονομική εξάρτηση δημιουργεί συμμαχίες. Η μάχη λοιπόν δεν θα κριθεί μόνο στις αίθουσες συνεδριάσεων. Θα κριθεί στην αιώνια σύγκρουση ανάμεσα στο χρήμα και στην αρχή. Πόσο κοστίζει η ανεξαρτησία ενός θεσμού όταν προσφέρεται μια τεράστια οικονομική ανταμοιβή; Αυτό είναι το δύσκολο ερώτημα που καλούνται να απαντήσουν οι 211 ομοσπονδίες της FIFA.

Η Ευρώπη έχει ένα ισχυρό χαρτί: το ίδιο το κύρος του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Παρότι διαθέτει μόλις το ένα τέταρτο των ψήφων στις εκλογές της FIFA, η πραγματική της ισχύς παραμένει τεράστια. Ένα Παγκόσμιο Κύπελλο χωρίς τις κορυφαίες ευρωπαϊκές εθνικές ομάδες, είτε με 48 είτε με 64, θα έχανε μεγάλο μέρος της αξίας και του κύρους του. Όμως για να χρησιμοποιηθεί αυτό το όπλο χρειάζεται κάτι που σπάνια εμφανίζεται στο ποδόσφαιρο: ενότητα.

Γιατί ο Ινφαντίνο έχει αποδείξει ότι γνωρίζει να επιβιώνει μέσα στις κρίσεις. Περιμένει τις αντιδράσεις να κοπάσουν, επενδύει στις οικονομικές ανάγκες των ομοσπονδιών και προχωρά. Η μεγάλη μάχη, λοιπόν, δεν είναι απλώς για μια εταιρεία, ένα ποσοστό ή μια επένδυση. Είναι για το αν το Παγκόσμιο Κύπελλο θα παραμείνει το κορυφαίο αθλητικό γεγονός ή αν θα μετατραπεί σε ένα ακόμη παγκόσμιο οικονομικό περιουσιακό στοιχείο. Ισως έφτασε πλέον η στιγμή η UEFA να δώσει οριστική απάντηση σε αυτή την αντιπαράθεση…