Eurobasket 2025: Ένα χάλκινο μετάλλιο από χρυσάφι

H εύκολη παρηγοριά κρύβεται στη στρατιά των αστέρων που παρακολουθούν (αν παρακολουθούν…) τις μάχες των μεταλλίων του Eurobasket 2025 από τον καναπέ: Γιόκιτς, Ντόντσιτς, Βαλανσιούνας, Πορζίνγκις, Αλντάμα, Φοντέκιο, Γιαμπουσέλ, Σενγκέλια, Νούρκιτς, Άβντια, χώρια κάποιοι που (όπως οι Κροάτες) δεν έφτασαν καν στα τελικά. Μπορώ να αραδιάζω ονόματα μέχρι να ξημερώσει. H λαμπαδηδρομία των αποτυχημένων αυτή τη φορά δεν πέρασε καν από την Αθήνα.

Η εξίσωση όμως διαβάζεται και ανάποδα. Η Τουρκία πέτυχε επειδή συσπείρωσε όλες τις δυνάμεις της, θρυμμάτισε όλα τα παράθυρα που οδηγούν στη νομιμοποίηση των «νατουραλιζέ» και αντιμετώπισε με νηφαλιότητα τα στραπατσαρίσματα που προηγήθηκαν. Το Μουντομπάσκετ του 2023 οι Τούρκοι το είδαν από το γυαλί. Πέρυσι δεν κατόρθωσαν να φτάσουν καν στα Προολυμπιακά τουρνουά, πόσο μάλλον στο Παρίσι.

Αυτή την παρένθεση αξίζει να την ξεχειλώσω. Ο τελικός του Προ-προολυμπιακού που έγινε τον Αύγουστο του 2023 στην Κωνσταντινούπολη τελείωσε με το εκκωφαντικό 71-84 ύπέρ της Κροατίας. Έπαιξαν εκείνη τη μέρα οι Σενγκούν, Οσμάνι, Κορκμάζ, Σανλί, Σιπάχι, Γιούρτσεβεν, Χαζέρ, Μπιτίμ: ολόκληρη η νυν ομάδα πλην των Όσμαν, Μπόνα, Λάρκιν. Αντί να βαρέσουν διάλυση, οι Τούρκοι ανασκουμπώθηκαν και σάλπισαν αντεπίθεση. Με πρωτεργάτη τον προπονητή τους, Εργκίν Αταμάν.

Η Γερμανία πετυχαίνει τέσσερα χρόνια σερί επειδή (όπως και ο Καναδάς σε παγκόσμιο επίπεδο) έφτιαξε πρόγραμμα με ασυμβίβαστους σημαιοφόρους 3-4 άσους του ΝΒΑ. Η Φινλανδία πέτυχε επειδή δουλεύει εντατικά εδώ και δύο δεκαετίες και οικοδομεί αθόρυβα μία από τις κορυφαίες πανευρωπαϊκά σχολές.

Εμείς με τι θράσος πετύχαμε; Και με ποιο θράσος θέλουμε μετάλλιο;

Για όποιον προσγειώθηκε σήμερα στον πλανήτη μπάσκετ, υπενθυμίζω αυτό που δεν κουράζομαι να επαναλαμβάνω. Πίσω από τον υπερπαίκτη Γιάννη και από τους τρεις σωματοφύλακες που έχουν μπαρουτοκαπνιστεί στα μαρμαρένια αλώνια (Σλούκα, Παπανικολάου, Μήτογλου), η ομάδα του 2025, ελλιπής για να μη ξεχνιόμαστε, είναι ανεμομάζωμα. Την αποτελούν οι εξής:

• Ο 12ος και ο 13ος παίκτης του περυσινού Ολυμπιακού (Λαρεντζάκης και Ντόρσεϊ).
• Ένας καμικάζι «ειδικών αποστολών», δηλαδή πενταλέπτων, του Παναθηναϊκού (Καλαϊτζάκης).
• Ο ηγέτης του Άρη και ο κουμανταδόρος του ΠΑΟΚ, με μηδενική πείρα Euroleague (Τολιόπουλος, Κατσίβελης).
• Κάποιος που πέρασε 15 μήνες στα ιατρεία και που ουσιαστικά είναι ανενεργός εδώ και χρόνια (Θανάσης).
• Ένας που δεν στεριώνει πουθενά και έχει αλλάξει έξι ομάδες σε τέσσερα χρόνια (Κώστας).
• Και ένα άβγαλτο παιδί, που ήρθε εδώ για να θυμίσει ότι υπάρχει και αύριο (Σαμοντούροφ).

Ακόμα και ο Σλούκας με τον Μήτογλου επωμίζονται στην Εθνική πολύ μεγαλύτερες ευθύνες απ’ ότι στον Παναθηναϊκό. Το ίδιο εν πολλοίς και ο Παπανικολάου με τον Ολυμπιακό. Για τον Γιάννη δεν χρειάζεται καν συζήτηση. Εκτός αν νομίζει κανείς ότι οι συμπαίκτες του στο Μιλγουόκι είναι επιπέδου Τολιόπουλου και Λαρεντζάκη.

Ο Ρογκαβόπουλος βαριόταν, ο Παπαγιάννης δεν ήθελε να βλέπει τα μούτρα του Σπανούλη, ο Καλάθης κουράστηκε, ο Γουόκαπ πονούσε, ο Παπαπέτρου σταμάτησε, ο Χαραλαμπόπουλος τσακίστηκε, αυτά. Άλλους δεν έχουμε και ευτυχώς δηλαδή, ειδάλλως θα ξεχύνονταν στα χαρακώματα οι «κακώς δεν πήρε τον Γιάνκοβιτς» και οι «άδικα έκοψε τον Στολτίδη».

Στα χαρτιά, αυτή η ομάδα θα έπρεπε να βρίσκεται όχι μέσα στην τετράδα, αλλά κάπου στα σύνορα μεταξύ Φλάνδρας, Λουζιτανίας και Ερζεγοβίνης. Ναι, είμαι γεωγραφημένος και γνωρίζω καλά ότι οι παραπάνω περιοχές δεν συνορεύουν.

Βρίσκονται όμως στο ίδιο ράφι του ευρωπαϊκού μπάσκετ, στην «περιφέρεια» όπου θα προσγειωθούμε και εμείς μόλις σβήσουν τα φώτα της γιορτής και αποχωρήσουν οι παλιοσειρές από το πάλκο: με το Βέλγιο, με τη Βοσνία, με την Πορτογαλία.

Η Φινλανδία είναι μία από τις πιο νεανικές ομάδες του Eurobasket, με εξέχον αμούστακο στέλεχος των 18χρονο «λιγνό Ιησού» Μίκα Μούουρινεν, ενώ εμείς έχουμε την πιο «γερασμένη». Αυτό σημαίνει βαριά πόδια, αλλά και -ελπίζω- κατασταλαγμένα μυαλά προ της πρόκλησης.

Όλοι για έναν, ένας για όλους. Ο κατάκοπος από την υπερπροσπάθεια Βασίλης Σπανούλης σερνόταν στον μικρό τελικό του 2009 του Κατοβίτσε, αλλά τον ξελάσπωσαν οι υπολοχαγοί του: Πρίντεζης, Φώτσης, Ζήσης, Σχορτσανίτης, Μπουρούσης, Περπέρογλου.

Στη δεκαετία του ‘90 τερματίζαμε 4οι και κλαίγαμε με μαύρο δάκρυ (πέντε φορές στην εξαετία 1993-8), μέχρι που έφτασαν τα χρόνια της παρακμής και μας προσγείωσαν ανώμαλα στην πραγματική ζωή: η τέταρτη θέση είναι τίτλος τιμής και όχι «θέση του βλάκα» όπως είπε κάποιος, κάποτε.

Πόσο μάλλον η τρίτη! Καήκαμε αν μας πάρει από κάτω και απαξιώσουμε το χάλκινο μετάλλιο, όπως κάναμε κάμποσες φορές στο παρελθόν. Στο ΝΒΑ μπορεί ο δεύτερος να είναι τίποτε, αλλά στις διοργανώσεις με βάθρο οι νικητές είναι τρεις.

«Το χάλκινο μετάλλιο είναι χίλια τα εκατό σαν χρυσό», ξεσπάθωσε σήμερα ο Βασίλης Σπανούλης. «Είπαν ότι δεν θα περνούσαμε τους 16 και ότι η οχτάδα θα ήταν το απόλυτο ταβάνι μας. Εγώ βέβαια ήξερα από την αρχή τι ομάδα έχω, αλλά σίγουρα δεν ήμασταν από τα φαβορί. Πότε ήταν η τελευταία φορά που βρεθήκαμε στην τετράδα μίας μεγάλης διοργάνωσης και που φέραμε τόσο κόσμο στο εξωτερικό για να μας δει; Τους πικράναμε βέβαια με το αποτέλεσμα, αλλά πρώτοι πικραθήκαμε εμείς».

Περιμένω να δω αύριο πείσμα, αυταπάρνηση και πληγωμένη υπερηφάνεια. Οι ομάδες που στην πραγματικότητα είναι για όγδοες και μολαταύτα έχουν χρυσή ευκαιρία να κατακτήσουν μετάλλιο θα πρέπει να δώσουν όλο τους το είναι ώστε να τρυπώσουν στην τελετή της απονομής.

Το τελευταίο βεβαίως περιγράφει άριστα και τον αυριανό αντίπαλο της Εθνικής μας. Κοιμάται ύπνο βαθύ όποιος πιστεύει ότι οι Φινλανδοί θα μείνουν ικανοποιημένοι με την 4η θέση. Ο αυριανός μικρός τελικός είναι για την παρέα του Μάρκκανεν μεγάλος, μέγιστος: το ματς της ζωής τους, μέχρι το επόμενο. Και με πολύ κόσμο στο πλευρό τους.

Ακόμα και αν χάσουν, όμως, αύριο, οι Φινλανδοί θα επιστρέψουν σίγουρα στο προσκήνιο. Εμείς δεν ξέρω πότε και αν, αφού η εκ βάθρων ανανέωση με υλικά συζητήσιμης ποιότητας είναι επί θύραις. Η Ντιζόν και η Αττάλεια έχουν δυστυχώς κοινά σύνορα με την Ελλάδα και το μέλλον δεν είναι καθόλου μακριά.