Προϋπολογισμός ΕΕ 2028-2034: Τα 1,78 τρισ. ευρώ που θα καθορίσουν τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες

Ο προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν είναι απλώς ένας πίνακας αριθμών. Αποτυπώνει τις προτεραιότητες της Ευρώπης και καθορίζει πού θα κατευθυνθούν οι διαθέσιμοι πόροι. Για την περίοδο 2028-2034, η συζήτηση γίνεται ακόμη πιο κρίσιμη, καθώς η ΕΕ καλείται να χρηματοδοτήσει νέες ανάγκες, χωρίς να αφήσει πίσω πολιτικές που επηρεάζουν άμεσα πολίτες, επιχειρήσεις και περιφέρειες.

Στις 28 Απριλίου 2026, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθόρισε τη θέση του για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο. Προτείνει προϋπολογισμό 1,78 τρισ. ευρώ σε σταθερές τιμές 2025, ή 2,01 τρισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές, για την επταετία 2028-2034.

Άμυνα και ανταγωνιστικότητα, αλλά και στήριξη γεωργίας και περιφερειών

Το Κοινοβούλιο ζητά ο νέος προϋπολογισμός να αντιστοιχεί στο 1,27% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος της ΕΕ, ενώ η αποπληρωμή του χρέους του NextGenerationEU να υπολογίζεται εκτός των ανώτατων ορίων του προϋπολογισμού.

Η πρόταση είναι περίπου 10% υψηλότερη από εκείνη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που είχε κατατεθεί τον Ιούλιο του 2025. Η αύξηση συνδέεται με τις νέες προτεραιότητες της Ευρώπης: άμυνα, ανταγωνιστικότητα, καινοτομία, ψηφιακή και πράσινη μετάβαση, υποδομές, υγεία, παιδεία και πολιτισμός.

Ταυτόχρονα, οι ευρωβουλευτές ζητούν να διασφαλιστούν οι πόροι για την Κοινή Γεωργική Πολιτική, την πολιτική συνοχής, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και την κοινή αλιευτική πολιτική. Προτείνουν επίσης αυξημένη χρηματοδότηση για προγράμματα όπως το Erasmus+, το Horizon Europe και το Connecting Europe Facility.

Η θέση του Κοινοβουλίου είναι ότι ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός πρέπει να παραμείνει επενδυτικό εργαλείο για τους πολίτες, τις περιφέρειες και τις επιχειρήσεις, δημιουργώντας προστιθέμενη αξία σε σχέση με τις εθνικές δαπάνες.

Παράλληλα, οι ευρωβουλευτές εκφράζουν επιφυλάξεις για το μοντέλο «ένα σχέδιο ανά κράτος μέλος» που περιλαμβάνεται στην πρόταση της Επιτροπής, εκτιμώντας ότι θα μπορούσε να περιορίσει τη διαφάνεια και να αποδυναμώσει κοινές ευρωπαϊκές πολιτικές.

Νέοι πόροι, διαφάνεια και το μεγάλο ερώτημα: ποιος πληρώνει;

Το ύψος του νέου προϋπολογισμού φέρνει στο προσκήνιο και το ζήτημα των εσόδων. Το Κοινοβούλιο υποστηρίζει ότι μαζί με το νέο ΠΔΠ πρέπει να εγκριθούν νέοι ίδιοι πόροι, τόσο για τη χρηματοδότηση των αυξημένων αναγκών όσο και για την αποπληρωμή του χρέους του NextGenerationEU.

Στόχος είναι οι νέες πηγές εσόδων να αποφέρουν περίπου 60 δισ. ευρώ τον χρόνο. Στις προτάσεις περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, εισφορά για ψηφιακές υπηρεσίες, εισφορά στα διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια, επέκταση του μηχανισμού συνοριακής προσαρμογής άνθρακα και εισφορά στα κέρδη από κρυπτοστοιχεία.

Την ίδια στιγμή, το Κοινοβούλιο υπογραμμίζει ότι η απλούστευση των κανόνων δεν πρέπει να γίνει εις βάρος της διαφάνειας, της λογοδοσίας και του δημοκρατικού ελέγχου. Συνδέει επίσης την πρόσβαση σε ευρωπαϊκά κονδύλια με τον σεβασμό στις αξίες της ΕΕ και στο κράτος δικαίου, διευκρινίζοντας ότι οι τελικοί δικαιούχοι δεν θα πρέπει να τιμωρούνται για παραβιάσεις που οφείλονται στις κυβερνήσεις τους.

Η διαπραγμάτευση για τον προϋπολογισμό 2028-2034 βρίσκεται έτσι στην καρδιά μιας ευρύτερης συζήτησης: πόσα είναι διατεθειμένη να επενδύσει η Ευρώπη, ποιες ανάγκες θα βάλει σε προτεραιότητα και πώς θα διασφαλίσει ότι οι πόροι της θα έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών.

Το επόμενο βήμα είναι οι διαπραγματεύσεις με τα κράτη μέλη, αφού το Συμβούλιο καταλήξει στη δική του κοινή θέση. Ο τελικός κανονισμός για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο θα χρειαστεί και την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.