ΕΕ: Νέα Οδηγία ενισχύει το πλαίσιο προστασίας για παιδιά-θύματα και επιζώντες σεξουαλικής βίας. Τι αλλάζει από το 2026

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών στον τομέα της προστασίας των θυμάτων εγκληματικών πράξεων. Μετά την έγκριση της νέας Οδηγίας από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, εκατομμύρια πολίτες θα αποκτήσουν ισχυρότερα δικαιώματα, καλύτερη πρόσβαση σε υπηρεσίες υποστήριξης και αυξημένες εγγυήσεις κατά τη διάρκεια των ποινικών διαδικασιών.

Τι αλλάζει για τα θύματα εγκλήματος

Η νέα νομοθεσία εκσυγχρονίζει το υφιστάμενο πλαίσιο του 2012, το οποίο είχε θέσει τις βασικές αρχές προστασίας των θυμάτων, χωρίς όμως να προβλέπει ενιαία πανευρωπαϊκή γραμμή βοήθειας, εκτεταμένες ψηφιακές υπηρεσίες ή επαρκείς εγγυήσεις για ιδιαίτερα ευάλωτες ομάδες.
Με τη νέα Οδηγία, τα κράτη μέλη υποχρεώνονται να διασφαλίσουν επαρκείς ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους για τη στήριξη των θυμάτων, ενώ ενισχύονται τα δικαιώματα ενημέρωσης, προστασίας και αποζημίωσης.

Πανευρωπαϊκή γραμμή βοήθειας 116 006 και ψηφιακές καταγγελίες

Μία από τις σημαντικότερες καινοτομίες είναι η καθιέρωση του αριθμού 116 006, μιας ενιαίας ευρωπαϊκής γραμμής βοήθειας που θα παρέχει πληροφορίες, ψυχολογική υποστήριξη και καθοδήγηση προς τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Παράλληλα, τα θύματα θα μπορούν να καταγγέλλουν εγκλήματα ηλεκτρονικά και να υποβάλλουν ψηφιακά αποδεικτικά στοιχεία, διευκολύνοντας σημαντικά την πρόσβασή τους στη δικαιοσύνη.

Ενισχυμένη προστασία για παιδιά και θύματα σεξουαλικής βίας

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα παιδιά-θύματα, τα οποία θα έχουν πρόσβαση σε εξειδικευμένες υπηρεσίες φιλικές προς την ηλικία τους, όπως ψυχολογική υποστήριξη, ιατρικές εξετάσεις και καταγραφή καταθέσεων σε κατάλληλους χώρους.
Η Οδηγία προβλέπει επίσης πρόσβαση των θυμάτων σεξουαλικής βίας σε εξειδικευμένες υπηρεσίες υγείας, όπως επείγουσα αντισύλληψη, προφυλακτική αγωγή μετά από πιθανή έκθεση στον HIV, εξετάσεις για σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα και υπηρεσίες άμβλωσης σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο.

Οι δηλώσεις των εισηγητών

Η εισηγήτρια Lucia Yar τόνισε ότι «τα δικαιώματα των θυμάτων δεν αποτελούν δευτερεύον ζήτημα. Βρίσκονται στον πυρήνα της δικαιοσύνης», χαρακτηρίζοντας τη νέα Οδηγία ουσιαστικό βήμα προόδου για τα πιο ευάλωτα θύματα.
Από την πλευρά του, ο συνεισηγητής Javier Zarzalejos επισήμανε ότι περίπου 70 εκατομμύρια άνθρωποι στην ΕΕ πέφτουν θύματα εγκληματικών πράξεων κάθε χρόνο και υπογράμμισε ότι η μεταρρύθμιση εξασφαλίζει ισχυρότερη προστασία και ίσα δικαιώματα σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Η πρόεδρος της Επιτροπής FEMM, Lina Gálvez, χαρακτήρισε τη συμφωνία «ιστορική», καθώς διασφαλίζει πρόσβαση σε σεξουαλική και αναπαραγωγική υγειονομική περίθαλψη για τα θύματα σεξουαλικής βίας.

Επόμενα βήματα

Η Οδηγία αναμένεται να δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ τον Ιούλιο του 2026 και θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες αργότερα. Τα κράτη μέλη θα διαθέτουν δύο χρόνια για να ενσωματώσουν τις νέες διατάξεις στο εθνικό τους δίκαιο.