Ηχηρό όχι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην παρένθετη μητρότητα

Με μεγάλη πλειοψηφία (310 υπέρ, 222 κατά, 68 αποχές) το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε ένα ψήφισμα πλαίσιο για τη Στρατηγική Ισότητας των Φύλων 2026-2030, το οποίο περιλαμβάνει εκτεταμένα μέτρα για τα δικαιώματα των γυναικών, την υγειονομική φροντίδα, την εργασία και την προστασία από έμφυλη βία.
Μία από τις πιο κρίσιμες διατάξεις του ψηφίσματος αφορά την οριστική καταδίκη της παρένθετης μητρότητας, που χαρακτηρίζεται ως μορφή αναπαραγωγικής εκμετάλλευσης.

Οι ευρωβουλευτές επισημαίνουν ότι η πρακτική αυτή συνεπάγεται «χρήση του σώματος των γυναικών για οικονομικό ή άλλο όφελος», ιδίως όταν απασχολούνται ευάλωτες γυναίκες σε τρίτες χώρες, όπου οι οικονομικές πιέσεις και η έλλειψη κανονιστικού πλαισίου δημιουργούν έδαφος για καταχρήσεις.
Με το ψήφισμα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναλάβει πρωτοβουλίες για την καταπολέμηση του φαινομένου, προτείνοντας την ενίσχυση εργαλείων πρόληψης και προστασίας.

Η απόφαση επαναφέρει στο ευρωπαϊκό προσκήνιο μια συζήτηση που τα τελευταία χρόνια προκαλεί έντονες κοινωνικές και πολιτικές αντιδράσεις. Αν και η παρένθετη μητρότητα δεν ρυθμίζεται με ομοιόμορφο τρόπο σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ -με ορισμένα να την απαγορεύουν πλήρως και άλλα να επιτρέπουν συγκεκριμένες μορφές της- το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθετεί πλέον μια σαφή καταγγελτική στάση.

Η θέση αυτή αναμένεται να επηρεάσει τις μελλοντικές πρωτοβουλίες της Επιτροπής, καθώς και τις εθνικές συζητήσεις που εξελίσσονται σε πολλά κράτη-μέλη. Στο πλαίσιο της ευρύτερης ατζέντας για τα δικαιώματα, την ισότητα και την προστασία των γυναικών, το θέμα της παρένθετης μητρότητας θα παραμείνει στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής πολιτικής, δεδομένου ότι η πρακτική έχει δημιουργήσει περιθώρια για «γκρίζα» ρυθμιστικά πεδία όπου ορισμένοι επωφελούνται.

Πέρα από την προσέγγιση της παρένθετης μητρότητας, το ψήφισμα περιλαμβάνει και άλλες σημαντικές διατάξεις: ζητά την αναγνώριση της έμφυλης βίας ως σοβαρού εγκλήματος σε επίπεδο ΕΕ και την πλήρη εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας, καθώς και την εισαγωγή ορισμού του βιασμού βάσει συναίνεσης στο ευρωπαϊκό δίκαιο.
Όσον αφορά την υγεία, το Κοινοβούλιο απαιτεί καθολική πρόσβαση σε υπηρεσίες προσαρμοσμένες στις ανάγκες των γυναικών και ενίσχυση της πρόληψης ασθενειών που πλήττουν δυσανάλογα τις γυναίκες. Κεντρικός στόχος είναι η δημιουργία δεσμευτικού ευρωπαϊκού πλαισίου για τα αναπαραγωγικά δικαιώματα και η πρόταση για ένταξη του δικαιώματος στην ασφαλή και νόμιμη άμβλωση στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων.

Στον επαγγελματικό τομέα, το ψήφισμα καλεί για δράσεις που θα μειώσουν τα μισθολογικά και συνταξιοδοτικά χάσματα, θα εφαρμόσουν πλήρως τις οδηγίες για τη διαφάνεια των μισθών, θα προωθήσουν την συμμετοχή των γυναικών στα διοικητικά συμβούλια και θα ενισχύσουν την ισορροπία επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής.
Τέλος, ζητείται η ενίσχυση των μηχανισμών κατά της δημοκρατικής οπισθοδρόμησης και των επιθέσεων στα δικαιώματα των γυναικών, καθώς και η ενσωμάτωση της ατζέντας «γυναίκες, ειρήνη και ασφάλεια» στην εξωτερική πολιτική της ΕΕ.