Η Δανάη Σίμου στο Gazzetta: «Στέκομαι σταθερή στις ηθικές μου αξίες» (vid)

• «Τις προηγούμενες εποχές, θεωρώ, η τέχνη λειτουργούσε με έναν ελιτίστικο τρόπο»
• «Στη διαδικασία δημιουργίας θεωρώ ότι καλό είναι να είσαι ειλικρινής»
• «Το New Moon ήταν ένα πολύ diy project»
• «Μόλις εξέδωσα ένα νέο φωτογραφικό βιβλίο με τίτλο SALT, με τις εκδόσεις Pararoja»

H κυρία που πάνω σε μαύρο βελούδο δουλεύει την εκτυφλωτική της λάμψη και στη σιωπή τον ήχο του κόσμου της που είναι μοναδικός. Για εμάς η Δανάη Σίμου έχει κάτι το ξεχωριστό και σίγουρα αληθινό. Πολυσχιδής καλλιτεχνική προσωπικότητα (φωτογράφος, τραγουδοποιός, perfomer, μεταξύ άλλων) με ξεκάθαρη δημιουργική ματιά και ασταμάτητη εξέλιξη.
Στη συνέντευξη που μας έδωσε, μας μιλά για τη φωτογραφία, για τη σημασία που δίνει στη θέση της γυναίκας στη σημερινή κοινωνία, το πώς φτιάχτηκε το πανέμορφο EP της «New Moon» και τι έχει σημασία, γι’ αυτήν, στη δημιουργική διαδικασία. Εδώ και λίγες ημέρες κυκλοφόρησε το φωτογραφικό βιβλίο της «SALT» (εκδόσεις Pararoja) και ετοιμάζει νέο single.

Παρακολουθώντας το έργο σου διαπιστώνω ότι η πολυπλοκότητα του ανθρώπου είναι η κινητήριος δύναμη του έργου σου. Είναι έτσι;
Η τέχνη μου θεωρώ ότι είναι κατά βάση ανθρωποκεντρική. Η αρχή για μένα έγινε με τη φωτογραφία. Η φωτογραφία μου είναι ενεργά ανθρωποκεντρική. Η θεματική της έχει ως βάση τον άνθρωπο, τις εκφάνσεις του και ειδικότερα τις θηλυκότητες.

Αυτό έγινε για κάποιο λόγο ή τυχαία;
Όχι δεν έγινε τυχαία. Η παρουσία του θηλυκού μέσα στην τέχνη με απασχόλησε αρχικά σε προσωπικό επίπεδο, με, κατ’ επέκταση, τη χρήση του δικού μου σώματος μέσω αυτοπορτραίτων, αλλά και σε κοινωνικό, μια και με αφορούσε, και αφορά, η θέση της γυναίκας στην κοινωνία.

Προφανώς βλέπεις ότι είναι ακόμη σε δεινή θέση.
Φυσικά και αυτό το διαπιστώνω και από προσωπικές εμπειρίες. Το ζήτημα αυτό ξεκινά από το προσωπικό και πάει στο οικουμενικό και τότε συνειδητοποιείς ότι η θηλυκή ύπαρξη σαν οντότητα, που κινείται μέσα σε αυτήν την κοινωνία, ενώνεται από μια οικουμενική εμπειρία. Δεν θα συναντήσεις, για παράδειγμα, έστω και μία γυναίκα που να μην έχει μια κακή κοινωνική εμπειρία, το λιγότερο! Και αυτό είναι κάτι που με θλίβει και με θυμώνει.

Υπάρχει ένα συλλογικό τραύμα που ενώνει τις θηλυκότητες.
Ναι… Βέβαια, δεν θεωρώ ότι στον δυτικό κόσμο δεν έχουν γίνει αλλαγές. Και το προσδιορίζω διότι η αφετηρία αυτής της συζήτησης έρχεται από τη Δύση, που είναι σε τελείως άλλη θέση σε σχέση με άλλες κοινωνίες.

Ναι, αν πάμε, ας πούμε, στην Αφρική…
Ναι… Ακόμα και σε εμάς, όμως, θεωρώ ότι η ταχύτητα με την οποία αλλάζουν τα πράγματα είναι πάρα πολύ αργή σε σχέση με την κοινωνία την ίδια.

Γιατί είναι ανδροκρατούμενη. Συνεπώς, ξεκινάς μέσα από την τέχνη για να κατανοήσεις τη θέση των γυναικών.
Χρησιμοποιώ την τέχνη ως μέσο για να κατανοήσω, να σχολιάσω, να κριτικάρω και να φιλοσοφήσω πάνω σε αυτό.

Και ταυτόχρονα εκφράζεσαι καλλιτεχνικά.
Και ταυτόχρονα θέλω να εκφράσω το δικό μου βίωμα.

Δεν είναι όλο αυτό μόνο διαμαρτυρία...
Όχι, είναι ένα συνονθύλευμα πραγμάτων. Έχω ως αφετηρία τη δική μου εμπειρία και μετά την ανάγκη μου να μιλήσω γι’ αυτά που με απασχολούν και ειδικά για τη θέση της γυναίκας. Αυτή μου η ανησυχία φαίνεται στα έργα μου αρκετά. Τη βλέπεις στη φωτογραφία, στα βίντεο που κάνω, στη μουσική… Στη μουσική, μάλιστα, ήταν πολύ πιο προσωπικό το αποτέλεσμα. Επειδή το προσωπικό βίωμα ήταν έντονο, και ήταν και η πρώτη μου δουλειά, είχα πιο πολύ ανάγκη να εκφραστώ με αυτόν τον τρόπο. Τώρα, που γράφω νέα κομμάτια, η έκφρασή μου ανοίγει και σε διαφορετικά ζητήματα.

«Τις προηγούμενες εποχές, θεωρώ, η τέχνη λειτουργούσε με έναν ελιτίστικο τρόπο»

Ασχολείσαι 12 χρόνια με την τέχνη. Τι έχεις μάθει μέσα από την τέχνη για σένα και την κοινωνία στην οποία ζούμε;
Νομίζω ότι η ύπαρξη της τέχνης μέσα σε μια κοινωνία είναι σημαντική. Νιώθω, όμως, ότι στον σύγχρονο κόσμο, και όπως αυτός εξελίσσεται, που γίνεται πιο τεχνολογικός, σιγά-σιγά…

…χάνεται;
Δεν χάνεται ακριβώς, αλλά νιώθω ότι γίνεται…

… πιο απρόσωπη (η τέχνη).
Ναι, και μερικές φορές….

…συγγνώμη που σε διακόπτω, αλλά και εσύ προφανώς «εκμεταλλεύεσαι» την τεχνολογία για να κάνεις τέχνη. Η ανησυχία σου, αν καταλαβαίνω καλά, είναι να μην ξεφύγουν τα πράγματα, όπως πάει να γίνει με την Α.Ι.
Τις προηγούμενες εποχές, θεωρώ, η τέχνη, δυστυχώς, λειτουργούσε με έναν ελιτίστικο τρόπο.

Ήταν για λίγους.
Ναι… Ξεκινούσε από εύπορους για να αφορά εύπορους. Σιγά-σιγά αυτό άνοιξε και εκδημοκρατίστηκε και είναι φανταστικό. Ωστόσο, νιώθω ότι τώρα πια, με την τεχνολογία, έχουμε όλοι μπροστά μας εικόνες τις οποίες τις περνάμε τόσο μηχανικά που χάνεται η όποια αξία τους. Η φωτογραφία, ας πούμε, δεν γίνεται αντιληπτή με τον ίδιο τρόπο, ως ένα έργο τέχνης. Πλέον, όλοι μας μπορούμε να τη δημιουργήσουμε!

Με την εξέλιξη και χρήση της τεχνολογίας σήμερα θεωρώ ότι υπάρχει ανισορροπία στο αποτέλεσμα. Η φωτογραφία για παράδειγμα… Για τον περισσότερο κόσμο όλα φαίνονται ίδια, ψεύτικα, δεν υπάρχει η αίσθηση του χειροποίητου…
Όσο κοιτάμε ένα έργο μέσα από μια οθόνη, δεν δίνουμε τον χρόνο στο βίωμα που μπορεί να σου δώσει ένα έργο τέχνης. Είναι άλλο να πας σε μια έκθεση, που είναι μία συνειδητή επιλογή, να καθίσεις μπροστά σε ένα έργο και να αναλογιστείς, να νιώσεις το συναίσθημα που μπορεί να σου προκαλέσει, θετικό ή αρνητικό και άλλο να κάθεσαι στον καναπέ και να σου έρχεται το έργο από μόνο του. Από ένα σημείο και μετά μουδιάζεις, γίνονται όλα αδιάφορα. Αυτό νιώθω ότι συμβαίνει σήμερα…

Ο «βομβαρδισμός» της εικόνας.
Το ίδιο γίνεται, πια, και στον ήχο.

Τόση πολλή προσβασιμότητα, πληροφορία, λειτουργεί ανασταλτικά, μπορεί να κάνει κακό στον καλλιτέχνη;
Ίσως ναι, ειδικά σε ποιοτικό επίπεδο.

Πώς το εννοείς αυτό; Να μην ξεχωρίζει η δουλειά σου και να σε προσπερνάνε;
Θεωρώ ότι σήμερα ο χρόνος, η εκπαίδευση, η δουλειά ενός καλλιτέχνη δεν εκτιμάται με τον ίδιο τρόπο. Αυτό το εντοπίζω στην πεποίθηση που έχουμε ότι, θεωρητικά, μπορούμε να κάνουμε και εμείς αυτό που κάνει ένας καλλιτέχνης. Κατ’ αρχάς έχουμε στα χέρια μας ένα καθημερινό μέσο, το κινητό, που μπορεί να βγάλει από μια μέτρια φωτογραφία και πάνω, αυτοματοποιημένα! Από τη μία είναι υπέροχο να έχουμε πρόσβαση σε αυτό, από την άλλη, όμως, ευτελίζει λίγο το μέσο ή την εκτίμηση του μέσου, την εκτίμηση του καλλιτέχνη που κατέχει αυτό το μέσο.

Η καλλιτεχνική διαδικασία είναι μια δουλειά, δεν μπορεί να γίνει έτσι εύκολα. Και γω μπορώ να βγάλω ένα ωραίο στιγμιότυπο τώρα, δεν είμαι φωτογράφος όμως.
Αυτό υπάρχει, αντίστοιχα, και στη μουσική με τα A.I generated κομμάτια. Παρεμπιπτόντως εγώ δεν ασχολούμαι καθόλου με αυτό, δεν έχω χρησιμοποιήσει ποτέ A.I.

Ούτε βοηθητικά;
Όχι, αρνούμαι να μπω σε αυτή τη διαδικασία.

Με πολλούς μουσικούς που έχω μιλήσει μου έχουν επισημάνει τον κίνδυνο της A.I.
Διάβαζα, πρόσφατα, ότι οι πλατφόρμες ροής οπτικοακουστικού περιεχόμενου είναι αναγκασμένες πλέον να γράφουν ρητά ότι κάτι έχει παραχθεί με χρήση A.I. Αυτό έγινε μετά από δικαστική διαμάχη που έχασε η Suno, η πιο γνωστή εταιρεία παραγωγής μουσικής μέσα από A.I-Generated. Την ίδια υποχρέωση έχουν, πια, και τα περιοδικά με τις φωτογραφίες, αν δεν κάνω λάθος…

«Στη διαδικασία δημιουργίας θεωρώ ότι καλό είναι να είσαι ειλικρινής»

Υποθέτω ότι επιδίωξη σου είναι να μη χαθείς μέσα σε αυτό το ομογενοποιημένο σύμπαν, να έχεις μια διακριτή ταυτότητα. Αυτός είναι ο στόχος σου;
Χμ… δεν ξέρω αν μπορείς να το επιτυχείς εντελώς αυτό. Μακάρι το έργο μου να μπορεί να είναι distinct και να καταλαβαίνει ο θεατή/ακροατής ότι αυτό είναι Δανάη Σίμου, αλλά θεωρώ ότι είναι λίγο ουτοπικό να το πιστέψω 100% . Το λέω αυτό γιατί υπάρχουν εμπνεύσεις, αυτοί που έχουν υπάρξει πριν από μένα. Οι επιρροές μου είναι αναγνωρίσιμες στο έργο μου και το αποδέχομαι πλήρως αυτό!

Έχεις σκεφτεί να κάνεις συμβιβασμούς για να φανεί περισσότερο η δουλειά σου; Να πεις «θα ρίξω λίγο τις προδιαγραφές μου για να με ανεβάσει η πλατφόρμα».
Αυτό είναι κάτι που αναθεωρείται ξανά και ξανά. Εγώ νιώθω ότι στέκομαι σταθερή στις ηθικές μου αξίες. Ωστόσο, ως καλλιτέχνης που βιοπορίζεσαι από το έργο σου, μερικές φορές πρέπει να αναθεωρήσεις ξανά και ξανά τις επιλογές σου ή πού θέτεις το όριο.

Εννοείς όριο στην έκφραση;
Όχι. Αναφέρομαι στη διαδικασία επικοινωνίας ενός έργου. Όσον αφορά τη δημιουργική διαδικασία, εκεί, καλό είναι να είσαι απλά ειλικρινής. Αν μπαίνει ως αυτοσκοπός το να είναι αρεστό αυτό που κάνεις, είναι κάτι που διαφωνώ. Κατ’ αρχάς, αν μπεις σε αυτή τη νοοτροπία αλλάζει πάρα πολύ το ίδιο το έργο σου, δεν είναι ειλικρινές. Και ξέρεις, ο θεατής, ακόμα και να μην το αντιλαμβάνεται σε γνωσιακό επίπεδο, το νιώθει, έστω και υποσυνείδητα. Οπότε, στη διαδικασία δημιουργίας θεωρώ ότι καλό είναι να είσαι ειλικρινής με το τι χρειάζεσαι, τι θέλεις, για ποιο λόγο κάνεις κάτι… Όλα τα υπόλοιπα πάνε στα επόμενα βήματα, της έκθεσης, προσφοράς, του έργου, της διανομής, πώλησής του… Ζούμε σε μια καπιταλιστική κοινωνία και αυτή λειτουργεί με συγκεκριμένο τρόπο. Έτσι, μετά τη δημιουργική διαδικασία πάμε στην εμπορικότητα του έργου. Από τη στιγμή, λοιπόν, που εγώ θέλω να ζω απ’ αυτό, κάποιες φορές κάνω ορισμένες παραχωρήσεις. Αυτά, ανά τα χρόνια αλλάζουνε. Όσο μεγαλώνεις και έχεις άλλες ανάγκες, μπορεί να αναθεωρήσεις πράγματα.

Δεν θα ξεπουληθείς, όμως, για τα λεφτά!
Όχι. Μάλιστα, ανά τα χρόνια έχω μπει σε διαδικασία να πω δεν θα συμμετέχω σε αυτό το φεστιβάλ γι’ αυτό τον ηθικό λόγο. Και αυτό να αφορά, ξέρω γω, τη σύνδεση της διοργάνωσης με ισραηλινά/σιωνιστικά συμφέροντα, για παράδειγμα.

Και να χάνεις λεφτά έτσι.
Ναι. Ή μπορεί να συσχετίζεται ένα φεστιβάλ με εταιρείες που τροφοδοτούν πάρα πολύ το gentrification που γίνεται στην πόλη. Αυτά είναι πράγματα που τα οριοθετώ ξανά και ξανά και λέω ξέρεις κάτι, εδώ δεν μπορώ να το προσπεράσω.

Δύσκολο αυτό.
Μπορεί να γίνει κάποιες φορές, αλλά δεν είναι όσο δύσκολή είναι η ίδια η κατάσταση που δεν θέλω έστω και έμμεσα να υποστηρίξω.

Στο τέλος, όμως, πέφτεις για ύπνο με ήσυχη τη συνείδησή σου.
Θεωρώ ότι το να φτάνεις σε ένα χ επίπεδο καριέρας ή να έχεις ένα χ εισόδημα αλλά να ευτελίζεις κάποιες ηθικές σου αξίες, είναι ένας κάποιος ξεπεσμός, για μένα τουλάχιστον. Προτιμώ να ζω με λιγότερα αλλά κάποια πράγματα να μένουν σταθερά μέσα μου.

«Το New Moon ήταν ένα πολύ diy project»

Εσύ, ως καλλιτέχνιδα, πιστεύεις ότι είσαι ένα εν εξελίξει έργο;
Ναι! Το έργο μου είναι άρρηκτα συνυφασμένο και παράλληλο με την προσωπική μου εξέλιξη. Ενέχει πάρα πολύ από τον ψυχισμό μου και τις εμπειρίες μου.

Αν έχεις την υγεία σου -και να την έχεις πάντα- θα το πας μέχρι να μην μπορείς άλλο.
Έτσι θα ήθελα και νομίζω ότι θα εξελίσσεται διαρκώς όλο αυτό. Το βλέπω και στο ίδιο το έργο. Αλλιώς εκφραζόμουν όταν ξεκινούσα, στα 24, και αρκετά διαφορετικά εκφράζομαι τώρα που είμαι 34. Αυτό φαίνεται και από την προσωπική μου διαδρομή και τη διάθεσή μου να εξελιχθώ είτε μέσω μιας ψυχοθεραπείας είτε μέσω αλληλεπιδράσεων με άλλες κουλτούρες. Είναι ωραίο να εξελίσσεσαι…

Για πες μου λίγο για τη μουσική και το EP σου «New Moon». Πώς προέκυψε;
Εγώ όλα αυτά τα χρόνια έγραφα μουσική αλλά δεν την είχα εξωτερικεύσει. Μετά τον Covid 19, από το 2020, αποφάσισα ότι θέλω να δραστηριοποιηθώ πιο έντονα σε αυτό και άρχισα να το επικοινωνώ ως πληροφορία, ότι, δηλαδή, ασχολούμαι με αυτό, έχω αυτό το υλικό. Στην πορεία γνώρισα τον Ηρακλή Χιονίδη ή αλλιώς Amberclock και ήρθε η κουβέντα σε αυτό που έκανα.

Είναι παραγωγός, μουσικός;
Παίζουμε μαζί και γράψαμε τον δίσκο μαζί. Όταν μιλήσαμε αρχικά για το όλο project ήταν για να με βοηθήσει στο ενορχηστρικό κομμάτι. Εγώ έγραφα τα κομμάτια με πιάνο-φωνή. Θέλαμε, λοιπόν, να δούμε πώς μπορούμε να φτιάξουμε την ατμόσφαιρα του project. Οπότε αρχίσαμε να παίζουμε μαζί και είδαμε ότι όλο αυτό κυλά πολύ ωραία.

Γίνατε μουσικό δίδυμο.
Ναι. Σιγά-σιγά αρχίσαμε να ηχογραφούμε τα κομμάτια, να τα εξελίσσουμε… Ως βάση είχαμε το demo που υπήρχε, που ήταν πιάνο-φωνή. Είχα γράψει μουσική και στίχους και ήρθε ο Ηρακλής, και είτε με δική του πρωτοβουλία είτε με δική μου καθοδήγηση, και έβαλε την ατμόσφαιρα, τα ηχοτοπία. Κάπως έτσι εξελίχθηκε το έργο.

Είσαι ικανοποιημένη με αυτό που βγήκε;
Πάρα πολύ! Είμαι πάρα πολύ ικανοποιημένη με βάση τις συνθήκες στις οποίες δημιουργήθηκε το EP. Ήταν ένα πολύ diy project. Ηχογραφήθηκε στο σαλόνι μου κατά κύριο λόγο ζωντανά! Τα take ήταν μια και έξω! Οπότε, κάτω απ’ αυτές τις συνθήκες, ναι, είμαι πολύ ευχαριστημένη.

Έχεις feedback από τον κόσμο;
Ναι και γενικά είναι καλό και αφορά τόσο το EP αλλά και τα live που έχουν γίνει μέχρι τώρα.

Άρα είσαι σε καλό δρόμο…
Ναι, ναι… Σίγουρα όσο παίζουμε live εξελίσσονται και τα κομμάτια τα ίδια, ο τρόπος δηλαδή με τον οποίο παίζονται ζωντανά έχει αρκετές διαφορές με την ηχογραφημένη έκδοση τους . Στο live είναι λίγο πιο noice, έχουν ένα πιο δυνατό στοιχείο σε σχέση με την ηχογράφηση που είναι πιο μελαγχολική, ατμοσφαιρική.

Είναι πιο δύσκολο να παίζεις live τα κομμάτια; Έχει μεγαλύτερη πρόκληση το live;
Σίγουρα έχει προκλήσεις το live. Όμως μου αρέσει ότι μέσα από το live εξελίσσονται τα κομμάτια με έναν πιο δυναμικό τρόπο. Ξέρεις, τα κομμάτια τα είχα γράψει αρκετά χρόνια πριν, άλλο που τα έβγαλα τώρα. Οπότε και εγώ, από τότε που δημιουργήθηκαν, έχω αλλάξει. Έτσι, ο τρόπος με τον οποίο τα παρουσιάζουμε ζωντανά είναι πιο κοντά στο πώς είμαι τώρα! Και μου αρέσει πολύ αυτό!

«Μόλις εξέδωσα ένα νέο φωτογραφικό βιβλίο με τίτλο SALT, με τις εκδόσεις Pararoja»

Ετοιμάζεις κάτι στο μέλλον; Σε όλα τα πεδία που ενεργοποιείσαι, φωτογραφία, βιβλίο, design…
Μόλις εξέδωσα ένα νέο φωτογραφικό βιβλίο με τίτλο SALT, με τις εκδόσεις Pararoja με έδρα την Αλβανία, και θα συμμετάσχω σε ένα book fair με έδρα τα Τίρανα τον επόμενο μήνα. Επίσης έχω γράψει κάποια νέα κομμάτια και σύντομα θα βγει νέο single.

Single ή κάτι άλλο.
Για αρχή single και μετά θα βγει, από τον νέο χρόνο, κάτι πιο ολοκληρωμένο. Επιπλέον υπάρχει συζήτηση για ένα νέο project σε μουσικό επίπεδο.

Μια τελευταία ερώτηση. Αν είχες απεριόριστα χρήματα τι θα έκανες με την τέχνη σου; Το έχεις σκεφτεί ποτέ; Είναι απελευθερωτικό ή μπορεί να σε περιορίσει αυτό;
Χμ… Για μένα θα ήταν απελευθερωτικό. Το οικονομικό πλαίσιο έχει υπάρξει φοβερά εγκλωβιστικό στη δημιουργική μου διαδικασία. Τα περισσότερα πράγματα που έχω κάνει μέχρι σήμερα είναι αυτοχρηματοδοτούμενα. Οπότε, αν υπήρχε ένα υψηλό εισόδημα, όχι απαραίτητα απεριόριστο, σίγουρα θα με βοηθούσε να υλοποιήσω πιο εύκολα projects που έχω στο μυαλό μου. Το να μπορώ να μοιράσω τις αρμοδιότητες μέσα στη δημιουργική διαδικασία σε διαφορετικά άτομα, από το να αναγκάζομαι να κάνω τα περισσότερα εγώ η ίδια, σίγουρα βοηθάει. Επίσης θα μπορούσα να ταξιδεύω πάρα πολύ. Αυτό είναι κάτι που το θεωρώ πολύ σημαντικό σε προσωπικό επίπεδο αλλά και στην καλλιτεχνική μου εξέλιξη.

Σε ευχαριστώ πολύ.
Και γω.

*Η Δανάη Σίμου σε Spotify, YouTube, Instagram, Tik Tok, Bandcamp Vimeo, soundcloud και ΕΔΩ