«Μάριγκολντ και Ρόουζ»: Λόγια στις λευκές σελίδες του παραμυθιού
Η νέα μητέρα ήθελε να πει ένα παραμύθι στα νεογέννητα παιδιά της. Δεν ήθελε, όμως, να αφηγηθεί για δράκους, κακές μάγισσες, πριγκίπισσες, ιππότες, λευκά άλογα και το ζήσανε αυτοί καλά και εμείς καλύτερα. Ήθελε η ιστορία της να είναι φανταστική και αληθινή, να είναι αυτό που είχε μάθει (;) από τη ζωή της. Δεν ήθελε να κάνει υποδείξεις, να κουνήσει το δάχτυλο, να φτιάξει ένα ηθικό δίδαγμα στα μέτρα της. Δεν ήθελε να βάλει τα δικά της θαυμαστικά, τις δικές της τελείες και τις δικές της εικόνες. Ήθελε να πλησιάσει άδολα, ανυπόκριτα και αθώα τα παιδάκια της.
Πήρε, λοιπόν, την πρόχειρη ιστορία που είχε στο κεφάλι της, δική της, όχι μία απ’ αυτές που ξέρουμε διαχρονικά, και άρχισε να σβήνει. Πρώτα έφυγαν οι «σίγουρες» εκτιμήσεις των μεγάλων. Μετά έφυγαν οι εμπειρίες μαθήματα. Έπειτα έφυγαν οι «κακοί» και οι «καλοί». Είχε μείνει ένας τόπος, ένας ήλιος και λίγα σύννεφα. Ακόμα και αυτά έφυγαν. Τίποτα δεν μένει ίδιο, ούτε τα κτίρια, ούτε τα ουράνια σώματα σκέφτηκε. Στο τέλος είχε μόνο μια λευκή σελίδα. Τα μωρά μόλις είχαν ξυπνήσει στην κούνια τους. Το πιο ζωηρό από τα δύο κρατούσε ένα ψεύτικο μολύβι παιχνίδι που του είχε δώσει η νόνα του. Η νέα μητέρα σκέφτηκε: ας πουν την ιστορία τους με τη δική τους φωνή. Αυτές ήταν οι «Μάριγκολντ και Ρόουζ» (Εκδόσεις Στερέωμα) της Λουίζ Γκλικ.
Τότε που τα χέρια ήταν μαλάκα και μυρωδάτα
Η Λουίζ Γκλικ ήταν ποιήτρια, βραβευμένη και ήξερε πως στα μωρά, στην παιδική ηλικία κατοικεί η τελειότητα του κόσμου μας. Ήξερε ότι αυτό είναι βραχύβιο και πως ο κόσμος, η κοινωνία, των ανθρώπων θέλει το τέλειο να είναι άπιαστο και οι άνθρωποι να παλεύουν για πάντα με τις ατέλειές τους. Ναι, μεγαλώνουμε, επηρεαζόμαστε, αλλάζουμε, γινόμαστε πονηροί, υστερόβουλοι, ορισμένες φορές κακοί και σχεδόν πάντα κάνουμε λάθη και μένουμε αναποτελεσματικοί. Αναπόφευκτο. Αν είσαι, όμως, ποιητής, ευαίσθητος, εργάτης που κερδίζει κάθε μέρα την αξιοπρέπεια και την αγάπη του, τότε στρέφεις το βλέμμα πίσω, στα χρόνια εκείνα που τα μάτια ήταν καθαρά σαν τον κρυστάλλινο νερό και τα χέρια ήταν μαλάκα και μυρωδάτα, δεν είχαν καμία βρωμιά και καμία πληγή πάνω τους.
Στη νουβέλα «Μάριγκολντ και Ρόουζ», η Γκλικ μας πάει στο σημείο μηδέν της ζωής μας, στο ξεκίνημα της βρεφικής-παιδικής ηλικίας. Η γέννηση είναι η στιγμή του big bang και εμείς που ερχόμαστε με κλάμα τα πρώτα ζώα του πλανήτη που καλούμαστε ζήσουμε, εξερευνήσουμε, κατακτήσουμε. Σε αυτό το βιβλίο πάμε στον εσωτερικό κόσμο δύο δίδυμων κοριτσιών που διανύουν το πρώτο έτος της ηλικίας τους.
Ο εσωτερικός κόσμος δύο νεογέννητων πλασμάτων
Η ποιήτρια μας βάζει στον μικρόκοσμο του πρώτου έτους της ζωής και το κάνει «βλέποντας» και, κυρίως, «ακούγοντας» τη γλώσσα δύο παιδιών που ακόμη δεν μιλάνε! Η Γκλικ δεν αυθαιρετεί, όχι! Δεν φαντάζεται λεξούλες, λογάκια και φράσεις «μωρουδιακές». Μέσα από την ποιητική της ματιά μπαίνει στον εσωτερικό κόσμο των νέων πλασμάτων και με οδηγό τη φαντασία βρίσκει το νήμα των αόρατων λόγων. Στη σελίδα 12 διαβάζουμε: Η Μάριγκολντ εξακολουθούσε να διαβάζει. Φυσικά, δεν διάβαζε κανένα από τα δίδυμα δεν ήξερε να διαβάζει ήταν μωρά. Έχουμε όμως εσωτερική ζωή, σκεφτόταν η Ρόουζ.
Η Γκλικ χρησιμοποιεί μια πρόζα φτιαγμένη από καθημερινές, διεισδυτικές, παρατηρήσεις οι οποίες λειτουργούν αυτόνομα και συλλογικά την ίδια στιγμή. Διαβάζουμε ότι Μάριγκολντ κρατούσε το κουτάλι σαν κανονικός άνθρωπος και αμέσως σκεφτόμαστε τι άνθρωπος είναι η Μάριγκολντ; Και αυτή τη σκέψη, αναρώτηση, μας τη δίνει με την αποκάλυψη των αθέατων σκέψεων, λόγων των δίδυμων μωρών. Το «Μάριγκολντ και Ρόουζ» είναι βαθιά τρυφερό βιβλίο, ατόφια ποιητικό και με τον τρόπο του ρομαντικό. Και σε αυτό το έργο της Γκλικ, η μετάφραση του Χάρη Βλαβιανού είναι προσεγμένη και ουσιαστική και μας δίνει τον παλμό και το συναίσθημα της γραφή της.
*Το βιβλίο το βρίσκετε στα κεντρικά βιβλιοπωλεία και ΕΔΩ
