Οι «Χόμπιτ» της Ινδονησίας ζούσαν από τα υπολείμματα των δράκων του Κομόντο σύμφωνα με νέα έρευνα

• Πώς δημιουργήθηκε η θεωρία ότι κυνηγούσαν ελέφαντες
• Τα σημάδια στα οστά αποκάλυψαν μια διαφορετική ιστορία
• Αμφισβητείται και η χρήση φωτιάς
• Τι έτρωγαν τελικά
• Πώς έφτασαν στη Φλόρες
• Νέα ερωτήματα για την εξέλιξή τους

Ο Homo floresiensis, το εξαφανισμένο ανθρώπινο είδος μικρού αναστήματος που έγινε γνωστό ως «Χόμπιτ», πιθανότατα δεν διέθετε τις κυνηγετικές και τεχνολογικές ικανότητες που του αποδίδονταν μέχρι σήμερα.

Νέα μελέτη υποστηρίζει ότι, αντί να κυνηγούν τους μικρόσωμους ελέφαντες που ζούσαν στο νησί Φλόρες της Ινδονησίας, οι «Χόμπιτ» εκμεταλλεύονταν τα υπολείμματα που άφηναν πίσω τους οι δράκοι του Κομόντο. Τα ευρήματα δίνουν μια πιο απλή εξήγηση για τη συμπεριφορά τους και αμφισβητούν την άποψη ότι ο μικρός εγκέφαλός τους υποστήριζε ιδιαίτερα σύνθετες γνωστικές ικανότητες.

Πώς δημιουργήθηκε η θεωρία ότι κυνηγούσαν ελέφαντες

Η ανακάλυψη του Homo floresiensis στις αρχές της δεκαετίας του 2000 συνέπεσε με την επιτυχία των ταινιών «Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών», γεγονός που οδήγησε στην καθιέρωση του προσωνυμίου «Χόμπιτ».

Οι πρώτοι σκελετοί βρέθηκαν στο σπήλαιο Liang Bua, μαζί με οστά του νάνου ελέφαντα Stegodon florensis insularis. Οι ερευνητές υπέθεσαν τότε ότι οι «Χόμπιτ» κυνηγούσαν τα ζώα αυτά, κάτι που θα απαιτούσε συνεργασία, εργαλεία και ανεπτυγμένες γνωστικές δεξιότητες. Η ύπαρξη απανθρακωμένων ευρημάτων στον ίδιο χώρο ενίσχυσε επίσης την άποψη ότι χρησιμοποιούσαν φωτιά.

Τα σημάδια στα οστά αποκάλυψαν μια διαφορετική ιστορία

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Τίμπινγκεν εξέτασαν τα ίχνη που έφεραν τα οστά των στεγόδοντων. Επειδή στη Φλόρες δεν υπήρχαν μεγάλα αρπακτικά όπως λιοντάρια ή λύκοι, οι επιστήμονες πραγματοποίησαν πειράματα ταΐζοντας κατσίκες σε δράκους του Κομόντο και συνέκριναν τα σημάδια των δοντιών τους με εκείνα που βρέθηκαν στα απολιθωμένα οστά.

Η σύγκριση έδειξε ότι τα σημάδια ήταν σχεδόν ταυτόσημα, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι δράκοι του Κομόντο ήταν οι πρώτοι που κατανάλωναν τα θηράματα, αφήνοντας μόνο τα υπολείμματα στους «Χόμπιτ».

Αμφισβητείται και η χρήση φωτιάς

Η νέα μελέτη θέτει υπό αμφισβήτηση και την άποψη ότι ο Homo floresiensis χρησιμοποιούσε συστηματικά φωτιά. Από τα 3.155 θραύσματα οστών στεγόδοντα που εξετάστηκαν, μόνο ένα έφερε ίχνη καύσης.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτό πιθανότατα οφείλεται στην παρουσία του Homo sapiens στην περιοχή χιλιάδες χρόνια αργότερα και όχι στους ίδιους τους «Χόμπιτ». Αντίστοιχα, ούτε τα πολυάριθμα οστά γιγάντιων αρουραίων που βρέθηκαν στον χώρο έφεραν ενδείξεις ψησίματος.

Τι έτρωγαν τελικά

Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι στεγόδοντες πιθανότατα σκοτώνονταν από δράκους του Κομόντο ή πέθαιναν από φυσικά αίτια. Οι δράκοι, χάρη στην ιδιαίτερα ανεπτυγμένη όσφρησή τους, έφθαναν πρώτοι στο κουφάρι.

Οι «Χόμπιτ» φαίνεται ότι λειτουργούσαν ως τροφοσυλλέκτες, παίρνοντας όσα μέρη απέμεναν μετά το γεύμα των ερπετών ή, σε σπάνιες περιπτώσεις, αφαιρώντας τμήματα του ζώου πριν εμφανιστούν οι δράκοι.

Οι ερευνητές θεωρούν επίσης ότι το κυνήγι στεγόδοντων δεν θα ήταν ιδιαίτερα αποδοτικό για έναν τόσο μικρόσωμο άνθρωπο, καθώς ακόμη και οι πρόγονοι του σύγχρονου ανθρώπου κυνηγούσαν ελέφαντες μόνο περιστασιακά λόγω του μεγάλου κινδύνου και της απαιτούμενης τεχνολογίας.

Αντίθετα, πιθανότερο θήραμα ήταν οι γιγάντιοι αρουραίοι, ενώ η διατροφή τους εκτιμάται ότι περιλάμβανε επίσης καρπούς, φυτική ύλη και πιθανώς έντομα.

Πώς έφτασαν στη Φλόρες

Η παρουσία του Homo floresiensis στη Φλόρες εξακολουθεί να αποτελεί επιστημονικό αίνιγμα, καθώς το νησί δεν συνδεόταν ποτέ με την ασιατική ηπειρωτική χώρα και χωρίζεται από αυτήν μέσω της λεγόμενης Γραμμής του Γουάλας.

Η επικρατέστερη εκτίμηση είναι ότι οι πρόγονοί τους έφτασαν εκεί τυχαία, παρασυρμένοι πάνω σε επιπλέοντα στρώματα βλάστησης έπειτα από τσουνάμι ή άλλο ακραίο φυσικό φαινόμενο.

Νέα ερωτήματα για την εξέλιξή τους

Τα ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι η συστηματική χρήση της φωτιάς εμφανίστηκε σχετικά αργά στην ανθρώπινη εξέλιξη, με την εμφάνιση ειδών που διέθεταν μεγαλύτερο εγκέφαλο. Παράλληλα, σύμφωνα με τον αρχαιολόγο Τόμας Σουτίκνα, η νέα αξιολόγηση ενδέχεται να αμφισβητεί και τη θεωρία ότι ο Homo floresiensis εξελίχθηκε από τον Homo erectus, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να αποσχίστηκε νωρίτερα από την εξελικτική γραμμή που οδήγησε στον σύγχρονο άνθρωπο.

Όπως δήλωσε ο ίδιος, οι συνεχιζόμενες ανασκαφές δείχνουν ότι αρκετές από τις αρχικές ερμηνείες για την ηλικία, το γεωλογικό πλαίσιο και τη συμπεριφορά του είδους ήταν λανθασμένες, συμβάλλοντας πλέον σε μια πιο ακριβή κατανόηση του τρόπου ζωής του Homo floresiensis για χιλιάδες γενιές.