Επιπλήττει Νετανιάχου ο Βανς: «Παρουσίασες τον πόλεμο στον Τραμπ ως κάτι εύκολο»
Σε κρίσιμη φάση φαίνεται να εισέρχεται η αμερικανική εμπλοκή στον πόλεμο με το Ιράν, με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, να αναλαμβάνει ολοένα και πιο κεντρικό ρόλο τόσο στο διπλωματικό πεδίο όσο και στη διαχείριση της σύγκρουσης.
Παρά τις αρχικές του επιφυλάξεις για την πορεία και τη σκοπιμότητα της στρατιωτικής επιχείρησης, ο Βανς βρίσκεται πλέον στην πρώτη γραμμή των προσπαθειών για την επόμενη ημέρα, με στόχο -όπως εκτιμάται- τον περιορισμό της διάρκειας του πολέμου και την προώθηση διαύλων επικοινωνίας.
Ο ρόλος-κλειδί στις διαπραγματεύσεις
Σύμφωνα με πληροφορίες από αμερικανικές και ισραηλινές πηγές, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ έχει ήδη πραγματοποιήσει αλλεπάλληλες επαφές με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενώ ταυτόχρονα συμμετέχει ενεργά σε διαβουλεύσεις με χώρες του Κόλπου και σε έμμεσες επαφές με την Τεχεράνη.
Η Ουάσιγκτον φέρεται να εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο να τον τοποθετήσει επικεφαλής σε πιθανές ειρηνευτικές συνομιλίες, εκτιμώντας ότι η πιο επιφυλακτική του στάση απέναντι σε μακροχρόνιες στρατιωτικές εμπλοκές τον καθιστά πιο αξιόπιστο συνομιλητή για την ιρανική πλευρά.
Την ίδια ώρα, συνεχίζονται οι προσπάθειες μεσολάβησης από τρίτες χώρες, με στόχο τις απευθείας συνομιλίες, ενώ η Τεχεράνη εμφανίζεται να αναμένει πολιτική απόφαση από την ανώτατη ηγεσία της.
Το παρασκήνιο της έντασης
Ωστόσο, το διπλωματικό σκηνικό επιβαρύνεται από εντάσεις στο εσωτερικό των σχέσεων ΗΠΑ-Ισραήλ. Καθοριστική θεωρείται τηλεφωνική επικοινωνία που πραγματοποιήθηκε στις αρχές της εβδομάδας μεταξύ Βανς και Νετανιάχου, η οποία -σύμφωνα με πηγές- εξελίχθηκε σε ιδιαίτερα φορτισμένο κλίμα.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος εξέφρασε έντονες αμφιβολίες για αρχικές εκτιμήσεις που είχε παρουσιάσει η ισραηλινή πλευρά πριν από την έναρξη του πολέμου, ιδίως ως προς την πιθανότητα εσωτερικής ανατροπής του ιρανικού καθεστώτος.
Αμερικανικές πηγές αναφέρουν ότι η εικόνα που είχε δοθεί στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ πριν από την έναρξη των επιχειρήσεων ήταν υπερβολικά αισιόδοξη, δημιουργώντας προσδοκίες για ταχεία έκβαση, κάτι που δεν επιβεβαιώθηκε στην πράξη.
Στον απόηχο της συνομιλίας, κύκλοι του Λευκού Οίκου εκφράζουν υποψίες για στοχευμένες διαρροές που ενδέχεται να αποσκοπούν στην αποδυνάμωση του ρόλου του Βανς. Αφορμή στάθηκε δημοσίευμα ισραηλινής εφημερίδας, το οποίο παρουσίαζε τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ να συγκρούεται έντονα με τον Νετανιάχου για ζητήματα στη Δυτική Όχθη, ισχυρισμός που διαψεύδεται από πολλές πηγές.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι απορρίπτουν κατηγορηματικά οποιαδήποτε εμπλοκή σε τέτοιου είδους κινήσεις, κάνοντας λόγο για αβάσιμα σενάρια.
Παράλληλα, η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει εναλλακτικά σενάρια σε περίπτωση αποτυχίας της διπλωματίας, μεταξύ των οποίων και ενδεχόμενη στρατιωτική κλιμάκωση.
Ο Βανς, που έχει ήδη συμμετάσχει σε συνεδριάσεις του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας για τις επιλογές έναντι του Ιράν, εμφανίζεται να υποστηρίζει μια πιο στοχευμένη και σύντομη στρατηγική, με στόχο την αποφυγή παρατεταμένης εμπλοκής.
Ο βασικός διαπραγματευτής
Πριν από την έναρξη του πολέμου, ο Βανς συγκαταλεγόταν μεταξύ των πιο επιφυλακτικών φωνών εντός της αμερικανικής κυβέρνησης, εκφράζοντας ανησυχίες για τη διάρκεια της σύγκρουσης, τον στρατηγικό της στόχο και τις επιπτώσεις στα στρατιωτικά αποθέματα των ΗΠΑ.
Ωστόσο, μετά την απόφαση για στρατιωτική δράση, συντάχθηκε με τη γραμμή της κυβέρνησης, υποστηρίζοντας την ανάγκη για ταχεία και αποφασιστική έκβαση.
Όπως επισημαίνουν συνεργάτες του, ο Βανς εξακολουθεί να στηρίζει το Ισραήλ, χωρίς όμως να αποκρύπτει την ανησυχία του για πιθανές αποκλίσεις μεταξύ των στρατηγικών επιδιώξεων των δύο χωρών όσο η σύγκρουση παρατείνεται.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται καθοριστικό, με τον ίδιο να καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη στρατιωτική πίεση και τη διπλωματική διέξοδο, σε μια από τις πιο σύνθετες κρίσεις της σύγχρονης διεθνούς πολιτικής.
