Η λίστα με τις πιο ευτυχισμένες χώρες: Η Ελλάδα είναι κάτω από Γουατεμάλα, Βιετνάμ, Νικαράγουα
Η Ελλάδα έχει ήλιο, έχει θάλασσα, έχει παρεάκια, καλό φαγητό και αυτή τη μόνιμη πεποίθηση ότι «κάπως θα τη βρούμε την άκρη». Μόνο που η παγκόσμια λίστα ευτυχίας του 2026, δεν συγκινείται από κλισέ. Η νέα Έκθεση κατατάσσει τη χώρα μας μόλις στην 85η θέση, πίσω όχι μόνο από τις σκανδιναβικές «μηχανές» ευημερίας, αλλά και από τη Γουατεμάλα, το Βιετνάμ και τη Νικαράγουα. Και κάπου εκεί αρχίζει η άβολη κουβέντα: τελικά πόσο καλά ζούμε και πόσο καλά νιώθουμε ότι ζούμε;
Η συγκεκριμένη κατάταξη δεν είναι ένας απλός πίνακας που αφορά στον πλούτο ή στην ανάπτυξη. Δεν αφορά μόνο τα λεφτά, ούτε το πόσο ισχυρή είναι μια οικονομία. Οι ερευνητές εξετάζουν ένα σύνολο παραγόντων που έχουν να κάνουν με την καθημερινότητα: το εισόδημα, την υγεία και το προσδόκιμο ζωής, την κοινωνική στήριξη, την ελευθερία στις επιλογές, τη γενναιοδωρία και κυρίως την αντίληψη για τη διαφθορά. Με βάση αυτά, προκύπτει μια πιο «ανθρώπινη» εικόνα της ευημερίας, που πολλές φορές δεν συμβαδίζει με τα στερεότυπα. Η Ελλάδα, λοιπόν, παρά τη βελτίωση σε ορισμένους δείκτες τα τελευταία χρόνια, εξακολουθεί να κουβαλά μια βαριά αίσθηση ανασφάλειας, δυσπιστίας και πίεσης στην καθημερινότητα, στοιχεία που επηρεάζουν άμεσα το πώς οι πολίτες αξιολογούν τη ζωή τους.
Πώς μετριέται τελικά η ευτυχία
Οι χώρες που βρίσκονται στην κορυφή της λίστας παρουσιάζουν μια εντυπωσιακή σταθερότητα. Η Φινλανδία παραμένει για 9η συνεχόμενη χρονιά η πιο ευτυχισμένη χώρα στον κόσμο, με την Ισλανδία και τη Δανία να ακολουθούν, επιβεβαιώνοντας την κυριαρχία των σκανδιναβικών μοντέλων. Το κοινό τους στοιχείο δεν είναι μόνο η οικονομική ευμάρεια, αλλά κυρίως η εμπιστοσύνη στους θεσμούς, η κοινωνική συνοχή και η αίσθηση ότι οι πολίτες δεν είναι μόνοι τους απέναντι στις δυσκολίες. Η έκπληξη της χρονιάς έρχεται από την Κόστα Ρίκα, που ανέβηκε στην 4η θέση, δείχνοντας ότι η ευτυχία δεν είναι απαραίτητα προνόμιο των πιο πλούσιων χωρών, αλλά αποτέλεσμα ισορροπίας στην καθημερινή ζωή. Τη δεκάδα συμπληρώνουν η Νορβηγία, η Ολλανδία, το Ισραήλ, το Λουξεμβούργο και η Ελβετία.
Την ίδια ώρα, σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες καταγράφεται βελτίωση. Η Γερμανία, για παράδειγμα, ανέβηκε από την 22η στη 17η θέση μέσα σε έναν χρόνο, επιστρέφοντας στην πρώτη 20άδα. Μπορεί να μην πρόκειται για θεαματική αλλαγή, αλλά δείχνει μια τάση σταθεροποίησης, με τους πολίτες να δηλώνουν πιο ικανοποιημένοι από την καθημερινότητά τους σε σχέση με πέρυσι. Αντίστοιχα, οι ΗΠΑ ανέβηκαν μία θέση, φτάνοντας στην 23η, ενώ χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης εμφανίζουν σταθερή άνοδο τα τελευταία χρόνια.
Αυτό που ξεχωρίζει στις χώρες που ανεβαίνουν δεν είναι μόνο η οικονομία τους, αλλά το συνολικό πλαίσιο που (καθ)ορίζει την καθημερινότητα των πολιτών. Η έκθεση βασίζεται σε συγκεκριμένους δείκτες που εξηγούν τις διαφορές μεταξύ των χωρών:
- ΑΕΠ ανά κάτοικο
- προσδόκιμο υγιούς ζωής
- κοινωνική στήριξη
- ελευθερία λήψης αποφάσεων
- γενναιοδωρία
- αντίληψη για τη διαφθορά
Με βάση αυτά, λοιπόν, γίνεται ξεκάθαρο γιατί κάποιες χώρες, ακόμη και με χαμηλότερο εισόδημα, καταφέρνουν να βρίσκονται ψηλότερα. Η συνοχή, η εμπιστοσύνη και η αίσθηση δικαιοσύνης παίζουν μεγαλύτερο ρόλο από ό,τι θα περίμενε κανείς.
Ένα ακόμη βασικό εύρημα της φετινής έκθεσης αφορά τους νέους. Στις δυτικές κοινωνίες, η ευημερία τους έχει μειωθεί αισθητά τα τελευταία χρόνια. Οι ερευνητές εντοπίζουν σαφή σύνδεση με τη χρήση των social media: περισσότερες ώρες online συνδέονται με χαμηλότερη ικανοποίηση ζωής, ενώ η επίδρασή τους είναι πιο έντονη σε Ευρώπη και ΗΠΑ. Οι αρνητικές σκέψεις και τα συναισθήματα έχουν αυξηθεί στη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα, ωστόσο ενδιαφέρον προκαλεί το γεγονός ότι σε χώρες της Λατινικής Αμερικής, όπου η χρήση ΜΚΔ είναι επίσης υψηλή, η ευημερία των νέων παραμένει σε καλύτερα επίπεδα, κάτι που δείχνει ότι το κοινωνικό περιβάλλον παίζει καθοριστικό ρόλο.
Η εικόνα αυτή στην Ελλάδα μεταφράζεται σε πολύ συγκεκριμένα πράγματα στην καθημερινότητα. Πίεση στο εισόδημα, αυξημένο κόστος ζωής, δυσκολία αποταμίευσης, αλλά και μια μόνιμη αίσθηση ότι πρέπει να «τρέχεις» συνεχώς για να καλύψεις τα βασικά. Παράλληλα, η χαμηλή εμπιστοσύνη στους θεσμούς και η αίσθηση ότι οι κανόνες δεν εφαρμόζονται το ίδιο για όλους, λειτουργούν σωρευτικά. Δεν είναι ότι δεν ζούμε καλά. Είναι ότι δεν ζούμε ήρεμα.
