Ποιος σκότωσε τον γιο του Καντάφι; Φόβοι για νέα σύγκρουση στη Λιβύη μεταξύ ένοπλων φατριών (vid)

Επιμέλεια:  Νίκος Δενδρινός
Ποιος σκότωσε τον γιο του Καντάφι; Φόβοι για νέα σύγκρουση στη Λιβύη μεταξύ ένοπλων φατριών (vid)
Ο Σαΐφ αλ-Ισλάμ Καντάφι σκοτώθηκε από ένοπλη ομάδα στο σπίτι του στη Λιβύη. Η δολοφονία προκαλεί πολιτικό κενό, ενισχύει τις υποψίες μεταξύ αντίπαλων μπλοκ και αυξάνει τον φόβο για νέα κλιμάκωση βίας.

Τα ξημερώματα της Τρίτης (3/2), τέσσερις κουκουλοφόροι εισέβαλαν στην κατοικία του Σαΐφ αλ-Ισλάμ Καντάφι, 53 ετών, στη Ζιντάν της Λιβύης και τον πυροβόλησαν θανάσιμα, αφού πρώτα απενεργοποίησαν τις κάμερες ασφαλείας. Εκτιμάται ότι ο Σαΐφ είχε παρουσία σε συγκρούσεις στην περιοχή τις προηγούμενες ημέρες.

Η Εισαγγελία επιβεβαίωσε τον θάνατο από τραύματα πυροβολισμών. Την Παρασκευή (6/2), χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στη Μπάνι Ουαλίντ για την κηδεία του, σε μια μαζική τελετή που ανέδειξε τη συνεχιζόμενη επιρροή του «κανταφικού» ρεύματος σε σημαντικές φυλετικές ζώνες. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη απόδοση ευθύνης, ενώ το έγκλημα ήδη επηρεάζει τις ισορροπίες μεταξύ πολιτοφυλακών και αντίπαλων πολιτικών μπλοκ.

Τι έχει γίνει γνωστό μέχρι τώρα

Η επίθεση: Η πιο διαδεδομένη εκδοχή, που μεταφέρθηκε από τον δικηγόρο του Χάλεντ αλ-Ζάιντι και τον σύμβουλο Αμπντουλά Οθμάν, κάνει λόγο για τέσσερις ενόπλους που παραβίασαν την είσοδο, απενεργοποίησαν τη βιντεοεπιτήρηση και συγκρούστηκαν μαζί του εντός της οικίας. Πολλά διεθνή μέσα αναπαρήγαγαν αυτή την αρχική περιγραφή. Η Ταξιαρχία 444 αρνήθηκε οποιαδήποτε εμπλοκή.

 

Η κηδεία: Η Μπάνι Ουαλίντ, προπύργιο της φυλετικής συνομοσπονδίας Warfalla, της πολυπληθέστερης στη Λιβύη με περίπου ένα εκατομμύριο μέλη, φιλοξένησε την ταφή, με ισχυρά μέτρα ασφαλείας και μεγάλη συμμετοχή υποστηρικτών.

Το χρονολόγιο των εξελίξεων

Τρίτη 3 Φεβρουαρίου (ξημερώματα): Ένοπλη εισβολή και δολοφονία στη Ζιντάν. Το γραφείο του μιλά για «δειλή και προδοτική» εκτέλεση μετά την απενεργοποίηση καμερών. Η Εισαγγελία ανοίγει φάκελο. Πρώτες επιβεβαιώσεις από οικογένεια και δικηγόρο, αναμετάδοση από διεθνή μέσα.

Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου: Οι δικαστικές αρχές ανακοινώνουν ιατροδικαστική εξέταση και επιβεβαιώνουν ως αιτία θανάτου τα τραύματα από σφαίρες. Μονάδες που κατονομάστηκαν σε αναρτήσεις διαψεύδουν εμπλοκή. Επικρατεί η εκδοχή των τεσσάρων κουκουλοφόρων. Δεν δημοσιοποιούνται εικόνες ή βίντεο της σορού.

Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου: Κηδεία στη Μπάνι Ουαλίντ με χιλιάδες παρευρισκόμενους. Δεν καταγράφεται εμφανής παρουσία αντιπροσωπειών ούτε από την Τρίπολη ούτε από τη Βεγγάζη. Το πένθος αποκτά χαρακτήρα επίδειξης ισχύος του λεγόμενου «πράσινου κινήματος».

Κατά την εξέγερση του 2011, πριν από τη σύλληψη και τον θάνατο του Μουαμάρ Καντάφι, ο Σαΐφ αλ-Ισλάμ είχε δηλώσει στο Reuters: «Πολεμάμε στη Λιβύη, πεθαίνουμε στη Λιβύη», υποσχόμενος ότι η οικογένεια δεν θα εγκαταλείψει τη χώρα, φράση που σήμερα θεωρείται τραγικά προφητική.

Τι λέει το πολιτικό του περιβάλλον: Αντιδράσεις από κυβερνήσεις και ένοπλες δυνάμεις

Οι συνεργάτες του κάνουν λόγο για πολιτική δολοφονία από τετραμελή ομάδα που εξουδετέρωσε πρώτα τα συστήματα παρακολούθησης. Μιλούν για «μαρτύριο» και ζητούν ανεξάρτητη έρευνα, επιμένοντας ότι επρόκειτο για στοχευμένη εξόντωση υποψηφίου με πραγματική κοινωνική βάση.

Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας (Τρίπολη): Ο πρωθυπουργός Αμπντελχαμίντ Ντμπέιμπα καταδίκασε το έγκλημα, δηλώνοντας ότι τέτοιες ενέργειες βαθαίνουν τον διχασμό και ότι απαιτείται εκλογική λύση και κράτος δικαίου. Ο πρώην επικεφαλής του Συμβουλίου του Κράτους, Χάλεντ αλ-Μισρί, ζήτησε άμεση και διαφανή έρευνα. Η Ταξιαρχία 444 αρνήθηκε εμπλοκή, σημειώνοντας ότι δρα κυρίως στην Τρίπολη και όχι στη Ζιντάν.

Ανατολικό μπλοκ (στρατόπεδο Χαφτάρ): Ο LNA περιορίστηκε σε αναγνώριση του γεγονότος χωρίς έντονη δημόσια τοποθέτηση. Αναλυτές επισημαίνουν ότι η υποψηφιότητα Σαΐφ αποτελούσε εμπόδιο σε πιθανή κατανομή ισχύος μεταξύ ανατολής και δύσης, λόγω της ικανότητάς του να προσελκύει αντισυστημική ψήφο.

Το προφίλ του Σαΐφ αλ-Ισλάμ και το πολιτικό του βάρος

Τη δεκαετία του 2000, ο Σαΐφ αλ-Ισλάμ θεωρούνταν το «αποδεκτό» πρόσωπο του καθεστώτος προς τη Δύση. Διαπραγματεύτηκε τη γραμμή για τα όπλα μαζικής καταστροφής και τις αποζημιώσεις για το Λόκερμπι. Το προφίλ αυτό κατέρρευσε το 2011, όταν στήριξε την καταστολή της εξέγερσης, κατηγορήθηκε από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και καταδικάστηκε ερήμην από αρχές της Τρίπολης.

Μετά την απελευθέρωσή του το 2017 μέσω αμνηστίας που δόθηκε από τις αρχές της ανατολής, επανήλθε ως προεδρικός διεκδικητής, προβάλλοντας μήνυμα «τάξης και σταθερότητας». Το 2021 εμφανιζόταν ψηλά σε τοπικές μετρήσεις και λειτουργούσε ως τρίτος πόλος απέναντι σε Τρίπολη και Χαφτάρ.

Ποιοι ωφελούνται από τη δολοφονία και ποιες είναι οι άμεσες συνέπειες

Χωρίς τον Σαΐφ, τα δύο βασικά μπλοκ έχουν λιγότερη εκλογική αβεβαιότητα και μεγαλύτερο περιθώριο συμφωνιών για νόμους και ημερομηνίες, εφόσον το επιδιώξουν. Ωστόσο, η απώλεια μπορεί να μετατρέψει την «κανταφική» ψήφο σε αποχή ή διαμαρτυρία, πλήττοντας τη νομιμοποίηση της διαδικασίας.

Στον άξονα Ζιντάν-Μπάνι Ουαλίντ-Σύρτη, η απουσία του βασικού προσώπου ενδέχεται να αναδιατάξει φυλετικές συμφωνίες και ζώνες επιρροής. Η μαζική παρουσία στην κηδεία έδειξε ικανότητα κινητοποίησης. Δεν υπάρχουν δημόσιες αποδείξεις εμπλοκής ξένου κράτους και οποιοσδήποτε τέτοιος ισχυρισμός θεωρείται προς το παρόν εικασία.

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ