Γιατί τα social media έχουν κατακλυστεί από βίντεο τεχνητής νοημοσύνης;
- Από viral θαύματα σε deepfakes με διασημότητες
- Όταν το «φανταστικό» γίνεται προσβλητικό
- Πιο ρεαλιστικά από ποτέ - αλλά και πιο επικίνδυνα
- Η προσοχή, το νέο κέρδος
Αν τις τελευταίες μέρες το feed σου μοιάζει πιο σουρεαλιστικό από ποτέ, δεν είναι η ιδέα σου. Από νεογέννητα που βγαίνουν τρέχοντας από το μαιευτήριο μέχρι γάτες που πετούν πάνω σε ανεμοστρόβιλους, το διαδίκτυο ζει μια νέα ψηφιακή φρενίτιδα -αυτή της τεχνητής νοημοσύνης σε βίντεο.
Η αιτία έχει όνομα: Sora 2. Η OpenAI παρουσίασε στα τέλη Σεπτεμβρίου τη νέα της «γεννήτρια» βίντεο, περιγράφοντάς την ως «πιο ρεαλιστική και πιο ακριβή από ποτέ». Το πρόγραμμα, που προς το παρόν λειτουργεί μόνο με πρόσκληση, μπορεί να δημιουργεί εικόνες και σκηνές με απίστευτη λεπτομέρεια - σε βαθμό που συχνά δυσκολεύεσαι να ξεχωρίσεις το αληθινό από το ψηφιακό.
Και κάπως έτσι, μέσα σε λίγες εβδομάδες, οι ροές των social media γέμισαν με «πλάνα» που ποτέ δεν συνέβησαν.
Από viral θαύματα σε deepfakes με διασημότητες
Η νέα τεχνολογία έδωσε φτερά στους χρήστες: εκατοντάδες deepfakes κατακλύζουν το διαδίκτυο, με πιο δημοφιλή όσα αγγίζουν τα όρια του παράλογου. Από ηλικιωμένες που κάνουν τούμπες μέχρι τον Μάικλ Τζάκσον να χορεύει με τη βασίλισσα Ελισάβετ Β’, το Sora έχει καταφέρει να δημιουργήσει έναν... παράλληλο κόσμο.
Όπως εξηγεί ο Μαρκ Τσέονγκ, αναπληρωτής διευθυντής του Κέντρου Τεχνητής Νοημοσύνης και Ψηφιακής Ηθικής του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης, αυτό που βλέπουμε είναι η συνέχεια της «καταστροφής της τεχνητής νοημοσύνης» - της μαζικής παραγωγής χαμηλής ποιότητας περιεχομένου που γεμίζει τις οθόνες μας.
«Είναι σαν τις περσινές εικόνες του Ιησού με μια γαρίδα στην παραλία», λέει χαμογελώντας. «Αδύνατες σκηνές, αλλά ακαταμάχητα ελκυστικές για το μάτι και το νου».
Statement from OpenAI and King Estate, Inc.
— OpenAI Newsroom (@OpenAINewsroom) October 17, 2025
The Estate of Martin Luther King, Jr., Inc. (King, Inc.) and OpenAI have worked together to address how Dr. Martin Luther King Jr.’s likeness is represented in Sora generations. Some users generated disrespectful depictions of Dr.…
Όταν το «φανταστικό» γίνεται προσβλητικό
Δεν άργησαν, όμως, να προκύψουν αντιδράσεις. Κάποιοι χρήστες του Sora δημιούργησαν βίντεο με τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ Τζούνιορ σε παραποιημένες σκηνές, προκαλώντας την οργή της οικογένειάς του. Η OpenAI αναγκάστηκε να αποσύρει το περιεχόμενο και να ενισχύσει τους περιορισμούς για τη χρήση ιστορικών προσώπων.
Η Ζέλντα Γουίλιαμς, κόρη του αείμνηστου Ρόμπιν Γουίλιαμς, απηύθυνε δημόσια έκκληση να σταματήσει η δημιουργία deepfakes με τη μορφή του πατέρα της. «Δεν φτιάχνετε τέχνη», έγραψε στο Instagram. «Παίρνετε τη ζωή και την κληρονομιά κάποιου και τη μετατρέπετε σε φτηνό περιεχόμενο για λίγα likes».
Πιο ρεαλιστικά από ποτέ - αλλά και πιο επικίνδυνα
Αν και τα βίντεο του Sora συνοδεύονται από υδατογράφημα αναγνώρισης, δεν είναι πάντα εύκολο να εντοπιστούν. Ο Τσέονγκ προτείνει προσοχή: «Μετρήστε τα δάχτυλα, κοιτάξτε τις σκιές ή τις χρονικές σημάνσεις. Αν κάτι φαίνεται υπερβολικά τέλειο, κρατήστε μια δόση σκεπτικισμού».
Το πρόβλημα, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν είναι μόνο η παραπληροφόρηση, αλλά και η... κούραση των χρηστών. «Όταν το feed σου γεμίζει με τεχνητό θόρυβο, κάποια στιγμή απλώς βαριέσαι. Και τότε αρχίζεις να απομακρύνεσαι από τα social».
Η προσοχή, το νέο κέρδος
Κι όμως, οι πλατφόρμες δεν δείχνουν να ανησυχούν. «Τα social media είναι φτιαγμένα για να εκμεταλλεύονται την προσοχή μας», λέει ο Τσέονγκ. «Αν κάτι προκαλεί αντιδράσεις - έστω κι αν είναι ψεύτικο - αποφέρει κέρδος. Και αυτό σημαίνει πως θα συνεχίσουμε να βλέπουμε όλο και περισσότερα τέτοια βίντεο».
Το μόνο σίγουρο είναι πως ο κόσμος της τεχνητής νοημοσύνης δεν πρόκειται να επιβραδύνει. Η πραγματικότητα και η φαντασία θα συνεχίσουν να μπλέκονται, και οι χρήστες θα χρειαστεί να μάθουν να ξεχωρίζουν το ένα από το άλλο - ή απλώς να ζουν με το χάος του ψηφιακού κόσμου που οι ίδιοι δημιούργησαν.
