Αποκαλύφθηκε το μυστηριώδες γενεαλογικό δέντρο της πατάτας που περιλαμβάνει τη ντομάτα!
- Το DNA της πατάτας είναι... μωσαϊκό
- Το μεγάλο ερώτημα: Από πού προήλθαν οι κόνδυλοι;
- Από τα υψίπεδα των Άνδεων στο τραπέζι μας
Πολύ πριν γίνει η πιο αγαπημένη πηγή τηγανητής απόλαυσης στον κόσμο, η πατάτα «γεννήθηκε» από έναν ασυνήθιστο φυτικό συνδυασμό: ντομάτα και Etuberosum.
Σύμφωνα με νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Cell, η σύγχρονη πατάτα προέκυψε από ένα εξελικτικό υβρίδιο πριν περίπου εννέα εκατομμύρια χρόνια, στους πρόποδες των Άνδεων.
Η μελέτη ανατρέπει τις μέχρι τώρα αντιλήψεις για την προέλευση του αγαπημένου κονδύλου, αποδεικνύοντας ότι πρόκειται για έναν γενετικό «γάμο» ανάμεσα σε δύο ξεχωριστές φυτικές γενεαλογίες: την οικογένεια της ντομάτας και το Etuberosum, ένα φυτό που εξωτερικά μοιάζει με πατάτα αλλά δεν παράγει τους χαρακτηριστικούς υπόγειους κονδύλους.
Το DNA της πατάτας είναι... μωσαϊκό
Η διεθνής επιστημονική ομάδα, με επικεφαλής τη βοτανολόγο Sandra Knapp από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου, ανέλυσε περισσότερα από 100 γονιδιώματα πατάτας και ντομάτας. Τα ευρήματα αποκάλυψαν ένα σταθερό μοτίβο: τα γονίδια της πατάτας φέρουν σαφείς επιρροές τόσο από τη ντομάτα όσο και από το Etuberosum, συνθέτοντας ένα γενετικό «μωσαϊκό».
«Εδώ και καιρό γνωρίζαμε ότι τα είδη αυτά σχετίζονται, αλλά δεν μπορούσαμε να εξηγήσουμε τη σύνδεση με ακρίβεια. Τώρα έχουμε καθαρές ενδείξεις ότι η πατάτα είναι προϊόν υβριδισμού», αναφέρει η Knapp.
Το μεγάλο ερώτημα: Από πού προήλθαν οι κόνδυλοι;
Ενώ η υβριδική καταγωγή της πατάτας ήταν εντυπωσιακή από μόνη της, παρέμενε άλυτο το μυστήριο του πώς αναπτύχθηκαν οι κόνδυλοι, που κάνουν την πατάτα τόσο ξεχωριστή. Ούτε οι ντομάτες ούτε το Etuberosum έχουν αυτή τη δυνατότητα.
Η απάντηση ήρθε από την ανάλυση δύο κρίσιμων γονιδίων: Το SP6A, που προέρχεται από τη ντομάτα και ενεργοποιεί τη δημιουργία κονδύλων, και το IT1, που εντοπίζεται στο Etuberosum και καθορίζει την ανάπτυξη των υπόγειων βλαστών. Όταν τα δύο γονίδια συνδυάστηκαν στο υβρίδιο, δημιουργήθηκαν για πρώτη φορά οι κόνδυλοι, κάτι που δεν είχε ποτέ παρατηρηθεί σε φυσικό υβριδισμό φυτών μέχρι τώρα.
«Αυτή είναι η πρώτη φορά που αποδεικνύεται πως ο υβριδισμός οδήγησε στη δημιουργία κάτι εντελώς νέου», δήλωσε ο γεωπόνος Sanwen Huang, εκ των βασικών συγγραφέων της μελέτης.
Από τα υψίπεδα των Άνδεων στο τραπέζι μας
Η εμφάνιση των κονδύλων έδωσε στο νέο φυτό τη δυνατότητα να αναπαράγεται και να επιβιώνει σε ψυχρότερα, υψηλότερα υψόμετρα, προνόμια που επέτρεψαν στην πατάτα να εξαπλωθεί και να εδραιωθεί ως μια από τις βασικές καλλιέργειες του κόσμου, δίπλα στο ρύζι, το σιτάρι και το καλαμπόκι.
Ο γενετιστής φυτών Walter De Jong του Πανεπιστημίου Cornell, σχολιάζοντας τη μελέτη, δήλωσε: «Η κατανόηση της γενετικής προέλευσης της πατάτας ενισχύει την ικανότητά μας να τη βελτιώσουμε και να την προσαρμόσουμε στις μελλοντικές προκλήσεις της γεωργίας».
