Πώς το χτίσιμο της κουλτούρας μπορεί να επηρεάσει μια start-up από το ξεκίνημά της

Όλοι δουλεύουν πυρετωδώς, κανείς δεν κοιμάται και κάποιος έχει μια ιδέα για μια καινούργια πλατφόρμα στις 3 το πρωί, όσο στο background παίζει Μητροπάνος.

Σε αυτό το χάος, κάτι αόρατο αρχίζει να παίρνει μορφή: η κουλτούρα της επιχείρησης.

Οι περισσότερες start-ups θεωρούν τη λέξη… τζιζ. Αλλά η εταιρική κουλτούρα δεν είναι αφίσα ούτε quote του Steve Jobs. Είναι αυτό που κάνεις όταν κανείς δεν σε βλέπει. Είναι τα αστεία που μοιράζεσαι στο Slack, ο τρόπος με τον οποίο δίνεις (ή δεν δίνεις) feedback, το πώς ανταμείβεται το ρίσκο ή αντιμετωπίζεται το burnout.

Η αλήθεια είναι πως η εταιρεία σου θα έχει κουλτούρα είτε τη σχεδιάσεις είτε όχι. Αργά ή γρήγορα θα ανακαλύψεις αν είναι από αυτές που ανυψώνουν τους ανθρώπους ή τους διαβρώνουν αργά και μεθοδικά.

1. Η αόρατη αρχιτεκτονική της συμπεριφοράς

Σκέψου την κουλτούρα ως το operating system της επιχείρησης. Όχι το product, το branding και τα pitch decks, αλλά τον κώδικα που διέπει τον τρόπο λειτουργίας των πάντων.

Σε αντίθεση, όμως, με ένα προϊόν, μια υπηρεσία ή ένα app, η κουλτούρα δεν είναι κάτι που μπορείς να… λανσάρεις. Προκύπτει από τις αποφάσεις που παίρνεις - ή δεν παίρνεις. Έρευνες δείχνουν ότι οι πρώιμες αποφάσεις γύρω από την εταιρική κουλτούρα “αποτυπώνονται οργανωτικά”, που σημαίνει ότι δημιουργούν μακροχρόνιες συνήθειες που είναι πολύ δύσκολο να τις… ξεμάθεις αργότερα.

Μάλιστα, το να κατανοήσεις σε βάθος πώς διαμορφώνεται μια υγιής εταιρική κουλτούρα απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις που ξεπερνούν το αυθόρμητο ένστικτο. Γι’ αυτό όλο και περισσότεροι επαγγελματίες επιλέγουν να επενδύσουν σε ένα hr μεταπτυχιακό στο Μεσογειακό Κολλέγιο. Εκεί, μαθαίνουν πώς να σχεδιάζουν οργανωτικές δομές, να αναπτύσσουν στρατηγικές διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού και να χτίζουν κουλτούρα που αντέχει στο χρόνο, δεξιότητες που κάνουν τη διαφορά σε περιβάλλοντα start-up όπου το ανθρώπινο κεφάλαιο είναι το πιο σημαντικό asset.

2. Οι start-ups δεν έχουν χρόνο για κουλτούρα - ή μήπως έχουν;

Ναι, μπορείς να δεις την οικοδόμηση εταιρικής κουλτούρας ως πολυτέλεια, κάτι για το οποίο θα χρειαστεί να ανησυχήσεις μετά το Series A funding. Αλλά μέχρι τότε, ήδη κολυμπάς στις αποφάσεις σου. Οι υπάλληλοι μιμούνται τη διοίκηση και πριν καλά-καλά το καταλάβεις, η κατάσταση έχει παγιωθεί.

Από την άλλη πλευρά, οι νεοσύστατες επιχειρήσεις που συνειδητά διαμορφώνουν την κουλτούρα τους νωρίς απολαμβάνουν πραγματικά, απτά πλεονεκτήματα. Κουλτούρα δεν σημαίνει δωρεάν πίτσα την τελευταία Πέμπτη κάθε μήνα. Σημαίνει σαφείς αξίες, ψυχολογική ασφάλεια και δημιουργία χώρου για υγιείς διαφωνίες. Σημαίνει καθορισμός προσδοκιών που εξελίσσονται καθώς εξελίσσεται και η επιχείρηση. Τα νούμερα είναι απόλυτα: Σύμφωνα με έρευνα της Deloitte, το 94% των στελεχών και το 88% των εργαζομένων πιστεύουν ότι μια ξεχωριστή κουλτούρα στο χώρο εργασίας είναι σημαντική για την επιτυχία της επιχείρησης.

3. Ο μύθος του culture fit

Πολλές εταιρείες πέφτουν στην παγίδα του να προσλαμβάνουν μόνο άτομα που ταιριάζουν τέλεια στην κουλτούρα τους. Στην καλύτερη περίπτωση, μιλάμε για άτομα με τα οποία πίνεις και μια μπύρα μετά τη δουλειά. Στη χειρότερη, μιλάμε για τον θάνατο του diversity. Αυτό που πραγματικά χρειάζεται είναι το… κάτι διαφορετικό. Θέλεις άτομα που θα αμφισβητήσουν τους κανόνες, που θα δημιουργήσουν υγιείς τριβές, οι οποίες με τη σειρά τους θα κάνουν challenge το κατεστημένο.

Μην ξεχνάς ότι η κουλτούρα είναι το πρώτο σου προιόν. Είναι το πρωτότυπο που διαμορφώνει όλα τα άλλα - τη συνοχή της ομάδας, την εξυπηρέτηση των πελατών, την εμπιστοσύνη των επενδυτών. Αν η κουλτούρα είναι σάπια, τίποτα δεν θα σε σώσει.

4. Τελικές σκέψεις γύρω από το workplace culture

Η κουλτούρα δεν είναι μια θεωρητική παπάτζα. Δεν είναι ένας διευθυντής που λέει “εμείς εδώ είμαστε σαν οικογένεια”.

Η κουλτούρα είναι επιλογές. Και αυτές οι επιλογές, όταν γίνονται νωρίς και με πρόθεση, μπορούν να γίνουν τα θεμέλια για κάτι βιώσιμο, ανθρώπινο και ανθεκτικό.

Αν αγνοήσεις τη σημασία της κουλτούρας, ετοιμάσου για κακό PR και άβολες αποχωρήσεις των καλύτερων ταλέντων σου. Αν της δώσεις τη σημασία που της αξίζει, δεν χτίζεις απλώς μια επιχείρηση άλλα ένα μέρος στο οποίο οι εργαζόμενοι ανυπομονούν να επιστρέψουν κάθε Δευτέρα.

Κι ας παίζει ακόμα Μητροπάνο στο background.