«Τοξικός εφιάλτης» στον Καναδά: Πώς 237.000 τόνοι αρσενικού απειλούν την Αρκτική (vid)
Στο Γέλοουναϊφ, μια απομονωμένη καναδική πόλη με 20.000 κατοίκους, κρύβεται ένας από τους μεγαλύτερους οικολογικούς εφιάλτες του πλανήτη. 237.000 τόνοι αρσενικού τριοξειδίου, αποθηκευμένοι στις κατακόμβες του Giant Mine, απειλούν να διαφύγουν. Πόσο επικίνδυνο είναι αυτό; Αρκούν μόλις 140 χιλιοστόγραμμα για να σκοτώσουν έναν άνθρωπο. Οι ντόπιοι αποκαλούν την απειλή «το τέρας που κοιμάται».
Για δεκαετίες, η τοξική ουσία παρέμενε παγωμένη στο permafrost – το μόνιμα παγωμένο υπέδαφος της Αρκτικής. Όμως, με την κλιματική αλλαγή να ανεβάζει θερμοκρασίες, το έδαφος λιώνει και μαζί του αρχίζει να απελευθερώνεται το αρσενικό, απειλώντας τη λίμνη Great Slave, τον ποταμό Mackenzie και τελικά, ολόκληρη τη Θάλασσα Μποφόρ.
Το Giant Mine παρήγαγε 7,6 εκατομμύρια ουγγιές χρυσού, αξίας 20 δισ. δολαρίων, από το 1948 έως το 2004. Πίσω του άφησε ένα κόστος αποκατάστασης που ξεπερνά τα 3,2 δισ. δολάρια, καθιστώντας το το πιο δαπανηρό περιβαλλοντικό πρόβλημα στην ιστορία του Καναδά. Με τη Royal Oak Mines να έχει χρεοκοπήσει, το βάρος έχει περάσει στους φορολογούμενους.
Η λύση της «αιώνιας κατάψυξης»
Το καναδικό κράτος προσπαθεί να παγώσει το αρσενικό τεχνητά:
- Δύο τεράστιες αντλίες κρατούν το νερό μακριά από τις στοές
- Εκατοντάδες θερμοσύφωνες θα τοποθετηθούν για να δημιουργήσουν πάγο γύρω από το δηλητήριο
- Ένα σύγχρονο σύστημα επεξεργασίας νερού βρίσκεται υπό κατασκευή
Η επιστημονική προσέγγιση ονομάζεται «αιώνια φροντίδα», καθώς το κράτος θα πρέπει να επιτηρεί το ορυχείο για 100 χρόνια ή και περισσότερο.

Τοξικές «πληγές» σε όλο τον Καναδά
Το Giant Mine δεν είναι μοναδική περίπτωση:
- Το Faro Mine, παλιό ορυχείο μολύβδου, απειλεί με διαρροές βαρέων μετάλλων
- Το Eagle Mine διέρρευσε κυανίδιο και ψευδάργυρο μόλις πέρυσι
Συνολικά, υπάρχουν πάνω από 24.000 μολυσμένα σημεία στον Καναδά με εκτιμώμενο κόστος αποκατάστασης άνω των 10 δισ. δολαρίων
Όπως λέει ο πρώην πρόεδρος του εποπτικού συμβουλίου του Giant Mine, David Livingstone: «Η εξόρυξη είναι μια μορφή αδειοδοτημένης ρύπανσης».
