ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ

Το κρέας να είναι ωμό…

Αλέξανδρος Στεργιόπουλος 4 Μαΐου 2022 - 11:47

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης.

Το Gazzetta παρακολούθησε την παράσταση «Το γεύμα» στο θέατρο της Οδού Κυκλάδων «Λευτέρης Βογιατζής».

Εκεί που γεννιούνται οι «δυνατοί»
Το παιχνίδι καταλήγει σε τραγωδία

Ο άνθρωπος δεν έμαθε ποτέ να ψήνει το κρέας, ποτέ. Κάθε τεχνική ψησίματος είναι άσκοπη, εξυπηρετεί μόνο την ενοχή και την ιδιοτέλεια μας. Η ερώτηση πώς θέλετε το κρέας σας κύριε; είναι ο ορισμός της υποκρισίας, του κυνισμού, της αλαζονείας. Το ψήσιμο είναι κάτι ξένο και μάλλον αποτέλεσμα ατυχήματος. Η φωτιά μας ξεγέλασε, μας έκοψε τα δύο πόδια και μας άφησε όρθιους και αμήχανους στον νέο κόσμο. Ύστερα ήρθε η εικόνα μας στο γυαλί και το παρελθόν χάθηκε μέσα στα «έξυπνα» και στοχευμένα διαφημιστικά μηνύματα. Τα χάρτινα έγιναν αληθινά και τα αληθινά ντύθηκαν με κασμίρι και γνήσιο δέρμα. Η περπατησιά σε δύο πόδια έγινε συνήθεια, μα όχι και δεύτερη φύση. Τα άγρια ένστικτα άφησαν τη ζούγκλα και το δάσος, το τσιμέντο αγκάλιασαν και το αίμα αναζήτησαν στους τέσσερις τοίχους. Η στιγμή είχε φτάσει. Όταν συνάντησαν την εύθραυστη πρόοδο, την εικόνα και τις τεχνικές ψησίματος, τότε εκδηλώθηκαν με ορμή και βία, όπως πρέπει στον βίαιο άνθρωπο. Πάνω στο μοντέρνο, πανάκριβο, τραπέζι, η τέλεια πορσελάνη φιλοξενούσε το κρέας όπως έπρεπε να είναι: ωμό, με το αίμα να στάζει. Οι φίλοι κάθισαν, τσούγκρισαν, ευχήθηκαν και το σύνθημα δόθηκε: Σκοτώστε! Η αυλαία σηκώνεται και «Το γεύμα» (στο θέατρο της Οδού Κυκλάδων «Λευτέρης Βογιατζής») ξεκινά.

Εκεί που γεννιούνται οι «δυνατοί»

Το κείμενο της Λείας Βιτάλη (κρατικό βραβείο θεατρικού έργου 1998) είναι τόσο δυνατό και τολμηρό που τίποτα δεν μπορεί να του ξεφύγει, καμία παθογένεια της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας. Τα παραπλανητικά φίλτρα της καθωσπρέπει εικόνας είναι ανίσχυρα μπροστά στην ωμή αλήθεια. Η παντοδύναμη ελεύθερη αγορά και οι νόμοι της δεν μπορούν να στηρίξουν το ψέμα που λέγεται πολιτισμένος άνθρωπος. Τα ευρύχωρα διαμερίσματα δεν αρκούν για να τακτοποιήσουν τη βάρβαρη ανθρώπινη φύση. Τα διπλώματα και οι «καλοί τρόποι» δεν μπορούν να σβήσουν τη δίψα για εξουσία, δύναμη, επιβολή, κυριαρχία. Εκεί εστιάζει ο λόγος της Βιτάλη, εκεί που γεννιούνται οι «άντρες», οι εξουσιαστές, οι «δυνατοί», αυτοί που επιβάλουν σιωπή και την αποστροφή του βλέμματος. Αυτό που συμβαίνει σήμερα και χθες έμενε αθέατο, αποκαλύπτεται με τον πιο έξυπνο και εύληπτο τρόπο. Τρία ζευγάρια της μεγαλοαστικής τάξης γευματίζουν. Το γεύμα, όμως, δεν είναι το κρέας στα πιάτα, αλλά οι σάρκες τους. Το μέσο μεταφοράς τη τροφής δεν είναι το πιρούνι, αλλά ο ανδρικός εγωισμός, η πατριαρχική εξουσία. Το υγρό για να ξεδιψάσουν δεν είναι το κρασί, αλλά η εκδήλωση και η επιβεβαίωση της δύναμης πάνω στον αδύναμο. Και για επιδόρπιο η γλυκιά αδιαφορία, η σιωπή που γίνεται συνενοχή. Η κρυφή και φανερή βία εδώ, η γυναικοκτονία εδώ, όλα στο «γεύμα» της Λείας Βιτάλη.

Το παιχνίδι καταλήγει σε τραγωδία

Ο θεατής μπαίνει στη σκηνή του θεάτρου και το γεύμα μόλις έχει ξεκινήσει. Με τον τρόπο αυτό δίνεται η αίσθηση του πραγματικού, δικαιολογείται η πρόσκληση των θεατών στο «Γεύμα». Το σκηνικό (Νέλλη Σφακιανάκη και τα κοστούμια) είναι λιτό. Σε έναν κύκλο με χώμα είναι τοποθετημένο το τραπέζι για έξι άτομα. Πίσω ο μπουφές με πιάτα και τα υπόλοιπα εδέσματα, ποτά. Δεν θα μπορούσε να υπάρξει κι άλλη επιλογή, μια και το ζητούμενο είναι η διαλεκτική και διάδραση των ηρώων. Οι φωτισμοί (Νύσος Βασιλόπουλος) στο ίδιο ύφος, σε σαλόνι σπιτιού βρισκόμαστε. Τα τρία ζευγάρια της σκηνής, την ώρα που απολαμβάνουν το γεύμα τους και μιλάνε για χαλαρά και εύκολα ζητήματα, αποφασίζουν να παίξουν ένα παιχνίδι. Θέλουν να αναπαραστήσουν τη σκηνή βιασμού που είδαν στην τηλεόραση. Σε αυτό το σημείο τα μικρά και ανέφελα αποκτούν την τερατώδη διάσταση τους και το παιχνίδι καταλήγει σε τραγωδία. Ο βιασμός φτάνει στον φόνο και κανείς δεν μπορεί να νιώσει φρίκη. Η ένταση του κειμένου μερικές φορές οδηγεί σε κάποιες αχρείαστα αμήχανες στιγμές, όμως η εξάδα των ηθοποιών δεν βγαίνει εκτός ρυθμού και αναδεικνύει τα κεντρικά ζητήματα του έργου (βία, πατριαρχία). Ο σκηνοθέτης Δημήτρης Μπίτος ακολούθησε την ευθεία γραμμή του κειμένου που φτάνει πολύ βαθιά στην ανθρώπινη φύση και μας έδωσε μια όμορφη παράσταση. Οι έξι ηθοποιοί τα δίνουν όλα στη σκηνή και αξίζει να τους παρακολουθήσετε, αξίζει να δείτε πώς κατοικεί η βία μέσα μας.