Οι ανταύγειες της ζωής!

Αλέξανδρος Στεργιόπουλος
Οι ανταύγειες της ζωής!
Ο Πέδρο Λεμεμπέλ σε μια σπάνια λογοτεχνική στιγμή. Το «Φοβάμαι, ταυρομάχε» (Εκδόσεις Καστανιώτη) είναι βιβλίο ανεκτίμητης ομορφιάς.

Ο έρωτας που τα πάντα μπορεί… Η αγάπη η ανίκητη στη μάχη… Η ομορφιά που θα μας σώσει… Η επανάσταση που είναι όλ’ αυτά… Κοινοτοπίες αραδιασμένες, σχεδόν ξεπερασμένες. Και όμως, ανθεκτικές, ευπροσάρμοστες και στο τέλος ανίκητες! Είναι λάθος να τις γράφεις στο χαρτί, όμως αυτό το λάθος αναδεικνύει την απόλυτη και αδιαμφισβήτητή αλήθεια του έρωτα, της αγάπης, της ομορφιάς της επανάστασης! Τα μικρά και μεγάλα της ζωής μας βιώνονται δεν αποτυπώνονται, εγγράφονται στο σώμα και το μυαλό και το μελάνι τους είναι τα δάκρυα, τα γέλια, τα φιλιά, το χάδι και η αγκαλιά. Αυτά είναι μερικά από τα άφθαρτα υλικά της τέχνης που συνομιλεί με τον χρόνο και τον χώρο του καθενός. Είτε στα πουν είτε τα ζήσεις άστα να φτιάξουν το συναίσθημα και βάλε την ποίηση για οδηγό και στήριγμα. Μα, υπάρχουν σήμερα τέτοια καλλιτεχνήματα; Υπάρχουν και για εγγύηση έχουν τον λόγο του Ρόμπερτο Μπολάνιο. Όταν ο συγγραφέας του «2666» (από εκδόσεις Άγρα) εξυμνεί το έργο ομοτέχνου του, τότε κάτι σπάνιο υπάρχει εδώ. Τέτοια είναι η περίπτωση του Πέδρο Λεμεμπέλ, τέτοια είναι η περίπτωση του βιβλίου του «Φοβάμαι, ταυρομάχε» (Εκδόσεις Καστανιώτη) κι αν το διαβάσετε δεν θα υπάρχει τίποτε άλλο για σας πάρα έρωτας, αγάπη, ομορφιά, επανάσταση. Α, και ποίηση. Η λογοτεχνική γωνιά του Gazzetta παρουσιάζει ένα σπουδαίο λογοτεχνικό έργο.

Ας εστιάσουμε στο σκοτάδι


Ας συνεχίσουμε από τον Μπολάνιο όμως, ο οποίος είχε πει για τον Λεμεμπέλ: «Ο Λεμεμπέλ δεν χρειάζεται να γράψει ποίηση για να είναι ο καλύτερος ποιητής της γενιάς μου. Κανένας δεν φτάνει πιο βαθιά από τον Λεμεμπέλ. Και επιπλέον, λες και όλα είναι λίγα, ο Λεμεμπέλ είναι γενναίος, γιατί ξέρει να ανοίγει τα μάτια του μέσα στο σκοτάδι, σ’ εκείνες τις επικράτειες όπου κανένας δεν τολμάει να μπει. Τι πως τα ξέρω όλα αυτά; Εύκολο. Διαβάζοντας τα βιβλία του». Ας εστιάσουμε στο σκοτάδι, γιατί εκεί ξεχωρίζει, διαπρέπει, ο Λεμεμπέλ. Είναι επικίνδυνο να κοιτάς το έρεβος συγγραφικά. Θα σε «καταπιεί» αν δεν ξέρεις ακριβώς τι ψάχνεις κι αν δεν μπορείς να φτιάξεις τους σπινθήρες ζωής που είναι απαραίτητοι. Ο Λεμεμπέλ όμως ήξερε πολύ καλά τι ζητούσε όταν έγραφε αυτό το μυθιστόρημα. Και ήξερε άριστα πώς να ανάψει τη φωτιά της συγγραφικής του ύπαρξης. Γι’ αυτό και έβλεπε στο σκοτάδι και έφτασε σ’ εκείνες τις επικράτειες όπου κανένας δεν τολμάει να μπει. Και ποιες οι επικράτειες: έρωτας, αγάπη, ομορφιά, επανάσταση. Ναι, δεν είναι πρώτες ανακαλύψεις αυτές, ούτε το μοναδικό εγχείρημα πάνω σ’ αυτές. Αν το σκεφτείτε όμως, ελάχιστες είναι οι καλές, σπουδαίες, εξερευνήσεις αυτών των επικρατειών. Από δω και πέρα θα μετράμε και το «Φοβάμαι, ταυρομάχε».

Εξώφυλλο φοβάμαι ταυρομάχε

Η δύναμη του συναισθήματος


Ήρωας του βιβλίου ένας μεσήλικας ομοφυλόφιλος, η «Τρελή». Η ιστορία διαδραματίζεται στη Χιλή του Αουγούστο Πινοτσέτ. Το 1986 ο δικτάτορας έχει αρχίσει να διαβλέπει το τέλος της κυριαρχίας του. Εκείνη τη χρονιά, η οργάνωση «Πατριωτικό Μέτωπο Μανουέλ Ροδρίγκες» προετοιμάζει απόπειρα δολοφονίας εναντίον του. Στις φτωχογειτονιές του Σαντιάγο οι αντάρτες προσπαθούν να κρύψουν τον οπλισμό τους σε ασφαλείς χώρους. Εκεί η «Τρελή» θα γνωρίσει τον «Κάρλος», έναν από τους αντάρτες. Θα της ζητήσει να φυλάξει ορισμένα κιβώτια –βιβλία θα της πει- και τότε η κάθοδος προς το σκοτάδι θα ξεκινήσει. Ο Λαμεμπέλ ξέρει όμως ότι η πορεία θα οδηγήσει σε έρημη παραλία, κάτω από έναν γκρίζο ουρανό κι ένα ασθενικό φως που θα πληγώσει ένα κεντητό, λευκό, τραπεζομάντιλο. Ο Λαμεμπέλ ανατρέπει την τυραννία του χρόνου αντιπαραβάλλοντας τη δύναμη του συναισθήματος. Όχι μελόδραμα, γραφικές υπερβολές, μόνο η συνάντηση ενός κομματιού γαλανού ουρανού με το μελαγχολικό βλέμμα, έναν άγγιγμα που θυμίζει φυτό που ανθίζει και μια φράση συνθηματική που ρίχνει κάστρα, στρατόπεδα, κόσμους ολόκληρους. Ο Λαμεμπέλ μας δίνει μια ιστορία αγάπης που δεν έχει τίποτα το εξωπραγματικό, τίποτα το εκβιαστικό. Ρομαντισμός, ρεαλισμός και η ποίηση να δίνει τις ανταύγειες της ζωής. Σ’ αυτό το μυθιστόρημα όλα είναι εφικτά και όλα είναι ανέφικτα. Απίστευτης ομορφιάς βιβλίο, με το συναίσθημα να οδηγεί δημιουργό και αναγνώστη και ο κοινός τόπος να γίνεται η αναπόφευκτη τελεία. Η μετάφραση από τα ισπανικά ανήκει στον Κώστα Αθανασίου και είναι κρυστάλλινη.