Το ποτάμι της χαράς (pics)

Αλέξανδρος Στεργιόπουλος
Το ποτάμι της χαράς (pics)
Η λογοτεχνική γωνιά του Gazzetta παρουσιάζει δύο βιβλία που παραδίδουν μαθήματα ζωής: «Γιάννης. Εκτόξευση στα αστέρια» (Εκδ. Διόπτρα), «Phil Jackson. Έντεκα δαχτυλίδια» (Εκδ. Ψυχογιός).

Ο τίτλος αναφέρεται σε κάτι δυσεύρετο και επικίνδυνο. Η χαρά είναι το ζητούμενο, όμως όχι αυτή που σε βρίσκει, αλλά αυτή που ανακαλύπτεις ή ακόμη καλύτερα αυτή που φτιάχνεις! Η ευφορία θέλει πολύ κόπο για να ανθίσει, θέλει πόνο, θέλει ήττες, μικρές, μεγάλες, αμφισβητήσεις κι έναν αμετακίνητο στόχο: τη χαρά! Ακόμη κι όταν την καλωσορίσεις στην ψυχή σου, η ορμή της μπορεί να είναι τέτοια που να σε διαλύσει. Η μεγάλη χαρά σε εκτοξεύει και αφήνει σε σένα την προσγείωση, εσύ πρέπει να βρεις τον τρόπο για να είναι αυτή ασφαλής και όχι επιστροφή στην ανία και την αποτυχία. Τα βιβλία που παρουσιάζουμε σήμερα περιγράφουν αυτό ακριβώς, το μεγάλο, όμορφο, απαιτητικό, ταξίδι στο ποτάμι της χαράς. Γιάννης Αντετοκούνμπο και Φιλ Τζάκσον, το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον. Στο πεδίο του τελευταίου συμπορεύονται, αφού κατάφεραν να γευτούν το νέκταρ της επιτυχίας και πάτησαν ξανά γερά στα πόδια τους. Είπαμε, η επιστροφή στα γήινα και ταπεινά είναι σημαντική και απαραίτητη για να διαβείς το ποτάμι, να κολυμπήσει σ’ αυτό. Μια βιογραφία και μια αυτοβιογραφία, που όσοι τις διαβάσουν θα λάβουν πολύτιμα μαθήματα ζωής. «Γιάννης. Εκτόξευση στα αστέρια» (Εκδόσεις Διόπτρα) και «Phil Jackson. Έντεκα δαχτυλίδια» (Εκδόσεις Ψυχογιός).

Η ζωή του Γιάννη

Το πρώτο βιβλίο φέρει την υπογραφή της Μίριν Φέιντερ. Θα μπορούσε να έχει τίτλο «Η ζωή του Γιάννη» κι αν είναι κοινότοπη η εναλλακτική, εντούτοις είναι αυτό ακριβώς που μας παρουσιάζει η συγγραφέας. Η δημοσιογράφος της ιστοσελίδας «The Ringer» απαντά στο ερώτημα «πώς τα κατάφερε;» και εκεί βρίσκεται η επιτυχία και η ουσία της βιογραφίας. Η Φέιντερ έχοντας αφετηρία αυτή τη σκέψη πιάνει το νήμα από τα παιδικά χρόνια του Γιάννη και δεν αφήνει τίποτα απ’ έξω. Η έρευνα της φτάνει στο μεδούλι του βίου και του αβίωτου του πρωταθλητή ΝΒΑ και της οικογένειας του. Δεν είναι όμως μόνο οι δυσκολίες που αντιμετώπισε μέχρι να φτάσει στον δικό του παράδεισο, είναι ο τρόπος που η Φέιντερ στέκεται απέναντι σε αυτές και γενικά σε όσα κατάφερε και δεν κατάφερε ο Γιάννης: διακριτικά και με σεβασμό. Τα δύο αυτά στοιχεία ενισχύουν την έρευνα που προσφέρει αρκετές πρωτόγνωρες στιγμές. Για παράδειγμα, μαθαίνουμε την αιτία της φυγής των Τσαρλς και Βερόνικα Αντετοκούνμπο από τη Νιγηρία. Καταλαβαίνουμε ότι σημείο καμπής στη διαμονή του Γιάννη στις ΗΠΑ ήταν η αναμονή για το σμίξιμο με την οικογένεια του. Το πλούσιο υλικό της Φέιντερ είναι δομημένο με τέτοιο τρόπο που κάνει τη αφήγηση σφιχτή και με τον τρόπο της δίνει σασπένς στην απίθανη ιστορία του Γιάννη. Στόχος της να κρατήσει ισορροπίες και να μην παρασυρθεί σε συναισθηματικές υπερβολές. Για τη δημοσιογράφο, η εξήγηση στο «γιατί;» αυτής της βιογραφίας απαιτεί ελεγχόμενη ταχύτητα και αυτό εισπράττει ο αναγνώστης. Με αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζεται η γοητεία, η συγκίνηση, το σοκ χωρίς όμως να χάνεται το μέτρο. Η μετάφραση ανήκει στον Νίκο Παπαδογιάννη -υπογράφει και τον πρόλογο- και δίνει στην ελληνική εκδοχή του βιβλίου αμεσότητα και ποιότητα. Ακολουθεί τον ρυθμό της Φέιντερ και προσαρμόζει τις γλωσσικές απαιτήσεις επιτυχώς.

Εξώφυλλο Γιάννης. Εκτόξευση στα αστέρια

Φιλ Τζάκσον, το ανήσυχο πνεύμα

Το δεύτερο βιβλίο είναι μια ιδιαίτερη αυτοβιογραφία του Φιλ Τζάκσον. Ιδιαίτερη γιατί δεν αποκαλύπτει τα πάντα για τη ζωή του, όμως μας γνωρίζει τα πάντα όσον αφορά τον τρόπο που κατέκτησε την κορυφή του ΝΒΑ. Εμμέσως, βέβαια, είναι και μια ματιά στη ζωή του, καθώς στις σελίδες του μαθαίνουμε πώς διαμορφώθηκε η σκέψη και η φιλοσοφία του σε σχέση με το μπάσκετ. Για τον πρώην προπονητή των Μπουλς, Λέικερς, το μπάσκετ είναι η ζωή του, αντανακλά την κοσμοθεωρία του και όσα αποτυπώνονται στο χαρτί συνθέτουν μια άκρως ενδιαφέρουσα προσωπικότητα. Το ανήσυχο πνεύμα ήταν και είναι η κινητήριος δύναμη του και αυτό που καθόρισε τις δράσεις και τη θέση του στον χώρο και στον χρόνο του μπάσκετ. Ναι, υπάρχει και ο χρόνος του μπάσκετ που κινείται παράλληλα με αυτόν που υπάρχει πριν από μας. Στον μπασκετικό χρόνο τα δευτερόλεπτα είναι οι αποφάσεις της στιγμής, τα λεπτά οι συνεργασίες στον αγώνα και στην προπόνηση και οι ώρες είναι οι σκέψεις, οι συμβουλές, οι διαπληκτισμοί, οι εντάσεις, οι αγκαλιές και οι αποχωρήσεις. Φυσικά και συναρπάζουν οι λεπτομέρειες για τη σχέση του με τον Μάικλ Τζόρνταν, για το πώς συνεργάστηκαν. Το ίδιο ισχύει και για τον Κόμπι Μπράιαντ, τον Ντένις Ρόντμαν, τον Σκότι Πίπεν… Πυρήνας όμως του βιβλίου είναι το φιλοπερίεργο πνεύμα του Τζάκσον και πώς αυτό δυνάμωσε και τον ώθησε να καταλάβει ποικίλα διανοητικά πεδία. Ανθρωπιστική ψυχολογία, φιλοσοφία των Αυτοχθόνων, ζεν διαλογισμός κι άλλα πνευματικά σχήματα που τον έφεραν πολύ κοντά το όλον της ζωής. Ο λόγος του συνθέτει μια συναρπαστική περιπέτεια την οποία κατάφερε να μεταφράσει ο Νίκος Παπαδογιάννης. Δύσκολη δουλειά, μια και υπάρχουν αναφορές σε πολλούς ανθρώπους εκτός μπάσκετ, φιλοσοφικές θεωρίες και όροι που κάνουν το βιβλίο να ξεφεύγει από τα συνηθισμένα στάνταρ της αθλητικής βιβλιογραφίας.

Εξώφυλλο Phil Jackson. Έντεκα δαχτυλίδια