Αλέκος Αλεξιάδης: Άρης και… ξερό ψωμί

• Το παρ’ ολίγον ξύλο με τον Ασλανίδη
• «Σκύλος», «λιοντάρι»… διαλέξτε εσείς το παρατσούκλι
• Και το χαλίκι για μαστίχα…
• «Δεν θα πυροβολήσω τα πόδια μου»

Λένε ότι στα παλικάρια δεν αρμόζουν πένθιμα εμβατήρια αλλά τραγούδια ζωντανά, ικανά να εκφράσουν τη λεβεντιά, τον χαρακτήρα και την ηγετική φυσιογνωμία του εκλιπόντα. Και ο Αλέκος Αλεξιάδης υπήρξε αυθεντικό παλικάρι. Έφυγε σε ηλικία 79 ετών έπειτα από χρόνια προβλήματα υγείας, βυθίζοντας σε πένθος την οικογένεια του Άρη και συνολικά του ελληνικού ποδοσφαίρου. Γιατί υπήρξε γνήσιος εκφραστής της αρειανής ιδέας. Στην πραγματικότητα, είχε αρρώστια με τον Άρη σε σημείο κλάματος με λυγμούς. Όπως τότε… Μάταια προσπάθησε να κρατήσει τα δάκρυά του και να κρύψει τον συναισθηματικό κόσμο του. Εκείνη η τρεμάμενη φωνή στο ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΪ – πριν από 15 χρόνια – εκδήλωσε τα εσώψυχά του. «Και τώρα να ξαναγεννιόμουνα θα έπαιζα χωρίς λεφτά στον Άρη. Δεν τα ήθελα τα λεφτά. Έπαιζα για τη φανέλα γιατί αγαπώ αυτό το σωματείο και θα το αγαπώ ώσπου να πεθάνω», είχε πει καθώς οι σταγόνες που έτρεχαν από τα μάτια του άρχισαν να σχηματίζουν ένα ποτάμι.

Λεφτά… Πολλά λεφτά αρνήθηκε ο Αλεξιάδης. Μονάχα ένας τρελός ή βαθιά άρρωστος με τον Άρη θα μπορούσε να το κάνει. Τούτος είχε και τα δύο. «Το 1969, όταν ήταν στα ντουζένια του, ο Παναθηναϊκός του έκανε πρόταση. Του έδινε μια πολυκατοικία για να μετακομίσει στην Αθήνα. Τότε μάλιστα όλοι τον θεωρούσαν κλεισμένο στον Παναθηναϊκό. Στο ίδιο διάστημα είχε μιλήσει με τον αείμνηστο Νίκο Καμπάνη και του είχε πει… ‘αν φύγω από τον Άρη, θα σταματήσω και το ποδόσφαιρο’. Δεν μπορούσε να φανταστεί τον εαυτό του αντίπαλο του Άρη», είχε πει στο Gazzetta ο γιος του και υπεύθυνος των τμημάτων υποδομής του Άρη, ο Πάνος.

Εκατομμύρια αραδιάστηκαν στα πόδια του μαζί με πολλά ντουβάρια. Από διαμερίσματα σε ακριβές περιοχές έως και κοτζαμάν πολυκατοικίες. Ο ΠΑΟΚ έφτασε να του προσφέρει 1.5 εκατομμύριο δραχμές και του άσκησε στενό pressing για να τον πάρει καθώς τον ήθελε σαν τρελός ο αείμνηστος Παντελάκης. Τουλάχιστον δέκα διαμερίσματα αγόραζε μ’ αυτά τα λεφτά, αλλά ούτε που το συζήτησε. Σε παλιότερη συνέντευξή του, ο Αλέκος Αλεξιάδης είχε μιλήσει και για μια τυχαία συνάντηση με ανθρώπους του ΠΑΟΚ σε εστιατόριο της Θεσσαλονίκης. Τον πίεσαν ξανά αλλά αυτός απάντησε… «Άρης και ξερό ψωμί».

Ο Ολυμπιακός του πρόσφερε 500.000 δραχμές περισσότερα και μια πολυκατοικία στο Φάληρο αλλά κι αυτός πήρε την ίδια απάντηση. Κι έτσι, αντί των εκατομμυρίων, αγόρασε ένα διαμέρισμα, στο ισόγειο, στην Ανάληψη το οποίο είδε κι έπαθε για να το ξοφλήσει. Τότε που Άρης σημαδεύτηκε από το καθεστώς της Χούντας και ο Αλεξιάδης ήταν μεταξύ των θυμάτων.

Το παρ’ ολίγον ξύλο με τον Ασλανίδη

Ιστορίες… Πολλές ιστορίες. Ο Άρης υπήρξε κόκκινο πανί για τη Χούντα. Τα έχουν πει οι ίδιοι οι πρωταγωνιστές της εποχής για την αδυσώπητη κόντρα μεταξύ του καθεστώτος με τον τότε αείμνηστο διοικητικό ηγέτη του συλλόγου, τον Νίκο Καμπάνη. Από το 1969 κι έπειτα ο σύλλογος κυνηγήθηκε από το καθεστώς. Στον αλησμόνητο τελικό του Κυπέλλου στο Καυτανζόγλειο (1970), ο Αλεξιάδης σκόραρε δύο φορές αλλά τόσες ήταν και οι ακυρώσεις καθώς η διαιτησία δεν ήταν απλά εχθρική, αλλά πολέμια.

Το γκολ του θρυλικού Κεραμιδά δεν θα μπορούσε να μη μετρήσει και ο Άρης κατέκτησε τότε τον τελευταίο τίτλο του. Η ομάδα πήγε να γλεντήσει σε κέντρο διασκεδάσεως στη Νεάπολη κι έπεσε πάνω στον Κωνσταντίνο Ασλανίδη. Κουβέντα στην κουβέντα λίγο έλειψε να πιαστούν στα χέρια. Τον καθησύχασε ο μέντοράς του Καμπάνης και πήγαν στου Τσιτσάνη. Δύο χρόνια μετά (1972), στο ντέρμπι του Μίχα με τον ΠΑΟΚ, το ξύλο ήτανε πολύ καθώς ο Αλεξιάδης τον πήρε στο κατόπι και τελικώς υπήρξαν συμπλοκές με τους αστυνομικούς. Αυτός και ο Άγγελος Σπυρίδων αποβλήθηκαν για έναν χρόνο και ο Συρόπουλος για έξι μήνες.

Ακόμη και η διακοπή συμβολαίου ήταν υποχρεωτική. Ο Άρης αποδεκατίστηκε από τις τιμωρίες κι έτσι διαλύθηκε εκείνη η ομάδα. Απόφαση της Χούντας. Μόνο που τα γραμμάτια έτρεχαν κι ένα σπίτι έπρεπε να αποπληρωθεί. Στην ίδια συνέντευξη στο Gazzetta, ο γιος του Πάνος, μίλησε για τα χιλιάρικα που του βάζανε απλοί φίλαθλοι του Άρη στα μπατζάκια και μέσα στα ρούχα του για να βοηθήσουν τον Αλεξιάδη ο οποίος δεν πληρωνόταν. Κι έτσι πληρώνονταν τα γραμμάτια. Ο ίδιος συνέχισε να φωνάζει… «Άρης και ξερό ψωμί». Τέτοια τρέλα.

«Σκύλος», «λιοντάρι»… διαλέξτε εσείς το παρατσούκλι

Στη μεταπολεμική εποχή, η φτωχομάνα Θεσσαλονίκη γέννησε σπουδαίους ποδοσφαιριστές στα τσιμέντα και στα μπλόκα του Θερμαϊκού. Πιτσιρικάδες με ματωμένα γόνατα, σκισμένα παπούτσια ή και ξυπόλυτοι στο χαλίκι και με σπασμένα κεφάλια. Ένας από αυτούς υπήρξε ο θρυλικός κυρ Αλέκος. Όταν ο Κλεάνθης Βικελίδης τον είδε να παίζει στα μπλόκα ένιωσε σα να έβλεπε τον εαυτό του σε μικρή ηλικία. Ποιο scouting και… κουραφέξαλα. Έτσι ήταν τότε. Οι παράγοντες γυρνούσαν στις γειτονιές κι έκαναν παιδομάζωμα. Για τον Αλεξιάδη, ο Νίκος Καμπάνης ήταν κάτι παραπάνω από μέντορας, ειδικά από τη στιγμή που ο τελευταίος τον έχρισε αντικαταστάτη του. Σαν ιεροτελεστία ιππότη.

Έτσι πήγε στα «τσικό» - έτσι λέγονταν τα τωρινά τμήματα υποδομής – και μετά τη συμπλήρωση του 16ου έτους της ηλικίας του, έκανε και το ντεμπούτο του. Οι προπονήσεις δεν ήταν επαγγελματικές καθότι επρόκειτο για ερασιτέχνες και φυσικά, λεφτά δεν υπήρχαν. Αλλά η οσμή του κρέατος ήταν το τέλειο δέλεαρ. Όλοι ήθελαν να μπουν στην αποστολή για να δειπνήσουν στο ξενοδοχείο, σε μια εποχή που όσοι έτρωγαν κρέας μια φορά την εβδομάδα, θεωρούνταν πλούσιοι. Κατά τον αστικό μύθο, τον κουβάλησαν στα χέρια μετά το ντεμπούτο του και παρά την εντός έδρας ήττα από την ΑΕΚ. Στην πορεία, αυτό το σκηνικό έγινε σύνηθες καθώς ο «σκύλος», όπως κάποιοι τον αποκαλούσαν, ή και «λιοντάρι», έγινε ο αγαπημένος όλων. Ο ίδιος δεν υιοθέτησε κανέναν από τους δύο προσδιορισμούς παρά μιλούσε για την πανοπλία που οφείλει να φορά κάθε παίκτης που παίζει με το έμβλημα του θεού του Πολέμου, του Άρη.

Η Εθνική ομάδα και το δικό του χρέος

Ο Αλεξιάδης υπήρξε λαϊκός, αυθεντικός και μάγκας Σαλονικιός. Πραγματικός λογοτιμήτης. Γι’ αυτό είχε τον σεβασμό όλων. Όπως όμως και ο ίδιος σεβόταν τους αντιπάλους του. Σαν τον Φουντουκίδη του ΠΑΟΚ, τον Καψή του Παναθηναϊκού… Σε μια συνέντευξή του, είχε ερωτηθεί για τη μόλις μία συμμετοχή του στην Εθνική Ανδρών και καθώς είχε μπόλικες στην Εθνική Ενόπλων. «Ο Άρης είχε εμένα, το μεγάλο του αστέρι. Ωστόσο και οι άλλες ομάδες είχαν μεγάλα αστέρια, μεγαλύτερα και από εμένα. Ο Πανιώνιος είχε τον Δέδε, η ΑΕΚ τον Παπαιωάννου και τον Νεστορίδη, ο Ολυμπιακός τον Σιδέρη, ο Παναθηναϊκός τον Δομάζο, τον Λουκανίδη. Για αυτό δεν μπόρεσα να παίξω περισσότερο στην εθνική ομάδα», είχε πει.

Η μοναδική εμφάνισή του με την Εθνική Ανδρών ήταν στο πλαίσιο της προκριματικής φάσης του Κυπέλλου Εθνών (1968) στο Καυτανζόγλειο. Τα δικά του γκολ χάρισαν τη νίκη με 2-1 απέναντι στη Φινλανδία και το κατάμεστο Στάδιο της Θεσσαλονίκης τον αποθέωσε μετά μανίας. Χρόνια μετά, συμπεριέλαβε εκείνο το παιχνίδι αλλά και τον τελικό του Κυπέλλου (1970) στα κορυφαία της καριέρας του.

Ο λόγος του αποκλεισμού του από την Εθνική δεν ήταν όμως μόνο η αξία των αντιπάλων του. Σε συνέντευξή της στη Sportday, η σύζυγός του Μαρία θυμήθηκε ότι καθώς ήταν έτοιμος να ταξιδέψει με την αποστολή της Εθνικής για την Αυστραλία, ο Ασλανίδης τον κατέβασε από το αεροπλάνο με πρόσχημα ότι είχε μια ξαδέρφη κουμουνίστρια την οποία αναζητούσαν. Μύθος.

Και το χαλίκι για μαστίχα…

Οι απόψεις διίστανται για τον αριθμό των αγώνων και των τερμάτων που πέτυχε με τη φανέλα του Άρη. Όλοι συγκλίνουν στα 301 παιχνίδια και στα 126 γκολ. Τέρματα που έβαλε με αίμα και ιδρώτα και με το χαλίκι για μαστίχα. Δυστυχώς, εκείνη την εποχή (δεκαετία ’60) η τηλεόραση ήταν είδος πολυτελείας. Τα κατορθώματα εκείνων των αθλητών ουδέποτε αποτυπώθηκαν στην πραγματική μορφή τους. Κι έμειναν οι μαρτυρίες οι οποίες σταδιακά απέκτησαν μορφή θρυλικών διηγήσεων για αθλητές της εμβέλειας του Αλεξιάδη και πολλών άλλων. Τούτος έβαζε το κεφάλι του παντού. Κι αν έτρωγε καμιά «κλωτσά», τον άντεχε τον πόνο.

Όπως σ’ εκείνο το ντέρμπι με τον ΠΑΟΚ όπου πάγωσε όλο το Χαριλάου και μαζί και ο Φουντουκίδης. «Θα σου έκοβα το κεφάλι», του είπε γεμάτος έκπληξη, αλλά αυτός χαμογέλασε και του απάντησε… «βρε, στο κάρφωσα;». Όταν σηκώθηκε και πάτησε στην κορμοστασιά του, όλο το γήπεδο ξέσπασε σε ξέφρενους πανηγυρισμούς. Εκείνο το γκολ ήταν από τα πιο χαρακτηριστικά του στιλ του Αλεξιάδη. Και το κεφάλι στη φωτιά για έναν από τους κορυφαίους κεφαλοσφαιριστές κι αν πάρει λίγο κάψα, ο χρόνος θα γιατρέψει την πληγή. Με τον Αρίσταρχο Φουντουκίδη υπήρξαν καλοί φίλοι. Σε αντίπαλα στρατόπεδα, αλλά ο σεβασμός ήταν μεγάλος.

«Δεν θα πυροβολήσω τα πόδια μου»

Ο Αλεξιάδης είχε άγνοια κινδύνου την ώρα του αγώνα. Αγαπούσε τόσο το γκολ και δεν λογάριαζε τίποτε άλλο. Ήταν λάθος αυτό που έγινε το 1975 όταν στο πλαίσιο της ριζικής ανανέωσης, έκλεισε και η καριέρα του στον Άρη. Κι έτσι πήγε στον Παναιτωλικό αλλά μ’ έναν όρο. Να μην αγωνιστεί κόντρα στον Άρη. Εκείνη την εποχή (1975), ο γιος του Πάνος έκανε τη δεύτερη τάξη του Δημοτικού στο Αγρίνιο. Ο όρος έγινε αποδεκτός και το ιδιωτικό συμφωνητικό υπεγράφη με προπονητή τον Γιώργο Χασιώτη. Στην πορεία της σεζόν αντικαταστάθηκε από τον Στέφαν Μπόμπεκ. Όταν έφτασε η ώρα του (δεύτερου) αγώνα με τον Άρη, δεν δέχθηκε τον συγκεκριμένο όρο. Κι έτσι ξεκίνησε ένας εσωτερικός πόλεμος με «απειλές» περί αποπομπής του από τον προπονητή. «Τι λέτε ρε που θα βάλω εγώ γκολ στον Άρη. Εγώ δεν πυροβολώ τα πόδια μου», φώναξε και ξεκαθάρισε τη θέση του.

Η τελευταία παράσταση για τον θρυλικό κυρ Αλέκο δεν θα μπορούσε να μην ήταν με την… πανοπλία. Στις 24 του Απρίλη το 1977 σ’ ένα φιλικό παιχνίδι με τον Πανσερραϊκό στο «Κλ. Βικελίδης» και με δάκρυα στα μάτια. Έβαλε δύο γκολ, αποθεώθηκε από το κοινό κι έφυγε σαν κύριος. Έτσι ήταν πάντα. Μπεσαλής, γκολτζής κι όπως λέμε στη Θεσσαλονίκη, παντελονάτος.