Πόσο (μου) λείπει ο legend των Μundial, Μπόρα Μιλουτίνοβιτς!

Με μια αναλυτική μελέτη στον υπέροχο Μουντιαλικό οδηγό του Gazzetta, προκύπτει το συμπέρασμα πως κάτι λιγότερο από τους μισούς προπονητές των 48 εθνικών ομάδων, έχουν καταγωγή από χώρα διαφορετική από αυτή που θα εκπροσωπήσουν στα γήπεδα του Καναδά, του Μεξικού και των ΗΠΑ. Στα χρόνια που το ποδόσφαιρο είναι ένα παγκόσμιο… προϊόν χωρίς σύνορα η παραπάνω είδηση μπορεί να μην είναι καν είδηση. Τί πιο σύνηθες θα έλεγε κανείς… Κι όμως δεν ήταν πάντα έτσι. Σε περασμένες δεκαετίες, όταν το Παγκόσμιο Κύπελλο είχε μια πιο… πρωτόγονη μορφή, ελάχιστες (μετρημένες στα δάκτυλα) ήταν οι χώρες που δεν είχαν «δικό τους» προπονητή. Συνήθως οι χώρες αυτές είχαν στον πάγκο τους τον ένα και μοναδικό Μπόρα Μιλουτίνοβιτς.

Στους μικρούς, σε ηλικία, αναγνώστες αυτού του σημειώματος μπορεί το παραπάνω όνομα να μην λέει τίποτα. Μάλλον θα χρειαστεί ένα γρήγορο google-άρισμα ή το Chat GPT για τον μάθουν. Κι όμως οι παλιότεροι, ειδικότερα οι «Mundial-ολάγνοι» (όπως ο υπογράφων) γνωρίζουν καλά τον Σέρβο «πολίτη του κόσμου». Έναν τυχοδιώκτη των Παγκοσμίων Κυπέλλων μια άκρως αναγνωρίσιμη μορφή που φρόντιζε κάθε τέσσερα χρόνια να μας… συστήνεται ξανά και ξανά και συνήθως πάντα με απόλυτη επιτυχία.

Το 1986 ως προπονητής της εθνικής ομάδας του Μεξικού, οικοδεσπότης της διοργάνωσης, έφτασε όσο πιο μακριά πήγαινε μέχρι να αποκλειστεί στους «8» από τη μετέπειτα φιναλίστ Δυτική Γερμανία. Τέσσερα χρόνια μετά τον συναντάμε στα γήπεδα της Ιταλίας, σε ένα από τα πιο λαμπερά Μουντιάλ όλων των εποχών! Ο «mister Bora» βρίσκεται στον πάγκο της Κόστα Ρίκα. Μια εθνική ομάδα… άγραφη στον ποδοσφαιρικό χάρτη, χωρίς περγαμηνές, που μάλλον πήγαινε στο Italia 90 ως κομπάρσος.

Ο Μιλουτίνοβιτς βρέθηκε στο τιμόνι της περίπου 2.5 μήνες πριν τη σέντρα του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Διάστημα αρκετό για να τσακωθεί και να πετάξει εκτός εθνικής σχεδόν μισή ντουζίνα διεθνείς. Μαζί και τον αρχηγό της ομάδας. Σε όμιλο με Βραζιλία, Σουηδία και Σκωτία, η εθνική από την Κεντρική Αμερική φάνταζε εύκολος μεζές στις ορέξεις των υπολοίπων! Κι όμως με δύο νίκες (Σκωτία, Σουηδία) και μια ανώδυνη ήττα από τη «σελεσάο», η Κόστα Ρίκα γράφει ιστορία, προκρίνεται στις 16 καλύτερες ομάδες του πλανήτη και ο Μπόρα Μιλουτίνοβιτς βάζει φαρδιά πλατιά την υπογραφή του σε ένα ακόμη Μουντιάλ. Φυσικά ως η επιτομή του… γυρολόγου, βάζει μπρος για το επόμενο project.

Φτάνουμε στο 1994 και τον συναντάμε ξανά σε πάγκο ομάδας που είναι και διοργανώτρια. Οι… άγουρες Ηνωμένες Πολιτείες, που θέλουν να κάνουν το «κομμάτι» τους μπροστά στο κοινό τους, εμπιστεύονται την τεχνική καθοδήγηση στον πολυμήχανο Σέρβο. Το «αιματοβαμμένο» αυτογκόλ του (μετέπειτα δολοφονημένου) Αντρες Εσκομπάρ είναι αυτό που δίνει στις ΗΠΑ τη νίκη επί της Κολομβίας και παράλληλα την πρόκριση από τη φάση των ομίλων.

Για τις ΗΠΑ που το ποδόσφαιρο μοιάζει ακόμη με κάτι… εξωτικό, είναι ιστορικό επίτευγμα, ειδικά αν αναλογιστεί κανείς ότι η τελευταία νίκη για τους Αμερικάνους χάνονταν στο μακρινό 1950!!!

Λίγους μήνες μετά ο Μπόρα αποχωρεί από τον πάγκο των ΗΠΑ, αναζητώντας μια ακόμη σφραγίδα στο ακριβοθώρητο διαβατήριό του! Επόμενη στάση Νιγηρία. Τα «διαμάντια» της Αφρικής είναι η νέα… Γη της Επαγγελίας για τον Σέρβο και φυσικά ζητούμενο ένα ακόμη ηχηρό «παρών» σε Παγκόσμιο Κύπελλο. Της Γαλλίας συγκεκριμένα.

Σε όμιλο με Ισπανία, Παραγουάη και Βουλγαρία οι «Σούπερ Αετοί» κόβουν πρώτοι το βαθμολογικό νήμα και ο Μπόρα Μιλουτίνοβιτς για 4ο σερί Μουντιάλ πετυχαίνει να προκριθεί από τους ομίλους με την ομάδα που προπονεί. Στην φάση των «16» το 4-1 από τη Δανία ήταν ηχηρό χαστούκι για την παρέα του Οκότσα, του Κανού, του Φίνιντι, του Αμοκάτσι και του αείμνηστου Γιεκινί (πέρασε κι από τον Ολυμπιακό ως… ταύρος της Καντούνα) κι έτσι ο Σέρβος προπονητής μάζεψε τα μπογαλάκια του, φόρεσε το καπελάκι του κι αναχώρησε για άλλες πολιτείες!

Το επόμενο Παγκόσμιο, αυτό του 2002 ήταν συνδιοργάνωση για τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία κι έτσι ο Μπόρα αποφάσισε πως έπρεπε να… τριγυρίζει εκεί γύρω. Στην Κίνα, ίσως και να μην είχαν καν ακουστά τη λέξη Μουντιάλ. Η εθνική ομάδα με τον Μιλουτίνοβιτς ως Ομοσπονδιακό τεχνικό για πρώτη φορά στην ιστορία της θα βρεθεί στα τελικά μιας τόσο μεγάλης διοργάνωσης. Εδώ μην περιμένετε να διαβάσετε για πρόκριση από τη φάση των ομίλων.

Ο Μιλουτίνοβιτς υπήρξε ένας ικανός τεχνικός, όχι ο Θεός για να κάνει το… θαύμα θαυμάτων. Η Κίνα μετράει τρεις ήττες, μηδέν γκολ και αποχαιρετά με τη χαρά της παρουσίας της σε ένα Μουντιάλ. Όχι μικρό πράγμα όμως, αν αναλογιστεί κανείς πως 24 χρόνια και 6 Μουντιάλ μετά, η Κίνα δεν προκρίθηκε ποτέ ξανά… Ο Μπόρα συνέχισε να αναζητά παντεσπάνι σε (ποδοσφαιρικά) εξωτικούς προορισμούς, όπως η Ονδούρα, η Τζαμάικα και το Ιράκ, αλλά γεύση από Παγκόσμιο Κύπελλο δεν ξαναπήρε.

Στα γήπεδα της Άπω Ανατολής ολοκληρώθηκε και ο «Μουντιαλικός μύθος του» που άρχισε να γράφεται το… μακρινό 1986 στο Μεξικό!

Ο τύπος με τα χαρακτηριστικά μεγάλα γυαλιά και το μονίμως αχτένιστο μαλλί από την Μπάινα Μπάστα, μια μικρή πόλη στην Δυτική Σερβία, κατάφερε να… κατακτήσει, ποδοσφαιρικά, όλο τον πλανήτη. Μπορεί να μην βρέθηκε ποτέ κοντά στο βαρύτιμο τρόπαιο του Παγκοσμίου Κυπέλλου, αλλά για πάντα όταν εμείς ή ο ιστορικός του μέλλοντος θα… σκαλίζουν τα αρχεία των Μουντιάλ πάντα το όνομα «Μπόρα Μιλουτίνοβιτς» θα έχει το δικό του ξεχωριστό και ενδιαφέρον κεφάλαιο!