NBA Europe: Όλα όσα πρέπει να ξέρετε!
Το Gazzetta έδωσε το «παρών» στην κλειστή συζήτηση με τον Πατρίκ Κομνηνό (CEO του Basketball Champions League) και τον Γιώργο Αϊβάζογλου (Managing Director NBA Europe & Middle East), όπου παρουσιάστηκε αναλυτικά το concept του NBA Europe, της νέας πανευρωπαϊκής λίγκας που αναμένεται να κάνει πρεμιέρα το φθινόπωρο του 2027.
Η βασική ιδέα είναι ξεκάθαρη: NBA και FIBA προχωρούν μαζί, χτίζοντας από την αρχή ένα νέο οικοσύστημα για το ευρωπαϊκό μπάσκετ, με πυραμιδική δομή, αξιοκρατία, προστασία των εθνικών πρωταθλημάτων και στόχο τη δημιουργία μιας λίγκας με ορίζοντα… 100 ετών.
Το γιατί: το «αξιακό κενό» του ευρωπαϊκού μπάσκετ
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το μπάσκετ είναι το δεύτερο πιο δημοφιλές άθλημα στην Ευρώπη, με περίπου 270 εκατομμύρια φιλάθλους, πίσω μόνο από το ποδόσφαιρο (300 εκατ.). Κι όμως, στο εμπορικό κομμάτι η εικόνα δεν αντανακλά αυτή τη δυναμική. Η συνολική «πίτα» της ευρωπαϊκής αθλητικής αγοράς αγγίζει τα 50 δισ. δολάρια, όμως το μπάσκετ απορροφά μόλις 0,4% – περίπου 200 εκατ. δολάρια. Με δυσκολία βρίσκεται στο Top-10 των εσόδων, παρότι σε δημοφιλία συναγωνίζεται το ποδόσφαιρο.
Αυτό το χάσμα, το λεγόμενο value gap, είναι η βάση πάνω στην οποία χτίζεται το NBA Europe. Η μετατροπή δηλαδή της τεράστιας φίλαθλης βάσης σε βιώσιμη οικονομική αξία, χωρίς να θυσιαστεί η ευρωπαϊκή ταυτότητα του αθλήματος.
Η δομή της λίγκας
Το αρχικό πλάνο προβλέπει: 16 ομάδες συνολικά, όπου οι 12 από αυτές θα βρίσκονται με μόνιμη άδεια συμμετοχής, ενώ οι 4 θέσεις θα διεκδικούνται μέσω πρόκρισης, σε ετήσια βάση.
Η πρόκριση θα γίνεται είτε μέσω του Basketball Champions League, είτε μέσω ειδικού προκριματικού τουρνουά στο τέλος της σεζόν. Να σημειωθεί σε αυτό πώς θα υπάρχει ένα αξιοκρατικό ranking των πρωταθλημάτων με διαφανή κριτήρια και από εκεί θα προκύπτει η ομάδα που θα λαμβάνει μέρος στο προκριματικό τουρνουά. Οι ακριβείς αριθμοί βέβαια θα εξαρτώνται και από τις ελεύθερες θέσεις που θα προκύπτουν.
Στο νέο οικοσύστημα, το BCL θα λειτουργεί ως δεξαμενή ανάδειξης ομάδων και παικτών, με σαφές μονοπάτι προς την κορυφαία διοργάνωση. Στόχος είναι να ενισχυθεί η λεγόμενη μεσαία τάξη του ευρωπαϊκού μπάσκετ, τόσο αγωνιστικά όσο και επενδυτικά.
Το μοντέλο μπορεί να χαρακτηρίζεται ως... ημίκλειστο, καθώς δεν είναι πλήρως ανοικτό όπως στο ποδόσφαιρο, αλλά ούτε και εντελώς κλειστό όπως η σημερινή EuroLeague. Περίπου το 25% των θέσεων θα παραμένει «ανοιχτό», ώστε να υπάρχει κινητικότητα, κίνητρο και εναλλαγή ομάδων, χωρίς όμως να δημιουργείται το «ασανσέρ» ανόδου-καθόδου που καταστρέφει επενδύσεις. Ωστόσο, υπάρχει η πρόβλεψη να επεκταθεί όλο το πλάνο σε βάθος χρόνου.
Η φιλοσοφία είναι ξεκάθαρη. Η καλή απόδοση να επιβραβεύεται, αλλά οι ομάδες να έχουν και την οικονομική ασφάλεια ώστε να μπορούν να σχεδιάζουν το μέλλον τους.
Αγωνιστικό φορμάτ και καλεντάρι
Σε αγωνιστικό επίπεδο, το NBA Europe σχεδιάζεται με έμφαση τόσο στην ανταγωνιστικότητα όσο και στη βιωσιμότητα. Το βασικό φορμάτ προβλέπει τη συμμετοχή 16 ομάδων, οι οποίες θα αγωνιστούν σε κανονική περίοδο 30 αγωνιστικών, με τους αγώνες να διεξάγονται μεσοβδόμαδα, ώστε να προστατεύεται η ισορροπία με τα εγχώρια πρωταθλήματα και τις υπόλοιπες διοργανώσεις.
Το σύστημα διεξαγωγής της τελικής φάσης δεν έχει ακόμη «κλειδώσει» και θα αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης με τις ίδιες τις ομάδες. Στο τραπέζι βρίσκονται τόσο το μοντέλο του Final Four όσο και εκείνο των σειρών playoffs, με τη γενική φιλοσοφία να κλίνει προς τις σειρές ως τον πιο δίκαιο τρόπο ανάδειξης του πρωταθλητή, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται κανένα σενάριο.
Σε κάθε περίπτωση, θεωρούνται δεδομένες ορισμένες βασικές αρχές: η ύπαρξη salary cap, η ουσιαστική προστασία της υγείας των παικτών από τους συνεχείς αγώνες και η δημιουργία ενός ποιοτικού καλενταριού, το οποίο δεν θα αντιμετωπίζει τους αγώνες ως «προϊόν μαζικής κατανάλωσης», αλλά ως γεγονότα με εμπορική και αγωνιστική αξία. Το ζητούμενο είναι ένα πρόγραμμα που να επιτρέπει την ανάπτυξη όλων των διοργανώσεων, χωρίς υπερφόρτωση και εις βάρος της ποιότητας.
Το σημείο κλειδί «W&W»
Ένα από τα σημαντικότερα αιτήματα της FIBA σε όλη αυτή την υπόθεση είναι η προστασία των εγχώριων πρωταθλημάτων και των παραθύρων για τις Εθνικές ομάδες, το περίφημο «2W»:
Windows & Weekends: Προστασία των παραθύρων των Εθνικών ομάδων & Σεβασμός στα εγχώρια πρωταθλήματα
Το NBA Europe δεσμεύεται να ευθυγραμμίσει το καλεντάρι του, ώστε οι παίκτες να μπορούν να αγωνίζονται και στους συλλόγους τους και στις Εθνικές, χωρίς συγκρούσεις. Παράλληλα, στόχος είναι να αναβαθμιστεί συνολικά η αξία των εθνικών λιγκών, που τα τελευταία χρόνια έχουν υποτιμηθεί.
Όπως τονίστηκε χαρακτηριστικά, το ευρωπαϊκό μπάσκετ δεν αποτελείται από 11-12 ομάδες, αλλά από εκατοντάδες συλλόγους που χρειάζονται χώρο για να εξελιχθούν και θα έχουν αυτή την ευκαιρία.
Οικονομικό μοντέλο – επενδυτές – τηλεοπτικά
Στο οικονομικό και επενδυτικό σκέλος, NBA και FIBA έχουν ήδη ξεκινήσει την προετοιμασία σε πολύ συγκεκριμένη βάση. Το καλοκαίρι προσέλαβαν δύο από τους μεγαλύτερους χρηματοοικονομικούς οργανισμούς στον κόσμο, την JP Morgan και τη Raine, οι οποίοι λειτουργούν ως financial advisors στο εγχείρημα. Από τον Ιανουάριο ανοίγει επίσημα η επενδυτική διαδικασία, με χρονικό ορίζοντα περίπου 4 έως 6 εβδομάδων, διάστημα κατά το οποίο θα ξεκινήσουν οι επίσημες συζητήσεις με ενδιαφερόμενα μέρη.
Η διαδικασία αυτή δεν περιορίζεται αποκλειστικά σε υπάρχοντες μπασκετικούς συλλόγους. Αντιθέτως, στο τραπέζι μπορούν να βρεθούν ποδοσφαιρικά clubs που επιθυμούν να δημιουργήσουν μπασκετικό τμήμα, αλλά και ανεξάρτητα επενδυτικά σχήματα, με τα οικονομικά μεγέθη να διαφοροποιούνται ανάλογα με την πόλη και την αγορά. Η Ελλάδα βρίσκεται κανονικά στο πλάνο του NBA Europe, όπως και όλες οι ευρωπαϊκές αγορές, με τη Θεσσαλονίκη να αναφέρεται ξεχωριστά ως πόλη με σημαντική δυναμική και προοπτική.
Παράλληλα, το τηλεοπτικό και εμπορικό μοντέλο φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τη μέχρι σήμερα λογική του ευρωπαϊκού μπάσκετ. Το NBA Europe δεν στοχεύει σε συμφωνίες χώρα-χώρα, αλλά στη δημιουργία ενός ενιαίου, παγκόσμιου προϊόντος, με κεντρική streaming πλατφόρμα στα πρότυπα του NBA League Pass. Η στόχευση είναι διπλή: αφενός η δραστική αύξηση της υπεραξίας των τηλεοπτικών δικαιωμάτων και αφετέρου η διεύρυνση και πολυμορφία του κοινού, ώστε το ευρωπαϊκό μπάσκετ να αποκτήσει επιτέλους την εμπορική δυναμική που αντιστοιχεί στη δημοφιλία του.
Οι διαφορές με τη EuroLeague
Η βασικότερη διαφοροποίηση του NBA Europe σε σχέση με τη EuroLeague αφορά το ζήτημα της πρόσβασης. Στη σημερινή πραγματικότητα, καμία ομάδα δεν εξασφαλίζει συμμετοχή στη EuroLeague μέσω της απόδοσής της στα εθνικά πρωταθλήματα, με τη διοργάνωση να λειτουργεί ως ένας ουσιαστικά κλειστός οργανισμός. Το νέο εγχείρημα φιλοδοξεί να κινηθεί σε διαφορετική κατεύθυνση, δημιουργώντας ένα σύστημα πιο ανοιχτό, αλλά ταυτόχρονα ελεγχόμενο και βιώσιμο.
Στο πλαίσιο αυτό, η αγωνιστική απόδοση αποκτά πραγματική αξία και επιβραβεύεται, οι οικονομικές ανισότητες επιχειρείται να περιοριστούν και περισσότερες ομάδες αποκτούν ουσιαστικό κίνητρο να επενδύσουν, γνωρίζοντας ότι υπάρχει ρεαλιστικό μονοπάτι εξέλιξης και αξιοκρατικό μοίρασμα των εσόδων. Όπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά στη συζήτηση, περιπτώσεις όπως εκείνες της Μάλαγα ή της Σάσαρι – ομάδες που κατέκτησαν τίτλους στα εθνικά τους πρωταθλήματα αλλά δεν είχαν ευρωπαϊκή συνέχεια – δεν θα πρέπει να υφίστανται σε ένα σύγχρονο οικοσύστημα.
Το όραμα και η άμεση σύνδεση με το NBA
Σε αυτό ακριβώς το σημείο εντάσσεται και το ευρύτερο όραμα του NBA Europe. Η νέα λίγκα δεν παρουσιάστηκε ως μια απλή προσθήκη στο ήδη φορτωμένο ευρωπαϊκό καλεντάρι, αλλά ως μια συνολική αναδόμηση του ευρωπαϊκού μπασκετικού τοπίου. Μάλιστα, το NBA είναι ήδη στο πλάνο με τις φιλοδοξίες να μην έχουν... ταβάνι, καθώς η πιθανή συνύπαρξη ομάδων τις αντίπερα όχθης του Ατλαντικού με ανταγωνιστικές ευρωπαϊκές ομάδες είναι πιο κοντά από ποτέ με το NBA CUP να αποτελεί πρόσφορο έδαφος. Πάνω σε αυτό, η αξία του ονόματος «NBA» είναι κι εκείνη που δίνει μεγάλη επιβεβαίωση για την ευρωπαϊκή επιτυχία.
Σε ένα βάθος χρόνου είναι πιο εφικτό ένα preseason tournament για το πρακτικό του ζητήματος, καθώς τα ταξίδια αποτελούν ένα πραγματικό εμπόδιο, ωστόσο η συμμετοχή μίας δυνατής ευρωπαϊκής ομάδας στο Κύπελλο του NBA είναι στα πλάνα.
Με ξεκάθαρη πυραμιδική δομή, έμφαση στην αξιοκρατία, ενίσχυση των επενδύσεων, προστασία των βάσεων και παγκόσμια εμπορική προοπτική, το μήνυμα που εξέπεμψαν οι εμπλεκόμενοι ήταν σαφές: δεν πρόκειται για ένα πρόσκαιρο project, αλλά για μια λίγκα που σχεδιάζεται με ορίζοντα τα επόμενα 100 χρόνια.
Διάβασε όλα τα τελευταία νέα της αθλητικής επικαιρότητας. Μάθε για όλους τους live αγώνες σήμερα και δες τις αθλητικές μεταδόσεις της ημέρας και της εβδομάδας μέσα από το υπερπλήρες Πρόγραμμα TV του Gazzetta. Ακολούθησέ μας και στο Google News.
