ΑΕΚ: Σαν σήμερα το 2013 απεβίωσε ο «Παγκόσμιος» Γιώργος Αμερικάνος

• Τα πρώτα βήματα της καριέρας του
• Η ΑΕΚ και η καθιέρωση στους θρύλους του αθλήματος
• Το έπος του 1968
• Το προσωνύμιο «Παγκόσμιος»
• Με το εθνόσημο στο στήθος

Στις 7 Οκτωβρίου 2013, ο Γιώργος Αμερικάνος, ο «Παγκόσμιος» θρύλος της ελληνικής καλαθοσφαίρισης και εμβληματική φιγούρα της ΑΕΚ έφυγε από τη ζωή βυθίζοντας στο πένθος την αθλητική -και όχι μόνο- Ελλάδα. Ο πρώην ηγέτης της Ένωσης άφησε την τελευταία του πνοή σε ηλικία 71 ετών, αφήνοντας «αιώνιο» αποτύπωμα στο μπάσκετ, που θα μνημονεύεται για πάντα.

13 χρόνια χωρίς Εσένα! #aekbc https://t.co/P0zERsGUSG

— AEK BC (@aekbcgr) October 6, 2026

Τα πρώτα βήματα της καριέρας του

Ο Γιώργος Αμερικάνος είδε το πρώτο φως της ημέρας στις 21 Δεκεμβρίου 1942, στη Νίκαια και συγκεκριμένα στην παλιά Κοκκινιά του Πειραιά. Ήταν μέλος μιας πολυάριθμης προσφυγικής οικογένειας με καταγωγή από τα Βουρλά της Μικράς Ασίας. Οι παππούδες του ήρθαν στην Ελλάδα μετά το πέρας της Μικρασιατικής Καταστροφής.

Σύμφωνα με το Μουσείο Ιστορίας της ΑΕΚ, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει πολύ νωρίς το σχολείο και σε ηλικία -μόλις- 12 ετών εργαζόταν ως σκαλιστής επίπλων για να βοηθήσει την οικογένειά του. Τα βράδια πήγαινε στη ΧΑΝ Νίκαιας, όπου σούταρε με τις ώρες σε μια παλιά μπασκέτα, ενώ πολλές φορές έφτιαχνε αυτοσχέδιες μπάλες από πανιά, καθώς οι πλαστικές εκείνα τα χρόνια ήταν είδος πολυτελείας. Με ύψος 1,88 διακρινόταν για τη δύναμη, την αθλητικότητα, τα ηγετικά «skills» και την έφεση του στο σκοράρισμα.

Η ΑΕΚ και η καθιέρωση στους θρύλους του αθλήματος

Στις αρχές της δεκαετίας του '60 έκανε το μεγάλο βήμα της σταδιοδρομίας του, αφού μεταπήδησε στην ΑΕΚ. Εκεί, έμελλε να εξελιχθεί ως μια από τις πιο βαρυσήμαντες μορφές της ιστορίας του συλλόγου, τον οποίο υπηρέτησε τόσο ως παίκτης όσο και ως προπονητής. Στα 16 χρόνια που τίμησε και δόξασε τη φανέλα της Ένωσης όσο λίγοι, πανηγύρισε έξι πρωταθλήματα Ελλάδας (1963, 1964, 1965, 1966, 1968, 1970), ενώ αναδείχθηκε πρώτος σκόρερ του πρωταθλήματος το 1965 και το 1968.

Το έπος του 1968

Στις 4 Απριλίου 1968, η ΑΕΚ έγινε η πρώτη ελληνική ομάδα που έφερε ευρωπαϊκή κούπα. Στο κατάμεστο «Καλλιμάρμαρο», 80.000 θεατές παρακολούθησαν εκστασιασμένοι την Ένωση του Νίκου Μήλα να ρίχνει στο... καναβάτσο τη Σλάβια Πράγας με 89-82 στον τελικό του Κυπέλλου Κυπελλούχων Ευρώπης.

Εκείνη η φανταστική ομάδα, που είχε δημιουργήσει τη δική της δυναστεία στο ελληνικό μπάσκετ, απαρτιζόταν, μεταξύ άλλων, από τους Γιώργο Τρόντζο, Χρήστο Ζούπα, Στέλιο Βασιλειάδη, Αίαντα Λαρεντζάκη, Πέτρο Πετράκη, Λάκη Τσάβα, Νίκο Νεσιάδη και φυσικά τον Γιώργο Αμερικάνο. Ο τελευταίος ήταν ο απόλυτος πρωταγωνιστής του τελικού, αφού με 29 πόντους οδήγησε τον Δικέφαλο Αετό στον άθλο και σήκωσε ο ίδιος το Κύπελλο μέσα σε πανζουρλισμό.

Το προσωνύμιο «Παγκόσμιος»

Ο Γιώργος Αμερικάνος απέκτησε το εν λόγω «παρατσούκλι» όχι μόνο επειδή ήταν παίκτης παγκόσμιας κλάσης για την εποχή του. Το επώνυμό του παρέπεμπε σε κάτι οικουμενικό (Αμερική), ενώ ο δημοσιογράφος Φαίδων Κωνσταντουδάκης, που σημάδεψε το ρεπορτάζ της ΑΕΚ, τον... βάπτισε «Παγκόσμιο». Το πιο σημαντικό «ανδραγάθημα» ωστόσο που συνδέεται με το παγκόσμιο διαμέτρημα του παίκτη, ήταν η συμμετοχή στη «Μικτή Κόσμου» (1966) μαζί με τον συμπαίκτη του στους Κιτρινόμαυρους, Χρήστο Ζούπα.

Με το εθνόσημο στο στήθος

Ο θρύλος της ΑΕΚ δε θα μπορούσε να μη γράψει το όνομά του με «χρυσά γράμματα» και στη «Βίβλο» της Εθνικής Ελλάδας. Με τη γαλανόλευκη έδωσε το «παρών» 68 φορές, σημειώνοντας 1.076 πόντους (μ.ό 15.8), ενώ αναδείχθηκε πρώτος σκόρερ στα EuroBasket 1961 και 1965, αποδεικνύοντας για πολλοστή φορά στην καριέρα του την εκτελεστική του δεινότητα και τη σύνδεση που είχε με το αντίπαλο καλάθι.

Σήμερα, 13 χρόνια μετά τον θάνατό του, ο Γιώργος Αμερικάνος συγκαταλέγεται -δικαιωματικά- ανάμεσα στους παίκτες-σύμβολα της ελληνικής καλαθοσφαίρισης. Τόσο με την ΑΕΚ όσο και με το εθνικό αντιπροσωπευτικό συγκρότημα άφησε εποχή, εκτόξευσε τη φήμη και την απήχηση της... σπυριάρας στη χώρα και ήταν από τους πρωτοπόρους, που έβαλαν την Ελλάδα στον παγκόσμιο χάρτη του αθλήματος.