TV και social media ταυτόχρονα: ένα πάρε δώσε διάσπαση προσοχής

Χρήστος Κιούσης Χρήστος Κιούσης
TV και social media ταυτόχρονα: ένα πάρε δώσε διάσπαση προσοχής
O Xρήστος Κιούσης γράφει για την αλληλεπιδραστικότητα της τηλεόρασης με τα social media. Σε εκπομπές, ειδήσεις και reality...

Δεν ξέρω αν το συνηθίζετε ή αν το έχετε παρατηρήσει γύρω σας αλλά μεγαλώνει δραματικά η αλληλεπίδραση των social media και της τηλεόρασης, ειδικά σε ό,τι έχει να κάνει με τα δελτία ειδήσεων, τις ενημερωτικές εκπομπές και τα reality. Συμβαίνει και στις σειρές μυθοπλασίας αλλά αυτό ας το αφήσουμε για αργότερα.

Αντιλαμβάνομαι πλήρως την ανάγκη για μια αίσθηση community τώρα μάλιστα που τα περιθώρια κοινωνικοποίησης είναι ελάχιστα και ο χρόνος στο σπίτι είναι βασανιστικά πολύς. Δεν με κάνουν να απορώ τόσο οι αντιδράσεις των τηλεθεατών, όσο η συμπεριφορά του ίδιου του τηλεοπτικού Μέσου.

Κατ΄ αρχάς απίστευτα καλά κουμπώνει η τηλεόραση με το twitter. Είναι γρήγορο, δίνει εξαιρετική ευκαιρία για punchlines δολοφονικά, δεν χρειάζεται εικόνα, παρά το ότι βλέπουμε φωτογραφίες και video, «προστατεύει» φυσικά την ανωνυμία του χρήστη. Το χρησιμοποιώ και ως tweetεράς και για τις ανάγκες του Ράδιο Αρβύλα, όπου πραγματικά λαμβάνουμε είτε χρήσιμο είτε διασκεδαστικό υλικό είτε και τα δύο.

Στην πραγματικότητα το twitter στην Ελλάδα δεν είναι ούτε το πρώτο σε κατάταξη social media ούτε καν το δεύτερο μη σας πω ούτε το τρίτο. Δεν συμπεριλαμβάνει δηλαδή μια πλειοψηφική μερίδα χρηστών, δίνει όμως τις πιο γρήγορες αντιδράσεις και κοινωνικά και τηλεοπτικά.

Συχνά πυκνά θα παρατηρείτε τη δημοσιοποίηση tweets σε δελτία ειδήσεων κι ενημερωτικές εκπομπές όχι απαραίτητα πολιτικών (το κάνουν κάκιστα σε σχέση με το εξωτερικό) αλλά και της κοινής γνώμης. Η πρώτη ασάφεια είναι, ποια σχέση μπορεί να έχει η κοινή γνώμη με την κοινή γνώμη του twitter αλλά συνεχίζουμε.

Το να επηρεάζεται ο μικρόκοσμος αλλά ενεργός κόσμος του twitter από την τηλεόραση είναι λογικό και σχετικά ακίνδυνο για τη δημόσια ζωή. Τί συμβαίνει όμως, όταν οι ειδήσεις και οι πολιτικοί επηρεάζονται από τα social media και τα χρησιμοποιούν για δήθεν πρωτιές και αποκλειστικά;

Για παραδείγματα που μπορείτε να παρακολουθήσετε τρώγοντας pop corn, συστήνω ανεπιφύλακτα τη σειρά Newsroom με τον Jeff Daniels στο ρόλο του anchorman και μιας ολόκληρης δημοσιογραφικής ομάδας, που κάνει το λάθος να μη διασταυρώσει παραδοσιακά την «είδηση» του twitter.

Για να μιλήσουμε με απόλυτους αριθμούς ένα θέμα μπορεί να είναι στην κορυφή της δημοφιλίας στο twitter με 8 -10 χιλιάδες tweets, τα οποία όπως καταλαβαίνετε δεν αντιστοιχούν σε μοναδικούς χρήστες, όταν μπορώ εγώ για παράδειγμα να ανεβάσω 30 – 40 φορές διαφορετικά tweets για το tv πρόγραμμα που παρακολουθώ, τη στιγμή που αυτό συγκεντρώνει πάρα πολλές δεκάδες χιλιάδες τηλεθεατών μπροστά στην οθόνη.

Σε ένα τηλεοπτικό παράδειγμα της εβδομάδας που μας πέρασε με την επέλαση της «Μήδειας», τα πολύ μεγάλα προβλήματα στην Αττική και τη Στερεά Ελλάδα γενικότερα, τα κανάλια, όπως συνηθίζεται, έβγαλαν έξω τους ρεπόρτερ τους για ανταποκρίσεις. Σε μια τέτοια ζωντανή σύνδεση ο Γιώργος Παπαδάκης στην πρωινή εκπομπή του ΑΝΤ1 ζήτησε αστειευόμενος από τον ρεπόρτερ του Άρη Σαλβάνο, να γονατίσει για να δείξει πως δήθεν το χιόνι είναι πολύ περισσότερο σε ύψος απ’ όσο πραγματικά ήταν. Ο ρεπόρτερ το έκανε και μάλιστα περπάτησε λίγα μέτρα με τα γόνατα δίνοντας και τη σχετική χιουμοριστική ανταπόκριση.

Λίγες ώρες αργότερα το συγκεκριμένο απόσπασμα, περασμένο από τη γνωστή πια σε όλους μονταζιέρα, έκανε το γύρο του διαδικτύου με ύβρεις, ειρωνείες και κατηγορίες προς τον ρεπόρτερ, τον παρουσιαστή, την εκπομπή και το κανάλι, ότι παραπληροφορούν τον κόσμο με fake ρεπορτάζ για να δώσουν μια πλαστή εικόνα και να ενισχύσουν τα επιχειρήματα της κυβέρνησης περί ακραίων φαινομένων.

Μπήκαμε στη διαδικασία στο Ράδιο Αρβύλα να βρούμε απλά το απόσπασμα ολόκληρο και να το μεταδώσουμε σχολιάζοντας το πόσες φορές μπορούμε καθημερινά να ξεγελαστούμε στο web περιβάλλον από τα «αποσπάσματα», που δεν δίνουν ολόκληρη την εικόνα. Μέχρι να φτάσουμε στο studio, το ίδιο το δελτίο του ίδιου του καναλιού μετέδωσε το συγκεκριμένο απόσπασμα του χιουμοριστικά γονατισμένου ρεπόρτερ μαζί με άλλα πρωτότυπα πλάνα από την κακοκαιρία ως κανονικό ρεπορτάζ!

Δεν μπορείτε να φανταστείτε, αφού έχουμε προβάλει και περιγράψει το παραπάνω story, πόσα πολλά μηνύματα έχω λάβει με αυτό ακριβώς που είχαμε ήδη δείξει και διευκρινίσει, για να μου υποδείξουν ότι πρέπει να προβληθεί στην εκπομπή ως συγκλονιστικό και φρέσκο! Μια διελκυστίνδα ανακρίβειας και καταγγελτικής μυθοπλασίας.

Όλα τα παραπάνω τα γράφω για να σας πω με ένα συγκεκριμένο και πρόσφατο παράδειγμα, ότι την πλήρη εικόνα πρέπει να την αναζητήσετε εσείς μόνοι, είτε σε περιβάλλον τηλεοπτικό είτε web. Καταλαβαίνω ότι ίσως ακούγεται σαν extra κόπος, είναι όμως απαραίτητος κόπος πριν ποστάρετε ενυπόγραφα ή ανυπόγραφα συνήθως τη «γνώμη» σας. Εννοείται πως στην Ελλάδα του 2021 η λάθος και παραπλανητική ανάρτηση είναι το συνηθισμένο φαινόμενο, που όταν επισημαίνεται, αντιμετωπίζεται με ένα κυνικό «ε και;» Δυστυχώς συμβαίνει με την ίδια συχνότητα από χρήστες και πολιτειακούς παράγοντες χωρίς επιπτώσεις, ντροπή και επανόρθωση.

Για την ανάγκη να κρατάει ένας άνθρωπος το smartphone ανά χείρας παρακολουθώντας αθλητικές μεταδόσεις ή σειρές μυθοπλασίας ή κινηματογραφικές ταινίες και να σχολιάζει ταυτόχρονα, ειλικρινά θα ζητήσω τη γνώμη ειδικών επιστημόνων, μια που με απασχολεί ως πατέρα και τότε πιθανώς να ζητήσω και τη γνώμη σας, στο πλαίσιο μιας πιο ολοκληρωμένης έρευνας. Φυσικά όποιος θέλει μου στέλνει την άποψή του, που αλλού, στα social media φυσικά ή στο mail μου.

Χρήστος Κιούσης
Χρήστος Κιούσης