+slo-gun

ΔΕΙΤΕ ΤΑ LIVE
Αυτά που δεν «αγγίζει» ο άνθρωπος

Αυτά που δεν «αγγίζει» ο άνθρωπος

Αυτά που δεν «αγγίζει» ο άνθρωπος

Μην ανησυχείτε για την Αγιά Σοφιά. Δεν φθείρονται τα θαύματα ούτε η ιστορία από "δημοκράτες" και δικτάτορες. Να ανησυχούμε και να φροντίζουμε για τα κοντινότερα μνημεία και αριστουργήματα που προσπερνάμε καθημερινά.

Αγία Σοφία. Κωνσταντινούπολη. Aya Sofia. Constantinople. Όπως κι αν την πεις είναι το ίδιο. Ένα ανθρώπινο δημιούργημα που ξεφεύγει από τα ανθρώπινα μεγέθη. Κάτι που δεν ανήκει σε ένα κράτος, σε ένα έθνος, σε έναν πολιτικό ηγέτη, σε έναν δικτάτορα, σε ένα δικαστικό σύστημα για να αποφασίζει για αυτό.  

 

Πιθανώς έχετε ακούσει ιστορίες ότι αν βρεθείτε στην Κωνσταντινούπολη απαγορεύεται να  αποκαλέσετε την Πόλη με την ελληνική της ονομασία αλλά ελαφρώς μπούρδες.  Αν μείνετε σε ένα μεγάλο ξενοδοχείο θα δείτε μπροσούρες για τον βυζαντινό περίπατο, για την Aya Sofia, για το Πατριαρχείο, για όλα τα μνημεία της ορθοδοξίας που μπορεί κάποιος να επισκεφτεί. Δεν είναι ταμπού να αναφέρεσαι στην ιστορία και στη σημασία της Πόλης για λαούς πέρα από τους Τούρκους και για θρησκείες πέρα από το Ισλάμ. Οι εμπορικά δαιμόνιοι Τούρκοι Κωνσταντινουπολίτες θέλουν πραγματικά να είναι Ευρωπαίοι και να είναι φιλόξενοι με σεβασμό στο διαφορετικό αλλά…

 

Αλλά μετά ενέσκηψε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Διαβάσατε φαντάζομαι ότι η συνθήκη που ανέτρεψε με το δικό του προεδρικό διάταγμα είχε υπογραφεί από τον Κεμάλ Ατατούρκ. Από συζητήσεις που έχω κάνει με Τούρκους φίλους νομίζω ότι δεν υπάρχει άνθρωπος που να μισεί περισσότερο τον Κεμάλ από τον Ερντογάν. Ένα κράμα φθόνου, ζήλειας και μισαλλοδοξίας. Κάθε αντικαθεστωτικός Τούρκος που έχει πολύ περιορισμένες ευκαιρίες για να δείξει την αντίδρασή του απέναντι στον τωρινό Πρόεδρο, απλά κρεμάει μια μεγαλύτερη φωτογραφία του Κεμάλ στο μαγαζί του, στο σπίτι του, στον χώρο του.

 

Επικίνδυνο δεν είναι μόνο το προεδρικό διάταγμα για την Αγία Σοφία αλλά ο γενικότερος τουρκικός αναθεωρητισμός εν μέσω μάλιστα μιας οικονομικής κρίσης που χρειάζεται μεγάλους αντιπερισπασμούς για να καλυφτεί. Η Αγία Σοφία για να είμαστε ρεαλιστές δε θα πάθει κάτι. Θα στέκει πάντα εκεί όπως έστεκαν και τα αρχαιοελληνικά μνημεία όταν υπέστησαν τον χριστιανικό βανδαλισμό. Λυπάμαι που σας στεναχωρώ αλλά δεν είναι μόνο το Ισλάμ ή μόνο οι Τούρκοι που προσπάθησαν να επιτάξουν με πολιτιστικό ή  θρησκευτικό φασισμό οικουμενικά μνημεία. Συνέβη κι από Χριστιανούς, συνέβη κι από Έλληνες. Φανταστείτε το ανοίκειο του πράγματος να τελείται μια ορθόδοξη τελετή μέσα σε κίονες δωρικού ή κορινθιακού ρυθμού.

 

Η Αγία Σοφία θα είναι πάντα εκεί φθαρμένη από τον χρόνο, φθαρμένη από βανδαλισμούς, από ασβεστώματα, από καψίματα και ξυσίματα στις αγιογραφίες και ακόμα και με τα αραβουργήματα κρεμασμένα, με τα ισλαμικά στοιχεία εντός της ακόμα και με τον ιμάμη να καλεί σε προσευχή, η ίδια η Aya Sofia δεν αλλάζει, ούτε καν στο όνομα. Η Θεοδώρα είναι πάντα εκεί ως Τζοκόντα της Ορθοδοξίας να αντικαθιστά τα κεφάλια των συζύγων της στα ψηφιδωτά. Εκεί και απεικονισμένη μάλιστα η ανίερη συναλλαγή-προσφορά της Πόλης, του χρυσαφιού της και της Εξουσίας από το Πατριαρχείο στον Αυτοκράτορα. Η εικονογραφημένη ιστορία της Αγιάς Σοφιάς είναι σκανδαλιστική μεταξύ άλλων.

 

Το έχω ξαναγράψει και παλιότερα σε έναν ιδεατό κόσμο η Κωνσταντινούπολη δεν μπορεί να ανήκει πουθενά, είναι μια πανανθρώπινη Πρωτεύουσα, ένα θαύμα της γεωγραφίας που θα έπρεπε να λατρεύεται από όλες τις φυλές κι όλες τις θρησκείες υπό μια οικουμενική διοίκηση. Ξέρετε ποιοι θα το ήθελαν πρώτοι; Οι Κωνσταντινουπολίτες.  Θα μου επιτρέψετε να πω ότι κάπως έτσι αισθάνομαι και για την πόλη που γεννήθηκα και μεγάλωσα, την Αθήνα. Αποδειχθήκαμε πολύ λίγοι στην πορεία του χρόνου να διαχειριστούμε τη σπουδαιότητα αυτού που κληρονομήσαμε και το κυριότερο να διδαχτούμε κάτι από αυτό. Απαξιώσαμε την αρχιτεκτονική μας, λερώσαμε τη γλυπτική μας και φυσικά αποβάλλουμε συστηματικά το Πνεύμα αντικαθιστώντας το με φωνές και λεηλασία του ιστορικού και μη ιστορικού κέντρου της Αθήνας από το κράτος, το παρακράτος  και το αντί-κράτος.

 

Αν κάτι πρέπει να μας ανησυχεί βαθιά και για αυτό μας προϊδεάζει το προεδρικό διάταγμα Ερντογάν  έχει να κάνει με  το ποιο θα είναι το επόμενο βήμα του αναθεωρητισμού του. Η απόφαση για τη Αγία Σοφία είναι συμβολική αλλά πρακτικά δεν κάνει τη διαφορά. Είναι ένα μήνυμα στο εξωτερικό αλλά και στο εσωτερικό της Τουρκίας, ειδικά στους κατοίκους της Κωνσταντινούπολης που δε σεβάστηκαν  την επιθυμία του Ερντογάν στις πρόσφατες δημοτικές εκλογές. Κι επίσης αυτό που πρέπει να μας ανησυχεί είναι το πόσο ανεξέλεγκτα κι αντιδραστικά  κινείται ο Τούρκος Πρόεδρος έναντι των επιθυμιών όλων των ισχυρών. Η Αγία Σοφία ως αρχιτεκτονικό και πολιτιστικό θαύμα θα είναι πάντα εκεί άφθαρτη στον χρόνο και στην πολιτική. Ας ασχοληθούμε λίγο και με το πως εμείς φερθήκαμε και φερόμαστε στα μνημεία μας.

 

Όσο για πράξεις αντιποίνων που διαβάζω δεξιά αριστερά, ελπίζω να καταλαβαίνουμε ότι πράττοντας τα κατ’ αναλογία όμοια γινόμαστε όμοιοι του κι αναρωτιέμαι , το θέλουμε αυτό;  Οι μεγαλύτεροι πολέμιοι πάντως των πρακτικών Ερντογάν απόψε το βράδυ θα συζητούν χαμηλόφωνα στο Νισάντασι και στο Μπεμπέκ. Για αυτό και στις προσεχείς προεδρικές ισλαμοκεντρικές τελετές θα κουβαλήσουν ορδές «αυθορμήτων» από τα βάθη της Ανατολής.