Πάνω σε αδιαφανή χρώματα οι πρίγκιπες διαβάζουν ποιήματα
Το αίμα βλέπει και δεν μιλάει και τα μάτια δακρύζουν και πονάνε βουβά. Ο κρυφός κυνηγός του ποιητή που ζει μέσα στον ποιητή έχει τραυματιστεί, μα λίγο πριν την εκπνοή της ζωής ισοφαρίζει. Κανείς δεν πανηγυρίζει τις ισοπαλίες, τις διαβάζει στην εφημερίδα, εκεί που η αλήθεια φυλακίζεται και εκεί που το περίπτερο πια είναι ο διαλυμένος φάρος της γειτονιάς. Ο παίκτης του Ντοστογιέφσκι, αυτός που μιλά από υπόγειο, αυτός που αφήνει δυο στίχους και μια μελωδία του Μπαχ στο υπόγειο της Σούτσου 36, αυτός γυρίζει εκεί που κάποτε μεγάλωνε ένα δέντρο. Τα τσιμεντένια χέρια το ξερίζωσαν και όλο το βάρος έπεσε στον Παρθενώνα και στον περιπλανώμενο άνθρωπο.
Τα λασπωμένα παπούτσια έμειναν στο περβάζι που βλέπει μόνιμα γκρίζο ουρανό. Οι κάλτσες και η στολή του παίκτη σε μια σακούλα σκουπιδιών, αύριο ανοίγει το wash and go laundry. Το μαλακτικό βρίσκεται στη μέση του μπουκαλιού και δίπλα στην καρέκλα κομοδίνο πονά ο κύβος του Ρούμπικ. Στο υπόγειο δεν ζει μωρό, σκυλί, αλλά, παραδόξως, ούτε και υγρασία. Ο παίκτης-ποιητής δεν παραξενεύεται. Ξέρει ότι όταν η ποίηση δεν παραδίδεται, ένα κομμάτι από τον κύβο πέφτει σαν σαπισμένο δόντι. Κάνει ντους, «τρώει» λίγη από την ευχή της μάνας του και ξαπλώνει. Από το παράθυρό του βλέπει τους ξεπεσμένους πρίγκιπες του Εξυπερύ να χάνονται. Πάνω σε αδιαφανή χρώματα θα κοιμηθεί και σε αυτά θα διαβάσει τον Γιάννη Στίγκα και τα «Ποιήματα 2004-2017» (Εκδόσεις Άγρα).
Το συναίσθημα και η συμπεριφορά του
Οι εκδόσεις Άγρα προχώρησαν στη συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων του Γιάννη Στίγκα και μέσα στους στίχους της περιόδου 2004-2017 βρήκαμε κάτι από τον εαυτό μας. Στον τόμο αυτό περιλαμβάνονται έξι ποιητικές συλλογές, έξι κορυφές που στη ροή τους αφηνόμαστε και προστατευόμαστε. Διαβάζοντας εν μέσω θέρους, κάτω από τη σκιά των δέντρων, την ώρα που τα μεσάνυχτα λάμπουν τρεις το μεσημέρι και στο επίμονο φως της λάμπας που «τρυπάει» τη νύχτα, τα ποιήματα του Γιάννη Στίγκα βρήκαμε ξανά τη εικόνα (μας) που μας εκπλήσσει.
Το να διαβάζεις τα άπαντα (σχεδόν) ενός ποιητή είναι σαν παίρνεις το εισιτήριο για να ανακαλύψεις τις διαδρομές του. Σε αυτό, λοιπόν, το ταξίδι ο Στίγκας δεν σταμάτησε να μας εντυπωσιάζει. Οι συναισθηματικές εκρήξεις δεν σταμάτησαν παρά μόνο μετά το τέλος της ανάγνωσης. Αφήστε τον πνευματικό, διανοητικό, αντίκτυπο, στην ποίηση μετράει το συναίσθημα και η συμπεριφορά του. Και εδώ, το παιδί μέσα μας έπαιρνε τον λόγο και αναρωτιόταν πώς το σκέφτηκε αυτό, πώς είδε αυτή την εικόνα; Ο ενθουσιασμός που μας προκάλεσε η εν λόγω έκδοση είναι ατόφιος, είναι αυτός που προκύπτει αβίαστα, μέσα από την κίνηση και τα χρώματα-μηνύματα-εικόνες που κουβαλά το καλλιτεχνικό έργο.
Έξι συλλογές, έξι κορυφές
Το ξεκίνημα γίνεται με τη συλλογή «Η αλητεία του αίματος» (2004). Σε αυτά τα ποιήματα εντοπίζουμε πάθος, ηδονή, δέος. Ο Στίγκας ματώνει την ήδη πληγωμένη ύπαρξη μας για να βρει, αποκαλύψει, το κουκούτσι του εαυτού μας. Είτε ολιγόστιχα είτε πολύστιχα, τα ποιήματά του έχουν προοπτική, βάθος και τόλμη. Δεν φοβάται τίποτα το ανθρώπινο, ξέρει καλά τι θέλει να πει, στοχεύει στο οριστικό και αποκαλύπτει το όλον της ανθρώπινης πορείας. Οι στίχοι του κρατούν την αλήθεια του αυθόρμητου και μας βρίσκουν με φρεσκάδα και ζωντάνια.
Επόμενη συλλογή είναι «Η όραση θ’ αρχίσει ξανά» (2006). Το ποιητικό σφρίγος διατηρείται, η δομή δεν αλλάζει και οι ποιητικές εικόνες είναι καλά δουλεμένες. Ο Στίγκας ρίχνει «γυμνό» τον στίχο στην πρώτη γραμμή [ούτε που θ’ ακουστεί/ο κρότος που θα κάνει το γαμώτο, σ.117]. Ο ρυθμός έχει μουσικότητα και είναι γεμάτος ενέργεια. Εδώ βλέπουμε κάτι από Καρούζο και Αναγνωστάκη.
Τρίτη συλλογή το «Ισόπαλο τραύμα» (2009). Εδώ ο Στίγκας συνομιλεί με ομοτέχνους, με αγαπημένους του ποιητές. Η αγάπη και ο σεβασμός γι’ αυτούς που προηγήθηκαν φτιάχνουν αυτή τη γεμάτη ενθουσιασμό και ανταπόδοση συλλογή. [κριτής πρώτος: και φυσικά αυθέντης/είναι ο χρόνος. Κριτής δεύτερος: φωνή φωνή σκυτάλη/και ποιος θα τη μαζέψει].
Τέταρτη συλλογή «Ο δρόμος μέχρι το περίπτερο» (2012). Εδώ ο Γ.Σ τολμά να αλλάξει φωνές και ύφος. Είναι πιο παραστατικός και η ποιητική του προσωπικότητα εντονότερη. Η μετάβαση στο απλό, το γενναίο, το ταπεινό, είναι ο σκοπός, η διαδρομή αυτών των ποιημάτων. Διεισδυτικός και αποκαλυπτικός, κάνει πάλι αναφορές σε ομοτέχνους, αλλά και σε ιδεολογίες… Η ποιητική του ματιά είναι στοχαστικά και κρυστάλλινη. [Εκεί που χορταριάζει το χάος/πάμε και χτίζουμε σπίτια].
Πέμπτη συλλογή το «Βλέπω τον κύβο Ρούμπικ φαγωμένο» (2014). Εδώ η πολυπρισματική ζωή περνά στην πολυπρισματική γραφή του Στίγκα. Παιδικότητα, ειρωνεία, νεανική, ενήλικη ορμή μας οδηγούν σε μεγάλες κουβέντες. Ο ποιητικός του λόγος σε κάνει να βλέπεις την «άλλη» πραγματικότητα, αυτήν που επιθυμείς. [Αλάνα/Αθήνα/Αύγουστος/ποτέ δεν έφταιξε κανείς/ανοίγω την τηλεόραση/και παραδόξως/παίζει, σ. 215].
Τελευταία συλλογή αυτή με τίτλο «Εξυπερύ σημαίνει χάνομαι» (2017). Εδώ η ποίησή του έχει αυτήν την αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι. Είναι άνετος, σίγουρος και «σπρώχνει» τα όρια του. Διαυγές ύφος και κεκτημένη ανωτερότητα, «ατσάκιστος» ρυθμός και το μήνυμα που λέει εδώ η αθωότητα του παιδιού βρίσκει την καταδικασμένη ενοχή του ενήλικα. Και να μια απόδειξη: Το γαλάζιο/ζει/και κινδυνεύει [σ.241].
*Το βιβλίο κυκλοφορεί σε όλα τα κεντρικά βιβλιοπωλεία, ενώ μπορείτε να το βρείτε και ΕΔΩ
