Πιλότος κουβαλούσε δοχεία νερού 18 λίτρων με το αεροπλάνο του: Πώς ένα άγονο νησί αναγεννήθηκε και απέκτησε ξανά ζωή μέσα σε 50 χρόνια
Το Lady Elliot Island, στο νότιο άκρο του Μεγάλου Κοραλλιογενή Υφάλου της Αυστραλίας, αποτελεί σήμερα έναν σημαντικό φυσικό προορισμό. Η εικόνα του, όμως, ήταν εντελώς διαφορετική πριν από μερικές δεκαετίες. Για χρόνια, το νησί αποτελούσε πηγή γκουανό, δηλαδή συσσωρευμένων περιττωμάτων θαλασσοπουλιών, τα οποία χρησιμοποιούνταν ως φυσικό λίπασμα.
Η εξόρυξη ξεκίνησε το 1863 και μέσα στα επόμενα χρόνια αφαιρέθηκε περίπου ένα μέτρο από το πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά έδαφος. Παράλληλα, σχεδόν όλα τα δέντρα του νησιού εξαφανίστηκαν. Όταν η εξόρυξη σταμάτησε, το 1874, το οικοσύστημα είχε υποστεί σοβαρή υποβάθμιση. Η απουσία βλάστησης σήμαινε λιγότερα σημεία για να φωλιάζουν τα πουλιά και, κατά συνέπεια, λιγότερο γκουανό ώστε να αναπληρώνονται φυσικά τα θρεπτικά συστατικά του εδάφους.
Ο πιλότος που πήρε την αποκατάσταση στα χέρια του
Η προσπάθεια αλλαγής της κατάστασης ξεκίνησε ουσιαστικά το 1969, όταν ο πιλότος Don Adams ανέλαβε τη μίσθωση του νησιού από την αυστραλιανή κυβέρνηση. Ο Adams διέκρινε τουριστικές δυνατότητες στην περιοχή, κατασκεύασε έναν διάδρομο προσγείωσης πάνω στον κοραλλιογενή σχηματισμό και δημιούργησε τις πρώτες απλές εγκαταστάσεις για επισκέπτες. Ταυτόχρονα, αποφάσισε να επιχειρήσει την αποκατάσταση της βλάστησης. Το εγχείρημα, ωστόσο, είχε ένα τεράστιο πρόβλημα, καθώς το νησί δεν διέθετε σχεδόν καθόλου γόνιμο έδαφος, ενώ το γλυκό νερό ήταν περιορισμένο.
Για να κρατήσει ζωντανά τα πρώτα φυτά που εισήγαγε, ο Adams φόρτωνε στο αεροπλάνο του δοχεία χωρητικότητας 18 λίτρων και μετέφερε νερό στο νησί. Εκεί, χρησιμοποιούσε ο ίδιος το νερό για να ποτίζει τη νέα βλάστηση. Η μίσθωση πέρασε σε άλλα χέρια το 1977, όμως η προσπάθεια αποκατάστασης δεν σταμάτησε. Νέα φάση ξεκίνησε το 2005, όταν ο Peter Gash, η οικογένειά του και συνεργάτες του ανέλαβαν τη διαχείριση.
Πάνω από 10.000 φυτά επέστρεψαν στο νησί
Οι νέοι διαχειριστές ενίσχυσαν τις προσπάθειες αποκατάστασης, απομάκρυναν χωροκατακτητικά είδη και φύτεψαν περισσότερα από 10.000 ντόπια φυτά.Η επιστροφή της βλάστησης είχε πολλαπλές συνέπειες για το οικοσύστημα. Τα δέντρα και οι θάμνοι προσέφεραν ξανά χώρους φωλιάσματος στα θαλασσοπούλια, ενώ φυτά όπως το Pandanus συνέβαλαν στη σταθεροποίηση περιοχών όπου γεννούν οι πράσινες χελώνες και οι καρέτα καρέτα. Παράλληλα, η επιστροφή των πουλιών αποκατέστησε μέρος του φυσικού κύκλου που είχε διαταραχθεί από την εξόρυξη.
Το γκουανό περιέχει άζωτο και φώσφορο, τα θρεπτικά συστατικά μεταφέρονται σταδιακά μέσα από το πορώδες έδαφος και καταλήγουν σε μικρές συγκεντρώσεις στη θάλασσα, συμβάλλοντας δυνητικά στο κοντινό θαλάσσιο οικοσύστημα. Σήμερα, τα προστατευόμενα νερά γύρω από το νησί φιλοξενούν θαλάσσιες χελώνες, καρχαρίες υφάλων και εκατοντάδες είδη ψαριών, ενώ ο πληθυσμός των σαλαχιών μάντα μπορεί να φτάσει περίπου τα 700 άτομα κατά τους χειμερινούς μήνες.
Περισσότερα από 900 ηλιακά πάνελ
Η περιβαλλοντική αποκατάσταση συνοδεύτηκε και από αλλαγές στις τουριστικές υποδομές. Σήμερα, οι εγκαταστάσεις του νησιού χρησιμοποιούν περισσότερα από 900 ηλιακά πάνελ για την παραγωγή ενέργειας. Παράλληλα, μονάδα αφαλάτωσης εξασφαλίζει νερό, ενώ τα λύματα επαναχρησιμοποιούνται για άρδευση.
Τα υπολείμματα τροφίμων μετατρέπονται επίσης σε κομπόστ, το οποίο χρησιμοποιείται για την ενίσχυση της βλάστησης. Το 2018, το Lady Elliot Island επιλέχθηκε για μια πρωτοποριακή πρωτοβουλία με στόχο τη μετατροπή συγκεκριμένων νησιών του Μεγάλου Κοραλλιογενή Υφάλου σε καταφύγια απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Έτσι, η προσπάθεια που ξεκίνησε ο Don Adams το 1969 συνεχίζεται για περισσότερα από 50 χρόνια, μεταμορφώνοντας ένα σχεδόν γυμνό κοραλλιογενές νησί σε έναν τόπο όπου έχουν επιστρέψει η βλάστηση, τα θαλασσοπούλια και ένα πλούσιο θαλάσσιο οικοσύστημα.
- Δρομολόγιο τρένου στην Αγγλία κοστίζει περισσότερο από ένα ταξίδι στην Ισπανία: Εξοργισμένοι οι επιβάτες στα social media
- Το χωριό εγκαταλείφθηκε το 1989 και τώρα αγοράστηκε ολόκληρο για 310.000€: Η επένδυση 7 εκατ. ευρώ που θα αναγεννήσει την περιοχή
- Ινδία: Ανακαλύφθηκαν τα αρχαιότερα ίχνη ζωής στη Γη – Χρονολογούνται πριν από 3,5 δισ. χρόνια
