Κλείνει το μάτι της φάλαινας και ο πατέρας ησυχάζει

• Το θνητό αλάτι συναντά την αθάνατη σκόνη
• Τρέχει πίσω από την Ιστορία και κάτω από το μεγάλο μαύρο φως

Ο γιος δεν ήξερε, αλλά μέσα του αναρωτιόταν: πώς το κάνει; Πώς κόβει τη μαύρη φέτα της νύχτας και κρατά το λευκό της; Ο γιος δεν ήθελε να γυρίσει το κεφάλι και να δει το πλήκτρο του πιάνου που πετούσε. Και κλαπ κλαπ και να μια παράτονη μελωδία και να μια αλήθεια που περπατά κάπως στραβά και μοναδικά. Ο όρθιος λόγος είχε κομμένα φτερά, πολλές ρυτίδες και τραχιές παλάμες. Η φωνή του κυρίως ξεκουραζόταν, αλλά όταν μίλαγε σήκωνε το μαύρο εβένινο κομμάτι και χάιδευε το λευκό που είχε καταδικαστεί να γίνει ήλιος σε άδεια καλύβα. Ο γιος άκουγε τους ήχους που είχε λιώσει ο ιδρώτας και αισθανόταν τη ματιά-χαρακιά της ετοιμοθάνατης φάλαινας.
Ο γιος ήξερε ότι όλα στην ουσία είναι βία. Η βία των σωμάτων, των αποφάσεων, των εντολών, των καταστολών, των σφαιρών, των άδικων μοιρών, των τραυματισμών, των απωλειών και των εγκλωβισμένων επιστροφών. Ο γιος είχε δει κάποτε τον νεκρό του Τζάρμους και είχε ξαπλώσει στην μπανιέρα του σπιτιού. Στο ένα χέρι κρατούσε στίχο ξυράφι και στο άλλο ένα καφέ φύλλο πλατάνου. Η μπανιέρα δεν τον πήγαινε πουθενά, αλλά τον οδηγούσε στο απόλυτα τίποτα, στην αυτόματη τελειότητα, στον κόσμο του πατέρα. Όταν είδε το μυρμήγκι να ανεβαίνει τη ρωγμή στο πλακάκι, γύρισε στη χαραμάδα της πόρτας και αντίκρισε το μάτι της φάλαινας να κλείνει. Τότε θυμήθηκε να πει αυτό που ξέχασε ο πατέρας: «Εκεί που πας είναι φθινόπωρο και είναι σκοτάδι» (Εκδόσεις Εκάτη).

Το θνητό αλάτι συναντά την αθάνατη σκόνη

Η νέα ποιητική συλλογή του Θωμά Τσαλαπάτη είναι η εξομολόγηση από το υπόγειο του Καρούζου, είναι η διαδρομή του αστρικού σκύλου στα στενά της Κυψέλη και είναι βουτιά στο μαύρο πάνω στο γκρίζο του Ρόθκο. Ναι, ο ποιητής γράφει για τον πατέρα του που έφυγε κάποτε και έμεινε στο πάντα του γιου. Ο Τσαλαπάτης ξέρει ότι η ποίηση είναι ψαλμός, είναι (αστική) περιπλάνηση, είναι η αναμέτρηση με το οριστικό. Όταν, όμως, η μία οριστική, απότομη, δήλωση, συναντά την άλλη, τότε είναι που ανθίζει το οικόπεδο με τις τσουκνίδες και τα μαύρα άνθη μοσχοβολούν ευωδιασμένες, μεταμορφωμένες, αναμνήσεις και εκπληρωμένες προσδοκίες.
Ο Τσαλαπάτης επιστρέφει στον γεννήτορα και αυτό του πατέρα μετουσιώνεται σε απεικόνιση των λιτών και καλά ξοδεμένων πατρικών στιγμών. Τα ποιήματα αυτά είναι ο προσωπικός ψαλμός αυτού που μένει πίσω και συνεχίζει αυτόν που κληρονόμησε, είναι η ιστορία του άνδρα από το παρελθόν και του άνδρα από το μέλλον, είναι η προετοιμασία για το απροετοίμαστο, είναι η συνάντηση του θνητού αλατιού και της αθάνατης σκόνης.

Τρέχει πίσω από την Ιστορία και κάτω από το μεγάλο μαύρο φως

Ο Θωμάς Τσαλαπάτης ξεκινά με τον ψαλμό, με τα ολιγόστιχα, τα συμπυκνωμένα, τα γεμάτα ουσία, πόνο, σοφία και συνδέει το δημιουργικό τώρα με το μνημονική ύλη του παρελθόντος. Γράφει στη σελίδα 19: Σπρώχνει τις πέτρες/απ’ τον λαιμό στα χείλη/ψιθύρου λατομείο σωρεύοντας/τα σπλάχνα αγαλμάτων. Και αφού γεννήσει ξανά τον πατέρα, ξεδιπλώνει το δεύτερο ποιητικό μέρος, αυτό που είναι στιβαρή, λυρική, ανατριχιαστική ενιαία ποιητική αφήγηση, αυτό που έχει οδοδείκτη τα λόγια και το πνεύμα του Παζολίνι και βήματα τους απλούς και γεμάτους θλίψη, δηλαδή σοφία, στίχους του Τσαλαπάτη. Γράφει στη σελίδα 40: Μαθαίνουμε τον θρήνο μας όταν προστίθεται σ’ αυτόν κι άλλος θρήνος. Ο ποιητής ξέρει ότι τρέχει πίσω από την Ιστορία και η ομορφιά που έχει από τον πατέρα δεν θα σώσει τον κόσμο, αλλά θα εκδικηθεί: μια μέρα/η ομορφιά θα είναι η εκδίκησή μας. [σ. 41]. Το φινάλε έρχεται όταν ανάβει το Μεγάλο μαύρο φως. Εκεί ο Καρούζος κοιτά αυστηρά και στοργικά από τον σελιδοδείκτη του. Ο ποιητικός λόγος κομματιάζεται, ένας κυβισμός σε χαρτί, ένα γεμάτο ψυχή μοντέρνο ποιητικό τοπίο. Οι ποιητικοί δρόμοι, βρίσκουν τους ατέλειωτους πατρικούς δρόμους παρελθόντος-μέλλοντος. Για τον Θωμά Τσαλαπάτη αυτή η συλλογή είναι νύχτες μεγάλες σαν χαλίκι [σ. 43] και είναι αυτή που δείχνει, πέρα από την πολύμορφη ποιητική του έκφραση, την ικανότητά του να φροντίζει τη μεγάλη ευαισθησία του.

*Το βιβλίο το βρίσκετε σε όλα τα κεντρικά βιβλιοπωλεία και ΕΔΩ