Ούτε η Ινδονησία, ούτε η Ιαπωνία: Η χώρα με τα περισσότερα ηφαίστεια στον κόσμο (vid)
- Η χώρα με τα περισσότερα ηφαίστεια: 50 παραπάνω από τη δεύτερη
- Η γεωγραφία των αμερικανικών ηφαιστείων
- Η περίπτωση της Χαβάης και τα «θερμά σημεία»
Ποια χώρα έχει τα περισσότερα ηφαίστεια στον κόσμο; Οι περισσότεροι θα σκεφτόμασταν αμέσως μέρη όπως η Ινδονησία, λόγω των συχνών εκρήξεων, ή η Ρωσία, λόγω της τεράστιας έκτασής της.
Αν και αυτές οι απαντήσεις είναι πολύ κοντά στην πραγματικότητα, παραμένουν λανθασμένες.
Η χώρα με τα περισσότερα ηφαίστεια: 50 παραπάνω από τη δεύτερη
Στην κορυφή της παγκόσμιας κατάταξης βρίσκονται οι ΗΠΑ. Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Ηφαιστειότητας του Ινστιτούτου Smithsonian, η χώρα διαθέτει 165 ηφαίστεια που έχουν εκραγεί κατά τη διάρκεια των τελευταίων 12.000 ετών. Μάλιστα, οι ΗΠΑ κατέχουν την πρωτιά με μεγάλη διαφορά, καθώς η Ιαπωνία έρχεται στη δεύτερη θέση με σχεδόν 50 λιγότερα ηφαίστεια, ακολουθούμενη από τη Ρωσία και την Ινδονησία.
Η Ινδονησία, αν και βρίσκεται στην τέταρτη θέση της λίστας με 101 ηφαίστεια, παραμένει η πιο ενεργή ηφαιστειακά χώρα στον πλανήτη, με εκατομμύρια ανθρώπους να ζουν σε μικρή απόσταση από τους κρατήρες.
Η γεωγραφία των αμερικανικών ηφαιστείων
Αν κοιτάξει κανείς προσεκτικά τον γεωγραφικό χάρτη των ΗΠΑ, η έκπληξη για τον μεγάλο αριθμό των ηφαιστείων εξαφανίζεται. Η συντριπτική πλειονότητά τους βρίσκεται στην Αλάσκα. Τα υπόλοιπα εντοπίζονται κατά μήκος των δυτικών ακτών των ΗΠΑ, καθώς και στα νησιά της Χαβάης.
Τα ηφαίστεια της Αλάσκας και των δυτικών ακτών βρίσκονται πάνω στο λεγόμενο «Δαχτυλίδι της Φωτιάς». Πρόκειται για μια πέταλοειδή ζώνη μήκους 40.250 χιλιομέτρων γύρω από τον Ειρηνικό Ωκεανό, η οποία αποτελεί την πιο ενεργή ηφαιστειακά και σεισμικά περιοχή παγκοσμίως.
Η έντονη δραστηριότητα αυτής της ζώνης οφείλεται στην τεκτονική των πλακών. Στο «Δαχτυλίδι της Φωτιάς», πολλές από τις τεκτονικές πλάκες της Γης συναντούν τη μεγαλύτερη από όλες, την πλάκα του Ειρηνικού.
Όταν αυτές οι πλάκες συγκρούονται, η πυκνότερη πλάκα βυθίζεται κάτω από την λιγότερο πυκνή, σε μια διαδικασία που ονομάζεται υποβύθιση. Καθώς βυθίζεται, λιώνει και μετατρέπεται σε μάγμα, το οποίο ανεβαίνει προς την επιφάνεια προκαλώντας ηφαιστειακές εκρήξεις.
Η πιο καταστροφική έκρηξη αυτού του τύπου στην ιστορία των ΗΠΑ σημειώθηκε το 1980 στο όρος της Αγίας Ελένης στην πολιτεία της Ουάσινγκτον. Ωστόσο, όσον αφορά τον όγκο των υλικών, η έκρηξη του ηφαιστείου Κατμάι στην Αλάσκα το 1912 ήταν πολύ μεγαλύτερη, καθώς εκτόξευσε περίπου 13,5 κυβικά χιλιόμετρα μάγματος, αποτελώντας τη μεγαλύτερη ηφαιστειακή έκρηξη του 20ού αιώνα παγκοσμίως.
Η περίπτωση της Χαβάης και τα «θερμά σημεία»
Τι συμβαίνει όμως με τη Χαβάη; Εκεί βρίσκεται ένα από τα πιο ενεργά ηφαίστεια του κόσμου, το Κιλαουέα. Αντίθετα με το όρος της Αγίας Ελένης και το Κατμάι, η Χαβάη δεν βρίσκεται πάνω στο «Δαχτυλίδι της Φωτιάς», αλλά είναι τοποθετημένη πάνω από ένα «θερμό σημείο».
Το θερμό σημείο είναι μια περιοχή του μανδύα (του στρώματος που βρίσκεται κάτω από τον φλοιό της Γης) η οποία είναι ασυνήθιστα θερμή σε σύγκριση με τα γύρω πετρώματα. Ως αποτέλεσμα, θερμά ρεύματα υλικού ανεβαίνουν μέσα από τον μανδύα και τον φλοιό, ξεσπώντας στην επιφάνεια με τη μορφή ηφαιστείου.
Αυτού του είδους οι εκρήξεις μπορούν να διαρκέσουν για μεγάλο χρονικό διάστημα. Το Κιλαουέα παρουσιάζει συνεχή δραστηριότητα για περισσότερο από έναν χρόνο, προσφέροντας εντυπωσιακά θεάματα, από «ηφαιστειακούς ανεμοστρόβιλους» μέχρι σιντριβάνια λάβας που σπάνε ρεκόρ.
