Το μεγαλύτερο κατασκευαστικό λάθος του αιώνα: Ο αυτοκινητόδρομος που δεν έχει χρησιμοποιηθεί εδώ και 12 χρόνια
Για χρόνια γινόταν λόγος για τον αυτοκινητόδρομο στη Γερμανία που κατασκευάστηκε χωρίς λόγο. Ένα σύγχρονο τμήμα, ολοκληρωμένο και έτοιμο για κυκλοφορία… αλλά χωρίς κίνηση για πάνω από μία δεκαετία. Ωστόσο, η πραγματική ιστορία αυτής της περίπτωσης είναι αρκετά πιο σύνθετη.
Στην περιοχή της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, δυτικά της Κολωνίας, ο αυτοκινητόδρομος A4 λειτουργούσε κανονικά από την κατασκευή του τη δεκαετία του ’70, συνδέοντας σημαντικά σημεία της χώρας.
Ο λόγος που έκλεισε
Το «κλειδί» βρίσκεται στην επέκταση του υπαίθριου ορυχείου Hambach, ενός από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη. Καθώς οι εκσκαφές προχωρούσαν, το τοπίο μεταμορφωνόταν ριζικά: ολόκληρα δάση, όπως το δάσος Hambach, εξαφανίστηκαν, ενώ ολόκληρα χωριά αναγκάστηκαν να εκκενωθούν για να επιτραπεί η εξόρυξη άνθρακα.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο αυτοκινητόδρομος A4 έγινε εμπόδιο. Δεν επρόκειτο για τεχνικό πρόβλημα ή κατασκευαστικό λάθος, αλλά για ζήτημα μακροπρόθεσμου σχεδιασμού: η αρχική του διαδρομή βρισκόταν ακριβώς στην περιοχή όπου το ορυχείο έπρεπε να επεκταθεί.
Η Γερμανία αποφάσισε να κατασκευάσει νέο τμήμα της A4 περίπου δύο χιλιόμετρα νοτιότερα, εκτρέποντας πλήρως την κυκλοφορία. Η νέα διαδρομή, που επεκτάθηκε μάλιστα σε έξι λωρίδες, εγκαινιάστηκε τον Σεπτέμβριο του 2014, μετά από χρόνια εργασιών και επένδυση που ξεπέρασε τα 190 εκατομμύρια ευρώ. Από εκείνη τη στιγμή, η κίνηση εξαφανίστηκε εντελώς από το παλιό τμήμα.
Αυτό που ακολούθησε είναι που τροφοδότησε την ιδέα του «άχρηστου αυτοκινητόδρομου». Το παλιό τμήμα δεν κατεδαφίστηκε αμέσως. Για χρόνια, μεγάλα μέρη του δρόμου παρέμειναν ανέπαφα, αλλά χωρίς χρήση.
Ένα νέο οικοσύστημα
Τα τελευταία χρόνια, η χρήση του είναι περιορισμένη και περισσότερο συμβολική. Σε ένα τμήμα του έχει εγκατασταθεί ένα μικρό φωτοβολταϊκό πάρκο περίπου 750 kW, αξιοποιώντας τη διαθέσιμη επιφάνεια. Η υπόλοιπη υποδομή, συμπεριλαμβανομένων γεφυρών και κόμβων, παραμένει σχεδόν ανέπαφη, αλλά χωρίς καμία λειτουργία, μια εικόνα που έρχεται σε αντίθεση με τη φήμη της Γερμανίας ως πρότυπο σχεδιασμού και αποδοτικότητας.
Αβέβαιο το μέλλον
Το μέλλον επίσης, δεν είναι ιδιαίτερα αισιόδοξο. Η εξορυκτική δραστηριότητα που προκάλεσε αυτή την αλλαγή δεν αναμένεται να ολοκληρωθεί πριν από το 2040. Εκτιμάται ότι, μετά το τέλος της εξόρυξης, η περιοχή θα μπορούσε να πλημμυρίσει ώστε να δημιουργηθεί μια μεγάλη τεχνητή λίμνη, κάτι που θα δυσκολέψει ακόμη περισσότερο οποιαδήποτε προσπάθεια επαναχρησιμοποίησης του δρόμου. Το τεράστιο αυτό κενό ενδέχεται να μετατραπεί σε μία από τις μεγαλύτερες λίμνες της χώρας, πίσω μόνο από τη λίμνη Κωνσταντίας, η οποία βρίσκεται στα σύνορα με την Ελβετία και καλύπτει 536 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
