Στα έγκατα της Γης: Η Φινλανδία ανοίγει το πρώτο «νεκροταφείο» πυρηνικών αποβλήτων

Επιμέλεια:  Θοδωρής Ρούσσος
Στα έγκατα της Γης: Η Φινλανδία ανοίγει το πρώτο «νεκροταφείο» πυρηνικών αποβλήτων
Το Onkalo στη Φινλανδία μετατρέπεται στην πρώτη μόνιμη λύση για πυρηνικά απόβλητα. Πώς λειτουργεί το υπόγειο αποθετήριο και γιατί προκαλεί ανησυχία.

Στα έγκατα της δυτικής Φινλανδίας, στο νησί Olkiluoto, ολοκληρώνεται ένα έργο που φιλοδοξεί να αλλάξει οριστικά τον τρόπο διαχείρισης των πυρηνικών αποβλήτων παγκοσμίως. Πρόκειται για το υπόγειο αποθετήριο Onkalo, το οποίο ετοιμάζεται να τεθεί σε λειτουργία μετά από δύο δεκαετίες κατασκευής.

Σε βάθος άνω των 400 μέτρων, μέσα σε βράχους ηλικίας σχεδόν δύο δισεκατομμυρίων ετών, δημιουργείται ένας λαβύρινθος σηράγγων που θα φιλοξενήσει χιλιάδες τόνους αναλωμένου πυρηνικού καυσίμου. Οι εγκαταστάσεις σχεδιάστηκαν ώστε να παραμείνουν σφραγισμένες για εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, μέχρι η ραδιενέργεια να υποχωρήσει σε ασφαλή επίπεδα.

Η διαδικασία είναι αυστηρά ελεγχόμενη: τα καύσιμα θα τοποθετούνται σε χάλκινες κάψουλες, οι οποίες θα θάβονται βαθιά στο υπέδαφος και θα περιβάλλονται από στρώματα μπεντονίτη, ενός ειδικού πηλού (φυσικός, απορροφητικός άργιλος) που απορροφά την υγρασία και ενισχύει τη μόνωση. Τη διαχείριση του έργου έχει η Posiva, η οποία εκτιμά ότι η εγκατάσταση μπορεί να αποθηκεύσει έως και 6.500 τόνους αποβλήτων.

Η Φινλανδία γίνεται έτσι η πρώτη χώρα που προχωρά σε μόνιμη υπόγεια διάθεση πυρηνικών αποβλήτων, την ώρα που διεθνώς η πλειονότητα παραμένει σε προσωρινές εγκαταστάσεις. Σύμφωνα με τον International Atomic Energy Agency, εκατοντάδες χιλιάδες τόνοι αναλωμένου καυσίμου έχουν παραχθεί από τη δεκαετία του 1950, χωρίς μέχρι σήμερα οριστική λύση.

 

Παρά την τεχνολογική πρόοδο, οι επιφυλάξεις δεν λείπουν. Ειδικοί επισημαίνουν ότι η μακροχρόνια συμπεριφορά των υλικών και οι γεωλογικές μεταβολές παραμένουν αβέβαιοι παράγοντες. Ωστόσο, η υπόγεια ταφή θεωρείται ευρέως ασφαλέστερη επιλογή από τη διατήρηση των αποβλήτων στην επιφάνεια, όπου είναι πιο ευάλωτα σε ατυχήματα.

Το Onkalo αναμένεται να λειτουργεί έως τον επόμενο αιώνα, προτού σφραγιστεί οριστικά, αφήνοντας πίσω του ένα από τα πιο φιλόδοξα -και αμφιλεγόμενα- εγχειρήματα της σύγχρονης ενεργειακής πολιτικής.

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ