Πετριχώρ: Η επιστήμη πίσω από την λατρεμένη μυρωδιά της βροχής

Επιμέλεια:  Νίκος Δενδρινός
Πετριχώρ: Η επιστήμη πίσω από την λατρεμένη μυρωδιά της βροχής
Η κλασσική μυρωδιά της βρεγμένης γης οφείλεται στην πραγματικότητα σε βακτήρια στο έδαφος και στον ηλεκτρισμό από τους κεραυνούς.

Το αναγνωρίσιμο άρωμα του βρεγμένου χώματος που πλημμυρίζει την ατμόσφαιρα με τις πρώτες σταγόνες της βροχής έχει το δικό του όνομα: πετριχώρ. Ο όρος προέρχεται από την ένωση των ελληνικών λέξεων πέτρα και ιχώρ (το αίμα των θεών στην ελληνική μυθολογία).

Αν και το συνδέουμε άμεσα με το νερό, το ίδιο το υγρό στοιχείο είναι άοσμο. Το μυστικό κρύβεται κάτω από τα πόδια μας, σε ένα μείγμα ενώσεων που απελευθερώνει το ξηρό έδαφος όταν έρχεται σε επαφή με τη βροχή.

Ο «ένοχος» πίσω από το άρωμα

Ο κύριος υπεύθυνος για αυτή τη μυρωδιά είναι η γεωσμίνη, μια χημική ένωση που παράγεται από βακτήρια του εδάφους, κυρίως του γένους Streptomyces. Όταν οι σταγόνες της βροχής χτυπούν το χώμα, η πρόσκρουση ανασηκώνει μικροσκοπικά αερολύματα που μεταφέρουν τη γεωσμίνη στον αέρα. Η ανθρώπινη όσφρηση είναι απίστευτα ευαίσθητη σε αυτό το μόριο, όμως δεν είμαστε οι μόνοι που το αντιλαμβανόμαστε.

Πως βοηθάει τις καμήλες η μυρωδιά

Για πολλά ζώα, η ικανότητα να οσφρίζονται τη γεωσμίνη είναι ζήτημα επιβίωσης. Οι καμήλες, για παράδειγμα, χρησιμοποιούν αυτό το χημικό ίχνος που πλέει στον αέρα ως οδηγό.

 

Χάρη σε αυτό, μπορούν να εντοπίσουν πηγές νερού σε απόσταση χιλιομέτρων μέσα στην έρημο. Σε αυτό το άρωμα προστίθενται και ορισμένα έλαια που απελευθερώνουν τα φυτά όταν το έδαφος είναι ξηρό, τα οποία εξατμίζονται με τη βροχή και ολοκληρώνουν την κλασική μυρωδιά του βρεγμένου χώματος.

Η μυρωδιά πριν την καταιγίδα

Η επιστήμη εξηγεί επίσης τη μεταλλική ή «ηλεκτρική» μυρωδιά που παρατηρούμε συχνά λίγο πριν ξεκινήσει να βρέχει. Αυτό το φυσικό προειδοποιητικό σήμα οφείλεται σε έναν διαφορετικό παράγοντα: το όζον.

Κατά τη διάρκεια μιας καταιγίδας, οι ισχυρές ηλεκτρικές εκκενώσεις των κεραυνών σχηματίζουν μόρια όζοντος στην ατμόσφαιρα. Τα ρεύματα αέρα μεταφέρουν το αέριο αυτό κοντά στο έδαφος πριν φτάσει το νερό, δημιουργώντας αυτή τη φορτισμένη ατμόσφαιρα που μας προειδοποιεί να ανοίξουμε την ομπρέλα μας.

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ

@Photo credits: eurokinissi, ΔΑΝΑΗ ΔΑΥΛΟΠΟΥΛΟΥ