Kίνα: Η αποκάλυψη του μυστηρίου με τα κρεμαστά φέρετρα και οι απόγονοι Μπο
Oι απόκρημνοι βράχοι στη νότια Κίνα κρατούσαν καλά κρυμμένο για αιώνες ένα από τα πιο μυστηριώδη έθιμα της Ασίας. Τα εκατοντάδες ξύλινα φέρετρα κρεμασμένα σε κάθετες πλαγιές, σε ύψος δεκάδων μέτρων από το έδαφος, προκαλούσαν δέος και... αίνιγμα. Η εικόνα τους γεννούσε θρύλους και τροφοδοτούσε εικασίες. Σήμερα, η απάντηση δεν έρχεται από τα αρχαιολογικά σκαπτικά εργαλεία, αλλά από το DNA.
Έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature καταλήγει ότι η μικρή εθνοτική ομάδα Μπο, που εξακολουθεί να ζει στην επαρχία Γιουνάν της Κίνα, αποτελεί άμεσο γενετικό απόγονο των ανθρώπων που τοποθετούσαν τα φέρετρα στους βράχους πριν από περισσότερα από 2.000 χρόνια.
Το DNA «μίλησε»
Οι επιστήμονες ανέλυσαν γενετικό υλικό από ανθρώπινα λείψανα που εντοπίστηκαν σε τέσσερις τοποθεσίες με κρεμαστά φέρετρα και συνέκριναν τα δεδομένα με γονιδιώματα σύγχρονων πληθυσμών. Τα αποτελέσματα δείχνουν σαφή γενετική συνέχεια, που συνδέει τους Μπο με νεολιθικούς πληθυσμούς της νότιας Κίνας και της Νοτιοανατολικής Ασίας.
Η διαπίστωση αυτή δεν φωτίζει μόνο μια εντυπωσιακή ταφική πρακτική, αλλά αναδεικνύει και μια πολιτισμική διαδρομή που εκτείνεται σε βάθος άνω των 4.000 ετών. Πρόκειται για ένα σπάνιο παράδειγμα όπου η γενετική επιβεβαιώνει τις ιστορικές αναφορές και τη λαϊκή παράδοση.
Μια παράδοση που ταξίδεψε στην Ασία
Η πρακτική των κρεμαστών φερέτρων φαίνεται πως ξεκίνησε από τα βουνά Γουγί, στην επαρχία Φουτζιάν, πριν από τουλάχιστον 3.400 χρόνια. Με την πάροδο των αιώνων, εξαπλώθηκε σε περιοχές της Νοτιοανατολικής Ασίας, όπως η Ταϊλάνδη, το Λάος, το Βιετνάμ και η Ταϊβάν, όπου εντοπίζονται παραλλαγές του ίδιου εθίμου, όπως φέρετρα σκαλισμένα από κορμούς δέντρων τοποθετημένα σε σπηλιές.
Η ταφική αυτή πρακτική σταμάτησε κατά τη διάρκεια της Δυναστεία των Μινγκ (14ος-17ος αιώνας), ωστόσο το πολιτισμικό της αποτύπωμα παρέμεινε ζωντανό στις τοπικές κοινότητες.
«Παιδιά των Βράχων»
Στα αρχαία χρονικά, τα υπερυψωμένα φέρετρα περιγράφονταν ως «ευοίωνα», ενώ η λαογραφία ήθελε τους Μπο να αποκαλούνται «Παιδιά των Βράχων» ή ακόμη και «Κατακτητές του Ουρανού». Ορισμένοι θρύλοι τούς απέδιδαν υπερφυσικές ικανότητες, όπως την ικανότητα να πετούν.
Η σύγχρονη επιστήμη απομακρύνει τον μύθο, χωρίς όμως να μειώνει τον συμβολισμό. Για τους Μπο, το ύψος δεν ήταν τυχαίο: συμβόλιζε προστασία, εγγύτητα με τον ουρανό και κοινωνικό κύρος. Η επιλογή των απόκρημνων βράχων ίσως λειτουργούσε και πρακτικά, προστατεύοντας τους νεκρούς από πλημμύρες ή τυμβωρύχους.
Η γενετική ταυτοποίηση των απογόνων των δημιουργών των κρεμαστών φερέτρων προσφέρει πολύτιμα στοιχεία για την κατανόηση της ιστορικής διαδρομής των πληθυσμών της νότιας Κίνας και των συγγενικών ομάδων της Νοτιοανατολικής Ασίας.
