Βενεζουέλα σε οριακό σημείο: Τι σημαίνουν οι δηλώσεις Τραμπ για τη «σύλληψη Μαδούρο» και ποιος κινείται στο παρασκήνιο
Τις πρώτες ημέρες του 2026, η Βενεζουέλα βρίσκεται σε ένα νέο κρίσιμο σταυροδρόμι διεθνών εξελίξεων μετά τη δήλωση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ ότι ο πρόεδρος Νικολάς Μαδούρο έχει «συλληφθεί και μεταφερθεί εκτός χώρας». Η είδηση για την κατάθεση τέτοιου ισχυρισμού δεν έχει ακόμη ανεξάρτητη επιβεβαίωση από αξιόπιστες πηγές, ενώ οι πληροφορίες που προέρχονται από το AP News αναφέρουν πως οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν στρατιωτική επιχείρηση με πλήγματα στην πρωτεύουσα Καράκας, με αποτέλεσμα εκρήξεις, σύγχυση για το ποιος ελέγχει την κυβέρνηση και δηλώσεις από τον ίδιο τον Τραμπ για την κατάσταση του Μαδούρο.
Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας χαρακτήρισε την επίθεση «ιμπεριαλιστική» και κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ενισχύοντας το αντι-αμερικανικό μήνυμα στο εσωτερικό.
Αυτή η κλιμάκωση έρχεται σε ένα περιβάλλον που ήδη χαρακτηριζόταν από ένταση: επιθέσεις και στρατιωτικές δραστηριότητες από πλευράς ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων drone strikes από τη CIA και κατασχέσεων δεξαμενόπλοιων που, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, υποστήριζαν παράνομες δραστηριότητες, έχουν εντείνει τις αντιπαραθέσεις.
Παράλληλα, ο ίδιος ο Μαδούρο δηλώνει έτοιμος για «σοβαρές συνομιλίες» με τις ΗΠΑ σχετικά με το εμπόριο ναρκωτικών και άλλες διμερείς συνεργασίες, σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης και αναζήτησης επενδύσεων στον ενεργειακό τομέα.
Η γεωπολιτική διάσταση: ΗΠΑ — Ρωσία — Κίνα
Η κρίση δεν είναι απλά ένα εσωτερικό πρόβλημα της Βενεζουέλας, αλλά πλέον αποτελεί δοκιμασία γεωπολιτικών ισορροπιών ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις.
ΗΠΑ
Οι ΗΠΑ υπό τον Τραμπ έχουν εντείνει την πίεση με κυρώσεις, στρατιωτικά μέσα στην Καραϊβική και έκνομες ως προς το διεθνές δίκαιο ενέργειες σύμφωνα με επικριτές. Ο στόχος, όπως έχει δηλωθεί από την Ουάσινγκτον, είναι η απομάκρυνση του Μαδούρο από την εξουσία και ο έλεγχος των πλουτοπαραγωγικών πόρων της Βενεζουέλας, ειδικά του πετρελαίου.
Ρωσία
Παρά την επίσημη υποστήριξη της Μόσχας στο καθεστώς Μαδούρο, αναλυτές τονίζουν πως η πραγματική ρωσική στήριξη είναι κυρίως συμβολική και διπλωματική, καθώς η Ρωσία έχει και άλλες προτεραιότητες (π.χ. Ουκρανία) και περιορισμένη ικανότητα να εμπλακεί στρατιωτικά. Ιστορικά, η Μόσχα έχει παρέχει οικονομική και στρατιωτική βοήθεια, συμπεριλαμβανομένης υποστήριξης για να παρακάμπτονται κυρώσεις, αλλά όχι σε επίπεδο ευρείας στρατιωτικής επίθεσης.
Κίνα
Η Κίνα έχει μακρά οικονομική σχέση με τη Βενεζουέλα, κυρίως μέσω επενδύσεων και εμπορίας πετρελαίου, και αντιτίθεται σε οποιαδήποτε «εξωτερική ανάμειξη» στη χώρα, τονίζοντας πως τέτοιες ενέργειες απειλούν την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή. Ωστόσο, δημοσιογραφικά σχόλια υπογραμμίζουν ότι το Πεκίνο δεν θα ήθελε μια ενδεχόμενη κατάρρευση της αγοράς πετρελαίου ή την αλλαγή των όρων συνεργασίας από μια νέα κυβέρνηση που θα ευθυγραμμίζεται με τις ΗΠΑ.
Πιθανά σενάρια για το επόμενο διάστημα
Το μεγάλο ερώτημα που εύλογα δημιουργείται πλέον, είναι τι γίνεται από εδώ και πέρα, καθώς η ένταση μεταξύ των δύο πλευρών έχει φτάσει σε... κόκκινα επίπεδα. Τα πιθανά σενάρια που υπάρχουν στο... τραπέζι αυτή τη στιγμή, είναι τα εξής...
Πολιτική μετάβαση με διεθνή διαμεσολάβηση
Αν η κατάσταση οδηγήσει σε πραγματική απομάκρυνση ή παραίτηση του Μαδούρο, θα απαιτηθούν διεθνείς διαπραγματεύσεις με ισχυρή παρουσία ΟΗΕ ή άλλων φορέων για να αποφευχθεί χάος. Μια τέτοια εξέλιξη θα χρειαστεί εγγυήσεις για εκλογές, αποφυγή εμφυλιακών συγκρούσεων και επανέναρξη οικονομικής υποστήριξης.
Σύγκρουση διεθνούς επιπέδου
Αν οι ΗΠΑ συνεχίσουν στρατιωτικές επιχειρήσεις και η Βενεζουέλα ζητήσει ενεργότερη υποστήριξη από Ρωσία ή Κίνα, υπάρχει πιθανότητα μιας διευρυμένης γεωπολιτικής κρίσης — μολονότι τα μέχρι στιγμής στοιχεία δείχνουν ότι Ρωσία και Κίνα θα αποφεύγουν να καταστούν άμεσα στρατιωτικό μέρος της σύγκρουσης.
Εσωτερική αντίσταση και πολιτική σταθεροποίηση
Εσωτερικά, η αντιπολίτευση στη Βενεζουέλα μπορεί να ενισχυθεί ή να κατακερματιστεί ανάλογα με το πώς εξελιχθεί η κρίση, επηρεάζοντας τη δημόσια υποστήριξη κάθε πλευράς.
Συμπέρασμα
Η Βενεζουέλα βρίσκεται σε ένα εξαιρετικά ρευστό σημείο, όπου στρατιωτικές ενέργειες, διεθνείς πολιτικές δυνάμεις και οικονομικά συμφέροντα συγκρούονται. Η κατάσταση παραμένει ρευστή: οι εξελίξεις της τελευταίας ημέρας δείχνουν ότι τα επόμενα 24–72 ώρες μπορεί να είναι καθοριστικές για το μέλλον της χώρας.
