Όταν τα μάτια... μιλάνε: Η ένδειξη που μπορεί να προβλέψει την άνοια χρόνια πριν εμφανιστεί
- Ο ρόλος του αμφιβληστροειδούς: Πως το μάτι «προβλέπει» την άνοια
- Γιατί τα μάτια «δείχνουν» τον εγκέφαλο
Η άνοια αποτελεί μία από τις πιο σκληρές και εξελισσόμενες νευροεκφυλιστικές παθήσεις, καθώς επηρεάζει τη μνήμη, τη σκέψη, την κρίση, την κίνηση και τελικά την προσωπικότητα του ασθενούς.
Σύμφωνα με το βρετανικό NHS, ένας στους 11 ανθρώπους στο Ηνωμένο Βασίλειο θα διαγνωστεί με άνοια, ενώ σχεδόν 944.000 άτομα ζουν ήδη με τη νόσο.
Ο ρόλος του αμφιβληστροειδούς: Πως το μάτι «προβλέπει» την άνοια
Πέρα από την απώλεια μνήμης, οι επιστήμονες αναζητούν πλέον πιο πρώιμους βιολογικούς δείκτες. Ένας από αυτούς φαίνεται πως βρίσκεται… στα μάτια.
Ο αμφιβληστροειδής είναι ο λεπτός ιστός στο πίσω μέρος του ματιού, υπεύθυνος για τη μετατροπή του φωτός σε σήματα που «διαβάζει» ο εγκέφαλος. Πρόκειται για εξαιρετικά ευαίσθητη περιοχή, στενά συνδεδεμένη με το κεντρικό νευρικό σύστημα.
Κινέζοι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 30.000 ενήλικες σε βάθος σχεδόν δέκα ετών. Όλοι οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε ειδική απεικόνιση αμφιβληστροειδούς (OCT).
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσο λεπτότερος ήταν ο αμφιβληστροειδής, τόσο αυξανόταν ο κίνδυνος εμφάνισης νόσου Αλτσχάιμερ. Συγκεκριμένα, κάθε μείωση στο πάχος του αύξανε τον κίνδυνο κατά 3%.
Αυξημένος κίνδυνος και για άλλες μορφές άνοιας
Ακόμη πιο εντυπωσιακό ήταν το εύρημα για τη μετωποκροταφική άνοια (FTD). Άτομα με λεπτότερο αμφιβληστροειδή στο κεντρικό μέρος του ματιού είχαν 41% μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν τη συγκεκριμένη μορφή άνοιας. Στην εννιαετή παρακολούθηση, 148 συμμετέχοντες διαγνώστηκαν με Αλτσχάιμερ και 8 με FTD.
Γιατί τα μάτια «δείχνουν» τον εγκέφαλο
Οι επιστήμονες εξηγούν ότι το οπτικό νεύρο αποτελεί μέρος του κεντρικού νευρικού συστήματος. Έτσι, η σταδιακή λέπτυνση του αμφιβληστροειδούς μπορεί να αντανακλά παράλληλες αλλοιώσεις στον εγκέφαλο. Με απλά λόγια, ό,τι φθείρεται στο μάτι, ίσως φθείρεται και στο μυαλό.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Aging Neuroscience, ανοίγει τον δρόμο για πιο απλές και έγκαιρες εξετάσεις, πριν εμφανιστούν μη αναστρέψιμα συμπτώματα. Αν επιβεβαιωθούν τα ευρήματα, μια απλή εξέταση ματιών θα μπορούσε στο μέλλον να λειτουργήσει ως καμπανάκι κινδύνου για άνοια.
