Πότε πρέπει να πεις στο παιδί σου την αλήθεια για τον Άη Βασίλη
Η στιγμή που, εκεί λίγο πριν τα Χριστούγεννα, ένα παιδί επιστρέφει από το σχολείο και ρωτάει ευθέως: «Μαμά, ο Άη Βασίλης είναι αληθινός;» μπορεί να φέρει ακόμη και τον πιο ψύχραιμο γονιό σε αμηχανία. Κάπως έτσι ένιωσε και η μητέρα μιας ιστορίας που φιλοξενείται στον Independent, όταν η επτάχρονη κόρη της, η Λίμπερτι, άκουσε από συμμαθητή της ότι «όλα είναι ένα ψέμα». Η ίδια πάγωσε, μην ξέροντας αν έπρεπε να πει την αλήθεια ή να διαφυλάξει τη μαγεία.
Παραδέχεται ότι ο μεγάλος εορταστικός μύθος δεν της κάθεται άνετα. Δεν θέλει να κοροϊδεύει τα παιδιά της, φοβάται μην κλονίσει την εμπιστοσύνη τους και σκέφτεται τις γνωστές υπερβολές της εποχής: μήπως είναι gaslighting; Μήπως θα το κουβαλήσουν τα παιδιά ως τραύμα;
Η ηλικία της αμφιβολίας
Το παράδοξο είναι ότι η μεγαλύτερη κόρη της, η εννιάχρονη Λόλα, δεν έχει εκφράσει παρόμοιες αμφιβολίες . Ίσως γνωρίζει ήδη την αλήθεια και απλώς δεν τη λέει.
Οι έρευνες δείχνουν ότι τα περισσότερα παιδιά παύουν να πιστεύουν γύρω στα οκτώ τους χρόνια. Την ίδια στιγμή, η τεχνολογία δυναμώνει τον μύθο περισσότερο από ποτέ: εφαρμογές που «εντοπίζουν» τον Άη Βασίλη, φωτογραφίες που τον τοποθετούν μέσα στο σπίτι, βίντεο που «αποδεικνύουν» ότι πέρασε από το παράθυρο.
Κι όμως, ένα μικρό αλλά αξιόλογο ποσοστό παιδιών, σύμφωνα με διεθνείς μελέτες, νιώθει προδομένο όταν μαθαίνει την αλήθεια, ενώ ορισμένα θυμώνουν που το ψέμα κράτησε τόσο.
Δεν υπάρχει «σωστή» στιγμή
Οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν πως το πότε θα ειπωθεί η αλήθεια εξαρτάται από το παιδί. Ο Δρ. Ρόχαν Καπιτάνι από το Πανεπιστήμιο του Ντάραμ τονίζει ότι πρόκειται για «κρίση του γονέα». Αν το παιδί ακούει σχόλια από συμμαθητές ή δείχνει ότι σκέφτεται πιο λογικά, ίσως ήρθε η ώρα.
Η πρότασή του είναι να «αναβαθμιστεί» το ίδιο το παιδί: να μπει στο «παιχνίδι» ως ισότιμο μέλος. Να του εξηγηθεί ότι τώρα είναι αρκετά μεγάλο για να κρατήσει εκείνο τη μαγεία ζωντανή για τα μικρότερα παιδιά.
Η ειδικός συναισθηματικής ανάπτυξης Alyssa Blask Campbell επισημαίνει ότι τα παιδιά συχνά αντιλαμβάνονται την αλήθεια πολύ πριν τους μιλήσουν οι γονείς. Όταν τελικά έρχεται η στιγμή, είναι απολύτως φυσιολογικό να νιώσουν λύπη, θυμό ή απογοήτευση.
Πώς βοηθάς το παιδί να διαχειριστεί την αλήθεια
Οι ειδικοί συμφωνούν στοι εξής: το σημαντικότερο είναι να αναγνωριστούν τα συναισθήματα του παιδιού. Αν νιώσει ότι εξαπατήθηκε, ο γονέας πρέπει να μείνει ψύχραιμος, να ακούσει, να εξηγήσει: «Το κάναμε για τη χαρά και τη μαγεία, όχι για να σε κοροϊδέψουμε».
Η παιδοψυχολόγος Dr Amanda Gummer συμπληρώνει πως το καλύτερο είναι να «ακολουθείς το παιδί». Αν ρωτάει, είναι έτοιμο. Αν δεν ρωτάει, δεν υπάρχει λόγος για βιασύνη. Τα περισσότερα παιδιά κάνουν ομαλά τη μετάβαση όταν ο γονιός είναι διαθέσιμος, ήρεμος και ειλικρινής.
Σε κάθε περίπτωση, καλό είναι να θυμόμαστε πως το τέλος της πίστης δεν είναι το τέλος της μαγείας. Είναι η αρχή μιας νέας φάσης, όπουτα παιδιά περνούν από το στάδιο του «πιστεύω» στο στάδιο του «συμμετέχω». Κι εκεί, κάπως απροσδόκητα, η παράδοση γίνεται ακόμη πιο δυνατή.
