Πώς ήταν πραγματικά ο Διάβολος στη Βίβλο και γιατί δεν έμοιαζε καθόλου με αυτόν που ξέρουμε σήμερα

Επιμέλεια:  Νίκος Δενδρινός
Πώς ήταν πραγματικά ο Διάβολος στη Βίβλο και γιατί δεν έμοιαζε καθόλου με αυτόν που ξέρουμε σήμερα
Ο Διάβολος, όπως τον ξέρουμε στη Δύση – κόκκινος, με κέρατα και τρίαινα – δεν έχει σχεδόν καμία σχέση με τον βιβλικό Σατανά...

Σύμφωνα με τη χριστιανική παράδοση, ο Διάβολος ταυτίζεται με τον Λούσιφερ, έναν αρχάγγελο που τιμωρήθηκε επειδή επαναστάτησε εναντίον του Θεού. Εκδιώχθηκε από τον ουρανό και έγινε ο άρχοντας της κόλασης, αφοσιωμένος στο να παραπλανά και να διαφθείρει τους ανθρώπους.

Παρότι αυτή η αφήγηση έχει γίνει παγκοσμίως γνωστή, οι βιβλικές περιγραφές είναι λίγες και απέχουν πολύ από τη σύγχρονη εικόνα του Διάβολου.

Ο Διάβολος στη Βίβλο: Οι παραλλαγές του Σατανά

Η Βίβλος σπάνια περιγράφει την εμφάνιση του Σατανά, όμως τον παρουσιάζει κυρίως ως ον που αλλάζει μορφές. Στο Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον, πειράζει τον Ιησού στην έρημο.

Στη Γένεση, μεταμφιέζεται στο φίδι που δελεάζει τον Αδάμ και την Εύα, αν και το κείμενο δεν τον κατονομάζει ρητά ως Σατανά, μεταγενέστερη θεολογία έκανε αυτή τη σύνδεση. Στην Προς Κορινθίους, αναφέρεται ότι μπορεί να παρουσιαστεί ως «άγγελος φωτός» για να παραπλανήσει.

 

Η εικόνα του Σατανά ως δαιμονικού τέρατος δεν προέρχεται από τη Βίβλο, αλλά από μεταγενέστερες ερμηνείες και την ανάγκη να αποδοθεί το απόλυτο κακό με αναγνωρίσιμο τρόπο.

Μεσαιωνική τέχνη και παγανισμός: Πώς γεννήθηκε ο “κλασικός” Διάβολος

Τα κέρατα, η ουρά, το κόκκινο δέρμα και η τρίαινα δεν έχουν βιβλική βάση. Αυτά τα χαρακτηριστικά προέρχονται κυρίως από τη μεσαιωνική χριστιανική τέχνη, η οποία δανείστηκε στοιχεία από τον Πάνα, τον ελληνικό θεό της φύσης με μορφή σάτυρου, παγανιστικές θεότητες με κερασφόρες απεικονίσεις και πρώιμους ιουδαϊκούς δαίμονες με τραγόμορφα χαρακτηριστικά. Καθώς ο Χριστιανισμός ήθελε να διαχωριστεί από τις παγανιστικές θρησκείες, οπτικοποίησε το κακό χρησιμοποιώντας γνωστές «ειδωλολατρικές» μορφές.

Στο μεγαλύτερο μέρος της Βίβλου ο Σατανάς δεν έχει σταθερή μορφή. Μόνο σε δύο περιπτώσεις δίνεται συγκεκριμένη εικόνα:

1. Ως λιοντάρι (Γραπτό παρομοίωσης)

Στην Πρώτη Επιστολή του Πέτρου αναφέρεται ότι «ο διάβολος περιφέρεται ως λέων ωρυόμενος». Οι μελετητές επισημαίνουν ότι πρόκειται για μεταφορά και όχι για κυριολεκτική περιγραφή.

2. Ως δράκος στην Αποκάλυψη

Εδώ η εικόνα είναι ξεκάθαρη και τρομακτική: «Δράκοντας μέγας, πυρρός με επτά κεφαλές και δέκα κέρατα» Αποκαλείται «ὁ ὄφις ὁ ἀρχαῖος», δηλαδή ο αρχαίος όφις – σύνδεση με το φίδι της Γένεσης.

Στην Αποκάλυψη ο δράκος-Σατανάς μάχεται τον αρχάγγελο Μιχαήλ και εκδιώκεται στη Γη μαζί με τους αγγέλους του.

Πώς η λογοτεχνία διαμόρφωσε τον Διάβολο που γνωρίζουμε σήμερα

Από τον Faust του Γκαίτε μέχρι τον Paradise Lost του Μίλτον, η δυτική λογοτεχνία έδωσε στον Διάβολο φωνή, προσωπικότητα και φιλοσοφικές διαστάσεις.
Ο Μεφιστοφελής του Φάουστ έγινε πρότυπο του ευφυούς και σαρδόνιου πειραστή.

Στη σύγχρονη pop culture (ταινίες, σειρές, κόμικς), η εικόνα αυτή εξελίχθηκε σε πιο θεατρική και εικονική: κόκκινος, με κέρατα, cape και τρίαινα – μια εκδοχή που δεν έχει σχεδόν καμία σχέση με τα ιερά κείμενα.

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ

Φόρτωση BOLM...