Γιατί οι ΗΠΑ απαγορεύουν τα βιβλία από τα σχολεία: Σχεδόν 7.000 περιπτώσεις καταγράφηκαν
- Τι σημαίνει «απαγόρευση βιβλίου»;
- Οι πέντε πιο απαγορευμένοι τίτλοι του 2024–2025
- Γιατί απαγορεύονται τα βιβλία στις ΗΠΑ;
- Η νομοθεσία ΝτεΣάντις και η «γονεϊκή επιτήρηση» στα βιβλία
Η απαγόρευση βιβλίων στις Ηνωμένες Πολιτείες καταγράφει ανησυχητική άνοδο, με την τάση να εντείνεται σε πολιτείες όπως η Φλόριντα, το Τέξας και το Τενεσί, όπου κυβερνούν Ρεπουμπλικανοί αξιωματούχοι.
Σύμφωνα με την οργάνωση PEN America, που υπερασπίζεται τη ελευθερία του λόγου και της έκφρασης, την σχολική χρονιά 2024–2025 σημειώθηκαν 6.870 περιπτώσεις απαγορεύσεων, οι οποίες επηρέασαν σχεδόν 4.000 διαφορετικούς τίτλους.
Τι σημαίνει «απαγόρευση βιβλίου»;
Η PEN America ορίζει ως απαγόρευση βιβλίου κάθε ενέργεια που βασίζεται στο περιεχόμενο του έργου και οδηγεί στη συνολική απομάκρυνσή του από τη σχολική βιβλιοθήκη ή στη σημαντική μείωση της πρόσβασης των μαθητών.
Αυτό μπορεί να συμβεί ύστερα από παράπονα γονέων ή κοινοτήτων, διοικητικές αποφάσεις ή ακόμη και πολιτικές πιέσεις από αξιωματούχους.
Οι πέντε πιο απαγορευμένοι τίτλοι του 2024–2025
Μεταξύ των βιβλίων που αντιμετώπισαν τη σκληρότερη λογοκρισία βρίσκονται:
- A Clockwork Orange: Anthony Burgess
- Breathless: Jennifer Niven
- Sold: Patricia McCormick
- Last Night at the Telegraph Club: Malinda Lo
- A Court of Mist and Fury: Sarah J. Maas
Γιατί απαγορεύονται τα βιβλία στις ΗΠΑ;
Η οργάνωση υποστηρίζει ότι η λογοκρισία προωθείται από συντηρητικές ομάδες που αντιτίθενται σε περιεχόμενο που αφορά τη δουλεία και τον ρατσισμό, την κοινότητα LGBTQ+, τη σεξουαλικότητα και τη διδασκαλία της ιστορίας των μειονοτήτων.
Την περίοδο 2024-2025, η Φλόριντα είχε το μεγαλύτερο ποσοστό απαγορεύσεων με 2.304 περιπτώσεις, ακολουθούμενη από το Τέξας (1.781) και το Τενεσί (1.622). Συνολικά, βιβλία αποσύρθηκαν σε 23 πολιτείες και 87 δημόσιες σχολικές περιφέρειες.
Η νομοθεσία ΝτεΣάντις και η «γονεϊκή επιτήρηση» στα βιβλία
Από το 2022, ο Ρον ΝτεΣάντις, κυβερνήτης της Φλόριντα, προώθησε νόμο που περιορίζει τη διδασκαλία θεμάτων όπως η ταυτότητα φύλου, η φυλή και η ιστορία της δουλείας. Η νομοθεσία αυτή έχει ανοίξει τον δρόμο για μαζικές αποσύρσεις βιβλίων που θεωρούνται «ακατάλληλα» για συγκεκριμένες ηλικίες.
Επιπλέον, ένας νέος κανονισμός υποχρεώνει τα σχολεία να διατηρούν δημόσια βάση δεδομένων με τους τίτλους των βιβλίων τους, ώστε οι γονείς να μπορούν να ελέγχουν το περιεχόμενο και να ζητούν την απομάκρυνση όποιου θεωρούν ακατάλληλου.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η συνεχιζόμενη αύξηση των απαγορεύσεων υπονομεύει την ελευθερία του λόγου και απειλεί τον πλουραλισμό στη δημόσια εκπαίδευση. Η λογοκρισία, τονίζουν, δεν προστατεύει τα παιδιά, αλλά περιορίζει τη σκέψη και φτωχαίνει τη γνώση.
