Γιατί δεν υπάρχει ακόμη γέφυρα μεταξύ Ισπανίας και Μαρόκου: Το απαγορευμένο έργο των 14 χιλιομέτρων
Η απόσταση που χωρίζει την Ευρώπη από την Αφρική στο στενότερο σημείο του Πορθμού του Γιβραλτάρ είναι μόλις 14 χιλιόμετρα - κι όμως, εδώ και δεκαετίες, η Ισπανία και το Μαρόκο δεν έχουν καταφέρει να ενώσουν τις δύο ηπείρους με μια γέφυρα. Παρά τα σχέδια που έχουν πέσει επανειλημμένα στο τραπέζι, οι τεχνικές δυσκολίες και οι φυσικοί κίνδυνοι καθιστούν ένα τέτοιο έργο σχεδόν αδύνατο.
Η ιδέα γεννήθηκε πριν από περίπου 40 χρόνια, εμπνευσμένη από τη σήραγγα της Μάγχης που ενώνει τη Γαλλία με τη Βρετανία σε μήκος 50 χιλιομέτρων. Μια παρόμοια υποδομή μεταξύ Ισπανίας και Μαρόκου θα μετέτρεπε την Ιβηρική χερσόνησο σε πύλη της Ευρώπης προς την Αφρική, με τεράστιες οικονομικές και εμπορικές προοπτικές. Ωστόσο, η πραγματικότητα αποδείχθηκε πιο σκληρή από το όραμα.
Το αδύνατο εγχείρημα
Η κατασκευή μιας γέφυρας στο Στενό του Γιβραλτάρ θεωρείται τεχνικά αδύνατη για τρεις κυρίως λόγους.
Πρώτον, το βάθος της θάλασσας. Σε αυτή τη μικρή απόσταση των 14 χιλιομέτρων, το βάθος κυμαίνεται από 300 έως 900 μέτρα. Σε σύγκριση με τη Μάγχη, όπου χτίστηκε η σήραγγα, το μέγιστο βάθος φτάνει τα 180 μέτρα - και το μέσο βάθος δεν ξεπερνά τα 54. Το να στηθεί μια γέφυρα σε τέτοιο βάθος θα απαιτούσε τεχνολογία που ακόμη δεν υπάρχει.
Δεύτερον, τα ισχυρά θαλάσσια ρεύματα. Ο Πορθμός είναι το σημείο συνάντησης δύο θαλασσών: του Ατλαντικού και της Μεσογείου. Τα κρύα νερά του Ατλαντικού συγκρούονται με τα θερμότερα της Μεσογείου, δημιουργώντας ασταθή υποθαλάσσια ρεύματα που θα καθιστούσαν επικίνδυνη κάθε προσπάθεια θεμελίωσης.
Τρίτον, η σεισμική δραστηριότητα. Η περιοχή βρίσκεται ακριβώς πάνω στο σημείο σύγκρουσης της αφρικανικής και της ευρασιατικής τεκτονικής πλάκας, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο σεισμών. Μια τόσο μεγάλη γέφυρα, σε τέτοιο περιβάλλον, θα ήταν εξαιρετικά ευάλωτη.
Η εναλλακτική λύση: μια υποθαλάσσια σήραγγα
Αντί για γέφυρα, το ενδιαφέρον των δύο χωρών έχει στραφεί σε μια πιο ρεαλιστική λύση: μια υποθαλάσσια σήραγγα, στα πρότυπα της Eurotunnel. Το φιλόδοξο σχέδιο, που βρίσκεται σε στάδιο μελετών, προβλέπει τη δημιουργία μιας σήραγγας μήκους 42 χιλιομέτρων.
Η χάραξη δεν θα ακολουθεί το στενότερο σημείο του πορθμού, αλλά μια πιο σταθερή και ρηχή διαδρομή - τη λεγόμενη «Umbral del Estrecho», μεταξύ Punta Paloma (Κάδιθ) και Punta Malabata (Μαρόκο). Έτσι, θα αποφεύγονται τα μεγάλα βάθη και οι τεχνικές δυσκολίες.
Η σήραγγα προβλέπεται να περιλαμβάνει τρεις στοές: δύο για τη σιδηροδρομική μεταφορά επιβατών και εμπορευμάτων και μία βοηθητική, για λόγους ασφάλειας και συντήρησης. Αν το έργο εγκριθεί, στόχος είναι να έχει ολοκληρωθεί έως το 2030, χρονιά κατά την οποία Ισπανία, Πορτογαλία και Μαρόκο θα συνδιοργανώσουν το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου.
Μέχρι τότε, το όνειρο μιας γέφυρας που θα ένωνε δύο ηπείρους σε απόσταση αναπνοής θα παραμένει ένα τεχνολογικό και γεωλογικό αίνιγμα, σύμβολο του πώς η φύση εξακολουθεί να θέτει τα όριά της ακόμη και στην πιο φιλόδοξη ανθρώπινη μηχανική.
