Πακιστάν: Τι -διάολο- είναι αυτή η ζίργκα, στο όνομα της οποίας δολοφονούνται άνθρωποι εν ψυχρώ το 2025

Ανάλυση:  Θοδωρής Ρούσσος
Πακιστάν: Τι -διάολο- είναι αυτή η ζίργκα, στο όνομα της οποίας δολοφονούνται άνθρωποι εν ψυχρώ το 2025
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης.
Προσθήκη του gazzetta.gr στην Google
Ακόμη ένα διπλό φρικτό έγκλημα -δύο εν ψυχρώ δολοφονίες- προκαλούν το κοινό αίσθημα και επαναφέρουν την διαδικασία κονιορτοποίησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Πακιστάν, υπό όνομα της «ζίργκα».

Η «ζίργκα» (jirga) είναι μια παραδοσιακή συνέλευση πρεσβυτέρων ή ηγετών μιας κοινότητας που χρησιμοποιείται για τη λήψη αποφάσεων και την επίλυση διαφορών, κυρίως σε περιοχές του Πακιστάν και του Αφγανιστάν, όπου κυριαρχούν οι Παστούν (εθνοτικές ομάδες, αποτελούμενες από διάφορες φυλές).

Τα χαρακτηριστικά της «ζίργκα»

Παραδοσιακό σύστημα δικαιοσύνης: Η ζίργκα λειτουργεί έξω από το επίσημο νομικό πλαίσιο του κράτους.

Μη επίσημη αλλά σεβαστή: Παρόλο που δεν είναι κρατικός θεσμός, αναγνωρίζεται και συχνά γίνεται σεβαστή από τις τοπικές αρχές.

Συμμετοχή ανδρών: Συνήθως αποτελείται από άντρες πρεσβυτέρους ή αρχηγούς φυλών (στην πράξη, οι γυναίκες σπάνια συμμετέχουν).

 

Ρόλος στη διαμεσολάβηση: Όσο οξύμωρο κι αν ακούγεται αυτό, αντί να εφαρμόζει αυστηρά τον νόμο, στοχεύει στη συμφιλίωση και στην επίτευξη κοινώς αποδεκτών λύσεων. Αυτό τουλάχιστον λέει η θεωρία, γιατί στην πράξη αποδεικνύεται κάτι διαφορετικό, κάτι ακραίο.

Πολιτιστική παράδοση: Είναι βαθιά ριζωμένη στις κοινωνίες των Παστούν, με ιστορία αιώνων.

H εν ψυχρώ δολοφονία

Έντονη κριτική, αλλά μέχρι εκεί...

Η «ζίργκα» έχει δεχτεί έντονη κριτική από οργανώσεις υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς δεν προσφέρει μια δίκαιη δίκη. Επιπλέον, συχνά εκδίδει αποφάσεις που παραβιάζουν τα δικαιώματα των γυναικών ή των παιδιών. Και το χειρότερο μπορεί να παρέμβει με εξωδικαστικές τιμωρίες. Με άλλα λόγια, παίρνει το νόμο (της) στα χέρια της...

Μια «ζίργκα» μπορεί να συγκληθεί σε ένα χωριό του βόρειου Πακιστάν για να επιλύσει μια οικογενειακή διαμάχη ή μια υπόθεση τιμής, χωρίς να καταφύγουν τα εμπλεκόμενα μέρη στα επίσημα δικαστήρια. Στην πιο πρόσφατη περίπτωση, ένα βίντεο καταγράφει τη δολοφονία μιας γυναίκας και του συντρόφου της από συγγενείς της στην επαρχία Μπαλουτσιστάν και φέρνει στο φως τη σκληρή πραγματικότητα των «εγκλημάτων τιμής» στο Πακιστάν.

Η «ωμή» δολοφονία τους μπροστά στις κάμερες έχει προκαλέσει την διεθνή κατακραυγή, αλλά υπάρχουν δύο παράμετροι που «σκεπάζουν» καθετί και μας προσγειώνουν ανώμαλα στη δύστυχη πραγματικότητα και ζωή αυτών των ανθρώπων. Η πρώτη είναι ότι ο δολοφόνος ήταν ο ίδιος ο αδερφός της... Μπάνο Μπίμπι και η δεύτερη ότι η μητέρα της, Γκουλ Ζαν Μπίμπι, δήλωσε «δεν διαπράχθηκε κάποιο αμάρτημα. Η Μπάνο και ο Εχσάν σκοτώθηκαν με βάση τις παραδόσεις μας».

Πώς σχετίζεται η «ζίργκα» με το νομικό πλαίσιο του Πακιστάν

Σε κάποιες περιοχές, η «ζίργκα» έχει χρησιμοποιηθεί παράλληλα με το κρατικό σύστημα. Μέχρι το 2018, επιτρεπόταν η χρήση και η κρίση της ως επίσημο μέσο απονομής δικαιοσύνης στις φυλετικές περιοχές, παρότι συχνά παραβιάζει τα συνταγματικά δικαιώματα των πολιτών. Το Ανώτατο Δικαστήριο του Πακιστάν έχει κρίνει ότι οι παράνομες ζίργκες (όταν εκδίδουν αποφάσεις αντίθετες στο Σύνταγμα, όπως βιασμούς ή "swara") είναι απαράδεκτες. Έχουν γίνει νομοθετικές προσπάθειες για τον περιορισμό της εξουσίας τους, αλλά η τοπική επιρροή φυλάρχων και παραδόσεων καθιστά την εφαρμογή δύσκολη.

Η «τιμή» συνεχίζει να σκοτώνει

Παρά την ψήφιση σχετικού νόμου το 2016 που καθιστά τα λεγόμενα «εγκλήματα τιμής» ποινικά αδικήματα, οι δολοφονίες με αυτό το πρόσχημα εξακολουθούν να καταγράφονται κατά εκατοντάδες στο Πακιστάν. Η νομική αναθεώρηση ήρθε μετά την παγκόσμια κατακραυγή που προκάλεσε η δολοφονία της Καντίλ Μπαλόχ — μιας δημοφιλούς influencer που στραγγαλίστηκε (και εκείνη) από τον αδελφό της. Με τον νέο νόμο, καταργήθηκε η δυνατότητα των δραστών να αποφεύγουν την τιμωρία μέσω συγχώρεσης από την οικογένεια του θύματος, μια πρακτική που συχνά κατέληγε στην ατιμωρησία.

Ωστόσο, οργανώσεις υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων επισημαίνουν ότι ο νόμος παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεφάρμοστος, κυρίως σε απομακρυσμένες περιοχές όπου παραδοσιακά συμβούλια φυλών, εξακολουθούν να επιβάλλουν τη δική τους «δικαιοσύνη».

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Πακιστάν, μέσα στο 2024 καταγράφηκαν τουλάχιστον 405 «εγκλήματα τιμής». Οι περισσότερες από τις υποθέσεις αφορούσαν γυναίκες, οι οποίες δολοφονήθηκαν από συγγενείς τους, οι οποίοι επικαλέστηκαν την υπεράσπιση της οικογενειακής τιμής.

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ

Φόρτωση BOLM...