«No Thanks»: Το app για το μποϊκοτάζ εταιρειών που υποστηρίζουν το Ισραήλ
- Ποιοι βρίσκονται στις λίστες
- Γιατί αποσύρθηκε από το Google Play
- Ιστορικές συγκρίσεις – και γιατί δεν είναι όλες έγκυρες
Η εφαρμογή «No Thanks» κυκλοφόρησε στις 13 Νοεμβρίου και ξεπέρασε τις 100.000 λήψεις, καλεί τους χρήστες να μποϊκοτάρουν εταιρείες που υποστηρίζουν το Ισραήλ. Λειτουργεί απλά: ο χρήστης σκανάρει ένα barcode ή γράφει το όνομα ενός προϊόντος και ενημερώνεται αν η εταιρεία βρίσκεται στη λίστα μποϊκοτάζ. Στην οθόνη εμφανίζεται το μήνυμα «No Thanks», συνοδευόμενο της εταιρείας στη στήριξη του Ισραήλ.
Ο δημιουργός της εφαρμογής, Ahmed Bashbash, Παλαιστίνιος από τη Γάζα που σήμερα ζει στην Ουγγαρία, δήλωσε πως την έφτιαξε «στη μνήμη του αδελφού και της αδελφής του», οι οποίοι πέθαναν λόγω της σύγκρουσης - ο αδελφός του το 2023 και η αδελφή του το 2020, λόγω έλλειψης ιατρικής περίθαλψης. «Θέλω να αποτρέψω αυτό που συνέβη σε μένα απ' το να συμβεί σε άλλους Παλαιστίνιους», ανέφερε.
Ποιοι βρίσκονται στις λίστες
Η εφαρμογή αντλεί τις λίστες της από ιστοσελίδες όπως το Boycotzionism και το Ulastempat, όπου αναγράφονται εταιρείες όπως:
- Coca-Cola
- Nescafe
- Adidas
- McDonald's
- Chanel
- Netflix
- Apple
Κριτήρια περιλαμβάνουν οικονομική συνεργασία με Ισραηλινές εταιρείες, επενδύσεις σε start-ups, ή δηλώσεις της επίθεσης της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου.

Γιατί αποσύρθηκε από το Google Play
Η Google αφαίρεσε την εφαρμογή φέροντας ως αιτία μια επίμαχη φράση στην αρχική οθόνη: «Μπορείς να δεις αν το προϊόν που κρατάς υποστηρίζει τη δολοφονία παιδιών στην Παλαιστίνη». Κατά τον Meron Mendel, διευθυντή του Anne Frank Educational Center, η φράση μπορεί να ερμηνευτεί ως αντισημιτική, θυμίζοντας μεσαιωνικούς μύθους για «δολοφονίες παιδιών από Εβραίους για θρησκευτικούς λόγους».
Κατά τον Mendel, η οικονομική πίεση μέσω μποϊκοτάζ είναι θεμιτό εργαλείο ακτιβισμού, όταν έχει σαφή πολιτικό στόχο, όπως η ίδρυση παλαιστινιακού κράτους δίπλα στο Ισραήλ. Όμως πρέπει να γίνεται διάκριση ανάμεσα στο πολιτικό μήνυμα και την άρνηση του δικαιώματος ύπαρξης του Ισραήλ, η οποία οδηγεί σε αντισημιτισμό.

Ιστορικές συγκρίσεις – και γιατί δεν είναι όλες έγκυρες
Μερικοί χρήστες συνέκριναν την εφαρμογή με το ναζιστικό σύνθημα «Μην αγοράζετε από Εβραίους» του 1933, μια αναλογία που πολλοί ιστορικοί θεωρούν προβληματική. Όπως σημειώνει ο Jensen, παρότι τέτοιες συγκρίσεις χρησιμοποιούνται συχνά, υποβαθμίζουν τη φύση του Ολοκαυτώματος και συγχέουν την ιστορική καταπίεση με σύγχρονες πολιτικές διαφωνίες.
Η κύρια ζημιά δεν είναι οικονομική, υπογραμμίζει ο Mendel, αλλά πολιτιστική και επιστημονική: ομάδες ειρήνης, ακαδημαϊκοί και καλλιτέχνες του Ισραήλ αποκλείονται από συνεργασίες και διεθνείς σχέσεις, στερώντας ελπίδες για διάλογο και πρόοδο. Ο Bashbash προσπαθεί να επαναφέρει την εφαρμογή στα app stores, ενώ δηλώνει ότι όλα τα έσοδα από το project στέλνονται σε οργανισμούς στήριξης αμάχων στη Γάζα.
