Οι παγετώνες «λιώνουν» την ιστορία: Επιστήμονες αγωνίζονται να σώσουν αιώνια δεδομένα από τον πάγο

• Ο πάγος... μιλάει και τα δεδομένα... λιώνουν
• Η σκιά του «Παγετώνα της Καταστροφής»

Μια ομάδα επιστημόνων έκανε μια ανησυχητική ανακάλυψη μέσα στον πάγο του παγετώνα Blomstrandbreen, ο οποίος βρίσκεται στον Αρκτικό Ωκεανό και έχει μήκος 18 χιλιόμετρα. Ο πάγος που εξετάζουν χρονολογείται εκατοντάδες, ίσως και χιλιάδες χρόνια πίσω, όμως η ταχεία τήξη του τον καθιστά απειλούμενο, μαζί με τα δεδομένα που κρύβει στο εσωτερικό του.

Ο πάγος... μιλάει και τα δεδομένα... λιώνουν

Κατά τη διάρκεια αποστολής στον παγετώνα, οι επιστήμονες άκουσαν ήχους σαν «σκασίματα» και ρωγμές. Η επιστήμονας παγοπυρήνων Dorothea Moser εξήγησε: «Αυτός ο ήχος είναι από τις φυσαλίδες αέρα που διαφεύγουν καθώς ο πάγος λιώνει. Ο αέρας αυτός είναι πιθανόν σχεδόν 200 ετών - από τη Βικτωριανή εποχή». Οι φυσαλίδες αυτές παρέχουν πληροφορίες για τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα της εποχής που παγιδεύτηκαν, βοηθώντας τους επιστήμονες να ανασυνθέσουν την ατμοσφαιρική ιστορία της Γης.

Η ανάλυση των παγοπυρήνων, γνωστών και ως «proxy data», αποκαλύπτει τις συνθήκες που επικρατούσαν σε βάθος αιώνων. Με το λιώσιμο των παγετώνων, όμως, η πρόσβαση σε αυτά τα δεδομένα γίνεται όλο και πιο δύσκολη. «Αν φανταστεί κανείς έναν παγοπυρήνα σαν ένα βιβλίο με σημαντικές πληροφορίες, είναι σαν να χύνεις ένα φλιτζάνι τσάι πάνω στις σελίδες», είπε χαρακτηριστικά η Moser.

Η ομάδα παλεύει με τον χρόνο για να σώσει ό,τι μπορεί. Ακόμα κι αν ο πάγος έχει αρχίσει να λιώνει, προσπαθούν να διαπιστώσουν αν μπορούν να διατηρήσουν ή να αναλύσουν αυτά τα στοιχεία.

Η σκιά του «Παγετώνα της Καταστροφής»

Ήδη, το λιώσιμο έχει αρχίσει να «ξεπλένει» ουσίες κρίσιμες για την κατανόηση του παρελθόντος: «Είμαστε σε κρίσιμη περίοδο πριν χαθούν τα αρχεία εντελώς. Προσπαθώ να καταλάβω αν και πως μπορούμε ακόμα να βγάλουμε νόημα απ' τα δεδομένα που έχουμε», δήλωσε η Moser. «Η τήξη των παγοπυρήνων είναι σοβαρό θέμα. Πρέπει να σημάνουμε συναγερμό, αλλά δεν μπορούμε να τα εγκαταλείψουμε».

Παράλληλα, οι επιστήμονες έχουν στραμμένη την προσοχή τους στον παγετώνα Thwaites, γνωστό και ως «Doomsday Glacier» (Παγετώνας της Καταστροφής). Ο παγετώνας με πλάτος 120 χλμ., βρίσκεται στο δυτικό άκρο της Ανταρκτικής και ήδη ευθύνεται για περίπου 10% της παγκόσμιας ανόδου της στάθμης της θάλασσας. Αν καταρρεύσει εντελώς, η θάλασσα μπορεί να ανέβει έως και 60 εκατοστά, ενώ υπάρχει κίνδυνος να συμπαρασύρει και άλλους, προκαλώντας άνοδο έως και 3 μέτρα, σύμφωνα με το Science Focus.