Iστορίες του παλιού κινηματογράφου vol. 18 (pics & vids)
ΜE THN EΥΓΕΝΙΚΗ ΧΟΡΗΓΙΑ ΤΗΣ Bergmann Kord
«Ιστορία μιας ζωής»: Εσωτερική μετανάστευση, όνειρα και εφιάλτες...
Τη δεκαετία του 1960 η εσωτερική μετανάστευση αποτελούσε μια σκληρή καθημερινότητα για την Ελλάδα. Το μεταναστευτικό ρεύμα από την επαρχία στα μεγάλα αστικά κέντρα ήταν ισχυρό και οφείλονταν στην προσπάθεια των νέων κυρίως ανθρώπων να αναζητήσουν μια καλύτερη ζωή, τόσο σε συνθήκες διαβίωσης, όσο και σε θέματα επαγγελματικής αποκατάστασης. Η ταινία «Ιστορία μιας ζωής» της Finos Film γυρίστηκε το 1965 και περιέγραφε μια τέτοια ιστορία, μιας νέας κοπέλας συγκεκριμένα – την υποδύονταν η Ζωή Λάσκαρη -, η οποία ήρθε στην Αθήνα από την επαρχία αναζητώντας το όνειρο. Στην πορεία όμως καταλαβαίνει ότι το όνειρο αυτό πολύ εύκολα μπορεί να εξελιχθεί σε εφιάλτη. Η ταινία αποτελεί ίσως το καλύτερο από τα κοινωνικά δράματα που έφτιαξε ο Γιάννης Δαλιανίδης, ο οποίος είχε γράψει το σενάριο, ενώ ήταν και ο σκηνοθέτης της. Από τα ισχυρά «όπλα» της ταινίας η συμμετοχή του Μάνου Κατράκη, ο οποίος κατά γενική ομολογία έδωσε σε αυτή μια απο τις καλύτερες ερμηνείες της καριέρας του. Όσον αφορά στην υπόθεση, μια ορφανή κοπέλα (Ζωή Λάσκαρη) φεύγει από το χωριό όπου ζούσε με τη γιαγιά της, μετά από τη δημόσια διαπόμπευση της και πηγαίνει στην Αθήνα. Αρχικά προσλαμβάνεται ως υπηρέτρια σε ένα μικροαστό σπίτι, αλλά διώχνεται, όταν πιάνεται στα πράσα με τον γιο της οικογένειας. Έπειτα εργάζεται σε ένα κομμωτήριο όπου γνωρίζει έναν πάμπλουτο κύριο (Μάνος Κατράκης), του οποίου αφού η γυναίκα πεθαίνει, τον παντρεύεται. Έτσι εισέρχεται στους κόλπους της υψηλής κοινωνίας και γνωρίζει τον μεγάλο έρωτα στο πρόσωπο ενός νεαρού και γίνεται ερωμένη του. Σχεδιάζει να χωρίσει από τον άντρα της αλλά η μοίρα την αναγκάζει να υποχωρήσει προκειμένου ο σύζυγός της να μην καταστρέψει οικονομικά τον νεαρό που αγαπά. Η ταινία έκανε πρεμιέρα στους κινηματογράφους στις 14 Νοεμβρίου του 1965 και έκοψε στην πρώτη της προβολή 307.940 εισιτήρια. Μαζί με τη Ζ.Λάσκαρη και τον Μ. Κατράκη, πρωταγωνιστούσαν ακόμα οι Λευτέρης Βουρνάς, Ανδρέας Ντούζος, Άννα Παϊτατζή, Τασσώ Καββαδία, Μαρία Μαρτίκα, Βασίλης Μαυρομάτης, Άγγελος Μαυρόπουλος, Μπέτυ Αρβανίτη, Αθηνόδωρος Προύσαλης, Όλγα Μάγιερ, Ειρήνη Κουμαριανού, Νίκος Παπαναστασίου κ.α. Η μουσική ήταν του Μίμη Πλέσσα.
«Ο άνθρωπος για όλες τις δουλειές» και η σύγκρουση των ιδεολογιών
Η σύγκρουση των δύο «αιώνιων» ιδεολογιών – αν μπορεί να τις χαρακτηρίσει κάποιος έτσι – ήταν η μαγιά για τη δημιουργία μιας σπονδυλωτής ταινίας, στην οποία ο Γιώργος Κωνσταντίνου δοκιμάζει τόσο το συγγραφικό του ταλέντο – αφού έγραψε το σενάριο, μαζί με τον Χρήστο Κυριακό -, όσο και τις σκηνοθετικές του ικανότητες. Η ταινία αυτή γυρίστηκε το 1966, με τον τίτλο «Ο άνθρωπος για όλες τις δουλειές» και ήταν παραγωγή της εταιρείας Αφοί Ρουσσόπουλοι. Όσον αφορά στις ιδεολογίες που συγκρούονται, η μια είναι η άποψη ότι για να πάει κανείς ψηλά πρέπει να πατήσει επί πτωμάτων και η άλλη μιλά για την δύναμη της ικανότητας και της αγάπης γι’ αυτό που κάνεις, στοιχεία που υπό προϋποθέσεις μπορούν επίσης να σε φέρουν στην κορυφή και μάλιστα, με πιο γερές βάσεις. Το σενάριο παρακολουθεί την πορεία ενός εκ πεποιθήσεως σκληρού ρεαλιστή, που πιστεύει ότι στη ζωή πρέπει να πατάς επί πτωμάτων (Γιώργος Κωνσταντίνου), ο οποίος διαφωνεί ριζικά με τον πατέρα του και εγκαταλείποντας τις μεγάλες επιχειρήσεις ναυπηγείων που διαθέτει, εξαφανίζεται. Αποφασισμένος να ξαναφτιάξει τη ζωή του, πιάνει δουλειά ως σερβιτόρος σε μια μεγάλη ξενοδοχειακή μονάδα και θεωρεί ότι μπορεί να γίνει και αυτός πλούσιος, εκμεταλλευόμενος τις στενοχώριες και τη μοναξιά των πλουσίων. Δεν καταφέρνει βέβαια τίποτα, αντίθετα μαθαίνει να συμπονά τους άλλους –έτσι αντιλαμβάνεται και την αγάπη που τρέφει γι’ αυτόν η ψυχοκόρη του πατέρα του, η Ειρήνη. Μέχρι όμως να συμβεί αυτό, έχει ήδη ανακατευτεί και έχει παίξει καταλυτικό ρόλο στη ζωή αρκετών ανθρώπων, με απρόσμενα κάθε φορά αποτελέσματα. Η ταινία είναι σπονδυλωτή και παρακολουθεί 4 διαφορετικές ιστορίες, στις οποίες εμπλέκεται ο πρωταγωνιστής και δίνει λύσεις, παίρνοντας παράλληλα σπουδαία μαθήματα ζωής και αντιλαμβανόμενος τελικά ότι αυτό που αξίζει και μένει στη ζωή είναι η ηθική, η αγάπη, η αλληλεγγύη. Οι τίτλοι των 4 αυτών ιστοριών είναι οι εξής: «Δυο εισιτήρια για τη Μαγιόρκα, «Το μυστικό των μαύρων γυαλιών», «Πως να δολοφονήσετε τη μοναξιά σας», «Πρόσκλησις στη Σουηδία». Στην ταινία τραγουδάει το συγκρότημα Pacer's, ενώ η μουσική είναι του Γιώργου Θεοδοσιάδη. Εκτός από τον Γιώργο Κωνσταντίνου, πρωταγωνιστούν οι Μπεάτα Ασημακοπούλου, Νίκος Τζόγιας, Γιώργος Μούτσιος, Χλόη Λιάσκου, Τζαβαλάς Καρούσος, Γιάννης Μιχαλόπουλος, Λίλιαν Μινιάτη, Αλέκος Τζανετάκος, Σταύρος Ξενίδης, Μπέτυ Αρβανίτη, Μάκης Δεμίρης, Μαρία Ιωαννίδου, Άρης Μαλιαγρός.
H ανθρωπιά των δοσατζήδων του 1960 και το... «Περάστε την πρώτη μηνός»
Οι «δοσατζήδες» ήταν μια επαγγελματική ομάδα που «άνθισε» τις δύσκολες δεκαετίες του 1950 και του 1960 και αποτελούσε... το φόβο και τον τρόμο των φτωχών ανθρώπων, που ενώ είχαν αγοράσει αγαθά με δόσεις, δυσκολεύονταν να πληρώσουν κάθε μήνα. Έτσι κρύβονταν απο αυτούς, όταν οι τελευταίοι έρχονταν να τους βρουν για να πληρωθούν. (60 και πλέον χρόνια μετά δυστυχώς, στις μέρες μας, αποδείχθηκε ότι οι δοσατζήδες της εποχής εκείνης ήταν πολύ πιο ανθρώπινοι, μπροστά στις σημερινές εισπρακτικές εταιρείες που ανέλαβαν πλέον το ρόλο τους). Οι δοσατζήδες λοιπόν, αποτέλεσαν την πηγή έμπνευσης της ταινίας «Περάστε την πρώτη του μηνός», η οποία γυρίστηκε το 1965, σε σενάριο Αλέκου Σακελλάριου και σκηνοθεσία Σωκράτη Καψάσκη. Ήταν χαμηλού προϋπολογισμού, ωστόσο οι 4 βασικοί πρωταγωνιστές της, Δημήτρης Παπαμιχαήλ, Άννα Φόνσου, Σταύρος Ξενίδης και Μπέτυ Αρβανίτη, «έδεσαν» τόσο πολύ μεταξύ τους, που το αποτέλεσμα ήταν πραγματικά εξαιρετικό. Η υπόθεση του έργου ήθελε την Άννα Τρουπάκου (Άννα Φόνσου), πρωτάρα αλλά παμπόνηρη δοσατζού και μαθητευόμενη του Ηλία Μάγδαλη (Σταύρου Ξενίδη), να χτυπάει την πόρτα του αρχιτέκτονα Δημήτρη Στεφάνου (Δημήτρη Παπαμιχαήλ), ο οποίος χρωστάει παντού και μπαίνει για τα καλά στη ζωή του ανακαλύπτοντας με ποια παντρεμμένη τα έχει μπλέξει, τη γυναίκα ττου καλοκάγαθου Ηλία, την οποία υποδύονταν η Μπέτυ Αρβανίτη. Στο τέλος, με τις δικές της παρεμβάσεις, το ζευγάρι δεν χωρίζει, ενώ και η ίδια παντρεύεται τον Δημήτρη Στεφάνου. Μαζί με τους 4 αυτούς σπουδαίους ηθοποιούς, στην ταινία συμμετείχαν ακόμα οι Αθηνόδωρος Προύσαλης, Ματίνα Καρρά, Πέτρος Λοχαΐτης, Υβόνη Βλαδίμηρου, Άγγελος Συρογιάννης, Ντέπυ Γεωργίου και Μαργαρίτα Γεράρδου. Η μουσική ήταν του Γιώργου Ζαμπέτα, ενώ τραγουδούν ο Πάνος Τζανετής και η Βίκυ Μοσχολιού. Η παραγωγή ήταν της Καραγιάννης - Καρατζόπουλος Α.Ε. Η ταινία προβλήθηκε τη σεζόν 1965-1966, έκοψε 252.426 εισιτήρια και ήρθε στην 20η θέση ανάμεσα σε 101 ταινίες εκείνης της σεζόν. Στα αξιοπερίεργα της ταινίας, είναι το λάθος στους τίτλους αρχής, όπου ο Θόδωρος Κεφαλόπουλος αναγράφεται ως "Θ. Κεφαλοπούλου". Τέλος ο Θανάσης Βέγγος σε cameo εμφάνιση έχει την ατάκα «Καλά που το πήγες έτσι κάτω» και ακολουθεί σε γρήγορο cameo η Αλίκη Βουγιουκλάκη.
Η γάτα, η ζημιά και...ο κόμβος του Λογοθετίδη
Η δύσκολη αλλά και πιο ανθρώπινη ζωή της ελληνικής επαρχίας τη δεκαετία του 1950, η απιστία και η κοινωνική θέση των γυναικών αποτελούν τα τρία δομικά στοιχεία στα οποία «χτίστηκε» η ταινία «Ούτε γάτα, ούτε ζημιά», η οποία γυρίστηκε στο τέλος του 1954 από τη Finos Film, σε σκηνοθεσία Αλέκου Σακελλάριου και σενάριο του ίδιου και του Χρήστου Γιαννακόπουλου. Άλλωστε αποτελούσε κινηματογραφική διασκευή της ομώνυμης θεατρικής κωμωδίας των δύο αυτών συγγραφέων, η οποία είχε γραφτεί ειδικά για τον θίασο του Βασίλη Λογοθετίδη. Όπως αναφέρει η Finos Film, η ταινία είχε μεγάλη απήχηση στο ελληνικό κοινό, αφού τα θέματα που πραγματεύεται όπως η απιστία και η κοινωνική θέση των γυναικών, ήταν ιδιαίτερα επίκαιρα εκείνη την εποχή. (Παραμένουν...επίκαιρα ακόμα και σήμερα, θα έλεγε κανείς. Μάλλον πρόκειται για ζητήματα διαχρονικά και...αιώνια). Η επιτυχία της βέβαια οφείλεται και στις εξαιρετικές ερμηνείες των πρωταγωνιστών της Βασίλη Λογοθετίδη, Ίλυα Λιβυκού, Μίμη Φωτόπουλου, Λάμπρου Κωνσταντάρα Ρένας Στρατηγού. Η υπόθεση; Ο Λαλάκης (Βασίλης Λογοθετίδης) λέει ψέματα στη γυναίκα του (Ίλυα Λιβυκού) ότι πάει επαγγελματικό ταξίδι στη Θεσσαλονίκη, αλλά στην πραγματικότητα πηγαίνει εκδρομή με τη φιλενάδα του (Ρένα Στρατηγού). Η γυναίκα του ανακαλύπτει το ψέμα και για να τον εκδικηθεί, συνεννοείται με έναν νεαρό που την φλερτάρει (Δημήτρης Κωνσταντάρας) και πάνε και εκείνοι εκδρομή. Όμως από κακή τους τύχη τα δυο ζευγάρια εγκλωβίζονται σε ένα σιδηροδρομικό σταθμό και επειδή δεν μπορούν να φύγουν, φιλοξενούνται στο σπίτι του σταθμάρχη (Μίμης Φωτόπουλος) για μια βραδιά. Η σύζυγος του Λαλάκη προσποιείται ότι είναι κάποια άλλη, κοντεύοντας να τον τρελάνει. Την άλλη μέρα, αποκαλύπτονται όλα, αλλά, ευτυχώς για τον Λαλάκη, «ούτε γάτα, ούτε ζημιά». Αξέχαστη η ατάκα του Λογοθετίδη, όταν «ξεμένει» στο μικρό χωριουδάκι έχοντας χάσει το τρένο, με την οποία ειρωνεύεται τον σταθμάρχη, ο οποίος του λέει ότι το χωριό αποτελεί....κόμβο! «Εσύ κι ο κόμβος σου....». Στην ταινία πρωταγωνιστούν ακόμα οι Βαγγέλης Πρωτόπαππας, Χάρις Καμίλλη, Μαργαρίτα Λαμπρινού, Ντίνα Σταθάτου, Σοφία Αρσένη, Ράλλης Αγγελίδης, Νίκος Γκουζούλης. Η φωτογραφία είναι του μετρ του είδους της εποχής, Αριστείδη Καρύδη-Φουκς, ενώ η μουσική είναι του Γιώργου Μουζάκη. Η ταινία «Ούτε γάτα, ούτε ζημιά» προβλήθηκε για πρώτη φορά στις 15 Φεβρουαρίου του 1955 και έκοψε 61.585 εισιτήρια.
Περιμένουμε σχόλια, απόψεις και παρατηρήσεις στο mail μας!
