Ντράζεν Πέτροβιτς: Η αλήθεια των χρωμάτων

Αν είχε χρώμα η αφοσίωση και η άοκνη προσπάθεια ποιο θα ήταν; Αυτό του Ντράζεν! Αυτό το εκτυφλωτικό λευκό που συνδυάζεται με υγρό κόκκινο και το βαρύ γκρι. Ο Κροάτης πέτυχε και έμεινε στην ιστορία του παγκόσμιου μπάσκετ κυρίως γι’ αυτό: την ασταμάτητη προπόνησή, δουλειά, του! Αν θέλει κάποιος να πει την ιστορία του, δεν μπορεί να μην ξεκινήσει απ’ αυτό που είναι τόσο απλό, μα αγνοημένο και από κάποιους περιφρονημένο. Ναι, ο Ντράζεν είχε ταλέντο, ικανότητες και θάρρος/θράσος, όμως αν δεν προπονούνταν με τις ώρες, δεν θα ήταν αυτός που ξέρουμε και συζητάμε σήμερα.
Αν τονίζουμε το αυτονόητο, είναι γιατί αυτό χάνεται μέσα στη βεβαιότητά του! Και στην περίπτωση του Ντράζεν, είναι αυτό που καθόρισε την αγωνιστική του προσωπικότητα, ταυτότητα, εκφραστικότητα. Για παράδειγμα. Το 1989 η εθνική Γιουγκοσλαβίας κερδίζει το πανευρωπαϊκό πρωτάθλημα μπάσκετ. Ο Ντράζεν, λοιπόν, έκανε εκτός αγώνων το εξής: ξυπνούσε πριν τις 06:00 το πρωί, έπαιρνε μαζί του έναν από τους βοηθούς του προπονητικού επιτελείου και με την κόκκινη Πόρσε του πήγαιναν στο γυμναστήριο για προπόνηση. Μετά από δύο ή τρεις ώρες επέστρεφε κάθιδρος στο ξενοδοχείο για να φάει πρωινό με τους συμπαίκτες του. Και άλλο ένα γεγονός. Ως παιδί επέμενε να αντιμετωπίζει μεγαλύτερους σε ηλικία αντιπάλους. Αυτή η επιμονή του στην προπόνηση και στην πρόκληση χαρακτήρισαν την μπασκετική του πορεία και του έδωσαν νίκες, δόξα, φήμη, αναγνώριση. Το χρώμα του ιδρώτα υπάρχει ακόμη…

Ο Ντράζεν Πέτροβιτς γεννήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 1964 στην πόλη Σίμπενικ της Κροατίας (σ.σ τότε Ενωμένη Γιουγκοσλαβία). Στα 13 του ξεκίνησε να παίζει για τον τοπικό σύλλογο, τη Σίμπενκα, και στα 15 ήταν μέλος της αντρικής ομάδας. Η ομάδα έφτασε δύο φορές στον τελικό του κυπέλλου Κόρατς (έχασε και τις δύο από τη γαλλική Λιμόζ) και τη σεζόν 1982-83 κέρδισε, αλλά…. δεν κέρδισε το πρωτάθλημα Γιουγκοσλαβίας! Ο 18χρονος Ντράζεν με δύο βολές έδωσε τη νίκη στο τελευταίο ματς, όμως την επόμενη μέρα, η ομοσπονδία μπάσκετ της Γιουγκοσλαβίας αφαίρεσε τον τίτλο λόγω διαιτητικών σφαλμάτων! Η Σίμπενκα αρνήθηκε να παίξει επαναληπτικό αγώνα και έτσι ο τίτλος πήγε στην Μπόσνα.
Και μετά ήρθαν τα χρόνια της Τσιμπόνα και μαζί οι τίτλοι, οι πόντοι, η αναγνώριση και η παραδοχή ότι τα όρια της μεγάλης του πατρίδας ήταν στενά. Με την ομάδα από το Ζάγκρεμπ, τα τέσσερα χρόνια που έπαιξε εκεί, σκόραρε 3911 πόντους (36.9 μέσο όρο) σε 106 αγώνες. Κέρδισε πρωταθλήματα, κύπελλα Γιουγκοσλάβας, δύο Πρωταθλητριών Ευρώπης (1985, 1986) και ένα Κύπελλο Κυπελλούχων (1987).
Και μετά, αναπόφευκτα, ήρθε η Ρεάλ Μαδρίτης. Ο Ντράζεν χρειαζόταν νέες προκλήσεις και έτσι τη σεζόν 1988-89 φόρεσε τα λευκά των Μαδριλένων. Αν και έμεινε μόνο μία χρονιά στον σύλλογο, κατάφερε να αφήσει σπουδαίες επιδόσεις-κληρονομιά. Σκόραρε 28.2 πόντους μέσο όρο και έδωσε στον σύλλογο ένα Κύπελλο Ισπανίας και ένα Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης (στον τελικό του Κυπελλούχων, τον Μάρτιο του 1989, σημείωσε 62 πόντους). Και μετά ήρθε το ΝΒΑ και ο κόσμος όλος. Και μετά ήρθε το αναπάντεχο τέλος!

Ο Ντράζεν Πέτροβιτς κατέκτησε τον κόσμο πριν πάει στο ΝΒΑ! Η απόδοση και οι επιτυχίες του με την εθνική ομάδα της Γιουγκοσλαβίας, και μετά της Κροατίας, ευθύνονται γι’ αυτό. Στα χρυσά μετάλλια της Εθνικής Γιουγκοσλαβίας στο Ευρωμπάσκετ του 1989 και στο Παγκόσμιο του 1990, ήταν αυτός που ξεχώρισε, ήταν ένας εκ των ηγετών. Η παρουσία του στην Εθνική Κροατίας μπορεί να ήταν σύντομη, όμως δεν πέρασε απαρατήρητη. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες 1992, στη Βαρκελώνη, ήταν αυτός που οδήγησε την ομάδα του μέχρι τον τελικό απέναντι στην «Dream Team» των ΗΠΑ. Η ήττα δεν αποφεύχθηκε, όμως το ασημένιο μετάλλιο ήταν κατά κάποιον τρόπο χρυσό. Ο απολογισμός του με την Εθνική Κροατίας ήταν αυτός: αγωνίστηκε σε 40 παιχνίδια και σημείωσε 1.002 πόντους (25.1 μέσο όρο).
Το ΝΒΑ ήταν ο προορισμός που τον περίμενε και εκεί, στη σύντομη διαδρομή του, ο Ντράζεν έκανε αυτό που είπε Ντέιβιντ Στερν (σ.σ κομισάριος της αμερανικής λίγκας για χρόνια): «Άνοιξε τον δρόμο (για το ΝΒΑ) για να αγωνιστούν με επιτυχία οι υπόλοιποι διεθνείς παίκτες». Η παγκόσμια επιρροή στο ΝΒΑ-τουλάχιστον στους γκαρντ- στην ουσία οφείλεται στον Ντράζεν!
Ο μπασκετικός κόσμος των ΗΠΑ τον εντόπισε νωρίς. Στην άλλη άκρη του Ατλαντικού είχαν μάθει για έναν πιτσιρικά 15 ετών που έπαιζε στην κάτω των 18 εθνική ομάδα της χώρας του. Οι επιδόσεις του ήταν αξιοσημείωτες και το κολέγιο του Νοτρ Νταμ, τέσσερα χρόνια μετά (το 1984), προσπάθησε να τον κάνει δικό του. Το 1986 οι Πόρτλαντ Τρέιλ Μπλέιζερς τον επέλεξαν στον τρίτο γύρο του ντραφτ, στο νούμερο 60. Η μετάβαση, όμως, στις ΗΠΑ άργησε και έγινε με δυσκολία. Η απαγόρευση μετακινήσεων εκτός Γιουγκοσλαβίας, οι περίπλοκοι όροι στα συμβόλαιά του και η νομική διαμάχη με τη Ρεάλ Μαδρίτης ήταν τα βασικά εμπόδια.
Η πορεία στο ΝΒΑ ξεκινά τη σεζόν 1989-1990 στο Πόρτλαντ. Τα χρόνια στην πόλη του Όρεγκον δεν ήταν αυτό που περίμενε. Δεν έπαιζε αρκετά και ήταν καταδικασμένος να βλέπει την πλάτη του Κλάιντ Ντρέξλερ και άλλων πιο έμπειρων γκαρντ απ’ αυτόν. Στα μέσα της περιόδου 1990-91 θα καταλήξει μέσω ανταλλαγής στους Νιου Τζέρσεϊ Νετς. Εκεί θα του δοθεί χώρος και χρόνος και θα δείξει τι μπορεί να κάνει. Εκεί οι φίλοι των Νετς είδαν την επαφή που είχε με το καλάθι, την ικανότητά του να ευστοχεί πίσω από τη γραμμή του τριπόντου, την ανεξάντλητη ενέργειά του, την άοκνη προσπάθειά του να δουλεύει και να βελτιώνεται.
Το 1993 οι Νετς θα αποκλειστούν στον πρώτο γύρο των πλέι οφ. Ο Πέτροβιτς είναι δυσαρεστημένος με τη διοίκηση και δηλώνει στους δημοσιογράφους ότι θα δεχτεί την πρόταση (διετές συμβόλαιο) ελληνικής ομάδας -του Παναθηναϊκού- για να παίξει ξανά μπάσκετ στην Ευρώπη. Εκείνο το καλοκαίρι πάει στο Βρότσλαβ της Πολωνίας για να ενσωματωθεί στην αποστολή της Εθνικής Κροατίας. Εκεί η ομάδα θα έδινε προκριματικούς αγώνες για το Ευρωμπάσκετ 1993. Ο στόχος της πρώτης θέσης υλοποιείται. Αποφασίζεται, λοιπόν, να ταξιδέψουν αεροπορικώς για Φρανκφούρτη και μετά, με άλλη πτήση, να πάνε στο Ζάγκρεμπ. Ο Πέτροβιτς, ωστόσο, τελευταία στιγμή, αποφασίζει να αφήσει την ομάδα στη Φρανκφούρτη και να περάσει χρόνο με την κοπέλα του, την Κλάρα Σαλάντζι. Εκείνο το απόγευμα η Σαλάντζι οδηγεί και μαζί της είναι ο Ντράζεν και μια φίλη της, η Χιλάλ Ιντίμπαλ. Το όχημα θα συγκρουστεί με νταλίκα που είχε εκτραπεί. Οι γυναίκες θα τραυματιστούν σοβαρά. Ο Πέτροβιτς θα πεθάνει ακαριαία. Ήταν μόλις 28 ετών. Ο αδερφός του Αλεξάντερ, δήλωνε, τότε, στη New York Daily News: είναι δύσκολο να το φανταστείτε εσείς στις ΗΠΑ, επειδή έχετε πολλούς μεγάλους παίκτες. Εμείς, όμως, είμαστε μια χώρα τεσσάρων εκατομμυρίων. Χωρίς αυτόν, το μπάσκετ για εμάς πάει τρία βήματα πίσω. Ο Βλάντε Ντίβατς, συμπύκνωσε τα προηγούμενα λέγοντας: Δεν νομίζω ότι οι αληθινοί φίλοι του μπάσκετ θα ξεχάσουν ποτέ τον Ντράζεν.

-Cover Photo: Χρήστος Ζωίδης

*Χρησιμοποιήθηκαν πληροφορίες από What made Drazen Petrovic groundbreaking and unforgettable [Espn.com] και Legends profile: Drazen Petrovic [nba.com]