«Θάλασσα σώσε με»: Όλα θα μείνουν κάτω από το μπλε
Το φυσικό φαινόμενο μαζί με το επινοημένο, το ανθρώπινο, το αδύναμο, το απελπισμένο. Να τραβηχτούν τα νερά της θάλασσας, να δούμε τι υπάρχει στον βυθό και μετά να έρθει το τσουνάμι, το θεόρατο κύμα, και να τα σαρώσει όλα! Και πού είναι ο άνθρωπος σε όλο αυτό; Στην καταδίκη του να σβηστεί από τον μάταιο τούτο κόσμο και στην ψευδαίσθησή του ότι μπορεί να δει τι υπάρχει κάτω από το υγρό μπλε. Το ύδωρ δίνει ζωή και διαλύεται με το αεράκι της στιγμής όταν πας να το πιάσεις. Και όταν τα νερά οπισθοχωρήσουν θα δεις τη λάσπη, τη μόλυνση, τα φύκια και τα ψάρια με το θαυμαστικό στο στόμα.
Η θάλασσα είναι καθρέφτης που ενώνει τα σπασμένα μας είδωλα και φιλοξενεί τη λήθη και την άγνωστη αρχή των πάντων. Κι αν τύχει να δεις ξεχασμένα αντικείμενα, σκελετούς ανθρώπων και κουφάρια πλοίων, να ξέρεις ότι αυτή είναι η μοναδική γενναιοδωρία της θάλασσας στους απίστους. Αυτά και αυτοί που χάθηκαν κάτω από το νερό, η ουσία τους, η ψυχή τους δεν θα βρεθούν ποτέ. Και γι’ αυτό θα σωθούν! Τα μυστήρια, τα ερωτήματα και οι άνθρωποι που μένουν στη θάλασσα, χάνονται και σώζονται την ίδια στιγμή. Η Ευτυχία Γιαννάκη, στο νέο της βιβλίο «Θάλασσα σώσε με» (Εκδόσεις Ίκαρος), μας ρίχνει στη θάλασσα για να σωθούμε…
Ενώνει τα κομμάτια της αλήθειας
Το μυθιστόρημα της Γιαννάκη είναι αστυνομικό. Ναι. Είναι κοινωνικό. Ναι. Είναι υπαρξιακό. Ναι. Είναι ψυχογράφημα προσώπων-ανθρώπινων σχέσεων. Ναι. Είναι δικό μας κομμάτι. Ναι. Τέρμα οι διαπιστώσεις, καταφάσεις, επιβεβαιώσεις. Όλα τα προηγούμενα περιέχονται στη σταθερή, ζεστή, αντικειμενική, αφηγηματική φωνή της συγγραφέως. Ο σταθερός πρωταγωνιστής των μυθιστορημάτων της, ο Χάρης Κόκκινος, είναι ο φίλος, ο αδερφός, ο κολλητός, ο εχθρός μας! Ναι, αυτός ο φανταστικός χαρακτήρας είναι τόσο καλά δουλεμένος, που μπορεί να αντικατοπτρίζει ακόμα και τον εχθρό μας. Η Γιαννάκη έχει δώσει τόση αγάπη, πάθος, συναίσθημα, σκέψη, τόσες φωνές στον ήρωά της, που δεν μπορούμε παρά να τον θεωρούμε δικό μας άνθρωπο!
Η Γιάννακη μέσα από τον Κόκκινο παρατηρεί και αναλύει με ακρίβεια όσα συμβαίνουν μέσα μας και όσα θα μπορούσαν να μας συμβούν. Δεν είναι πως προβλέπει το μέλλον. Όχι. Η γνώση, οι σπουδές, οι εμπειρίες και η διαρκής εξερεύνησή της την έχουν κάνει να διαβάζει τους ανθρώπους. Ο μυθοπλαστικός κόσμος που συνθέτει στηρίζεται πολύ καλά στο φαντασιακό και στο αληθινό. Στην ουσία η Γιαννάκη ενώνει τα κομμάτια της αλήθειας που χάνονται μέσα στο εφήμερο, στο μάταιο, στο εγωιστικό σύμπαν μας. Στο «Θάλασσα σώσε με» οι λέξεις, οι φράσεις, η πλοκή, οι χαρακτήρες, διαθέτουν την ακρίβεια του επιστημονικού, ποιητικού λόγου.
Μια θάλασσα ερωτημάτων
Ο Χάρης Κόκκινος προσπαθεί να εξιχνιάσει άλλη μία δολοφονία. Τόπος δράση το Ναύπλιο. Αυτό, όμως, είναι η επιφάνεια, η θάλασσα. Η Γιαννάκη κάνει και δείχνει κάτι πολύ απλό: τι βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια των πραγμάτων. Αν σταθείτε μπροστά στον καθρέφτη σας θα δείτε το είδωλό σας, αλλά τα κρυφά σας λάθη, πάθη, τις ανομολόγητες φιλοδοξίες, αμαρτίες, δεν θα τις δείτε. Αυτά είναι μέσα σας. Και είναι αυτό το μέσα που εξερευνά και αναδεικνύει η συγγραφέας. Τα ερωτήματα που θέτει είναι καθαρά, αμείλικτα και αποκαλυπτικά για τους χαρακτήρες και για τον αναγνώστη: Τι υπάρχει πίσω από έναν φόνο; Τι οδηγεί κάποιον στο έγκλημα; Τι κάνει κάποιον να θυσιάσει τη ζωή του; Ποιος είναι ο φυσικός αυτουργός και ποιος ο ηθικός; Αν τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται, τότε πώς και πού είναι αυτό που δεν φαίνεται; Σε ποιον μπορούμε να έχουμε απόλυτη εμπιστοσύνη; Οι μεγάλες απώλειες καλύπτονται ή μας «καταπίνουν» στο ωκεανό της ανυπαρξίας; Κι αν το έγκλημα σταματά για μια στιγμή, ποιος θα το εμποδίσει να συνεχίσει; Πώς στεκόμαστε απέναντι στη διαφθορά και στη δύναμη της απάνθρωπης εξουσίας; Μένει, τελικά, κάτι κρυφό από τον ήλιο;
Η Γιαννάκη παίρνει αυτή τη θάλασσα ερωτημάτων και την οργανώνει, την ερευνά, τη βάζει σε τάξη και μετά, μέσα από τον χαρακτήρα, το ταλέντο και τη ευαισθησία της δίνει μορφή, πνοή. Η καλοδουλεμένη πλοκή, η συνύπαρξη, διαλεκτική, των χαρακτήρων, η δράση, η ακρίβεια, η διατήρηση των θεμελίων του αστυνομικού, όλα αυτά είναι εδώ ευδιάκριτα, εύγλωττα, δοσμένα με έναν ιδιαίτερο λυρισμό και μια βαθιά φιλοσοφική ματιά. Ο Χάρης Κόκκινος ελίσσεται ανάμεσα από υποκλοπές, παρακολουθήσεις, πράκτορες ΕΥΠ, προσωπικές σχέσεις, συνδιαλλαγή, ανήθικη, επιχειρηματικής-δικαστικής εξουσίας, ιστορίες άτιμες του παρελθόντος, απώλειες ζωών από οίκτο. Το τέλος τον φέρνει αντιμέτωπο με το δικό του αδιέξοδο, με τον δικό του βυθό. Εκεί ή θα χαθεί για πάντα ή θα σωθεί. Διαβάζουμε απόσπασμα στη σελίδα 267: Η θάλασσα είχε τον τρόπο να εξαφανίζει τα πάντα. Έπεφταν μέσα της τόσα δολώματα, αλλά το μεγαλύτερο δόλωμα ήταν η ίδια
*Το βιβλίο το βρίσκετε σε όλα τα κεντρικά βιβλιοπωλεία και ΕΔΩ
