Η ορμόνη που «απογειώνει» τα θηλυκά και μαθαίνουν πιο γρήγορα
- Η οιστραδιόλη επιταχύνει τη μάθηση
- Ντοπαμίνη: Περισσότερη ορμόνη, ισχυρότερο σήμα
- Μοριακή «υπογραφή» που εξηγεί συμπεριφορές
- Γιατί έχει σημασία για την ανθρώπινη υγεία
- Το επόμενο βήμα
Μια νέα μελέτη αποκαλύπτει πώς η σεξουαλική ορμόνη οιστραδιόλη «πειράζει» το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου, ενισχύοντας θεαματικά τη μάθηση στα θηλυκά - και μάλιστα στα στάδια όπου η ορμόνη κορυφώνεται.
Οι αρουραίοι, όπως και οι άνθρωποι, προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους ανάλογα με το κέρδος. Όταν η ανταμοιβή είναι μεγάλη, επιδιώκουν να επαναλάβουν τη δράση· όταν είναι μικρή, διστάζουν. Μια νέα έρευνα δείχνει ότι στις θηλυκές αυτός ο μηχανισμός «δουλεύει» σε άλλη ταχύτητα - και η αιτία βρίσκεται στις ορμονικές διακυμάνσεις.
Η οιστραδιόλη επιταχύνει τη μάθηση
Κατά τον προοίστρο και οίστρο -τις φάσεις του κύκλου όπου η οιστραδιόλη φτάνει στο μέγιστο- οι θηλυκοί αρουραίοι μαθαίνουν πολύ πιο γρήγορα σε σύγκριση τόσο με τους αρσενικούς όσο και με θηλυκές σε άλλα στάδια του κύκλου. Η αύξηση της οιστραδιόλης ενισχύει την απόκριση του εγκεφάλου στις απροσδόκητες ανταμοιβές, δηλαδή το «σφάλμα πρόβλεψης ανταμοιβής» που βρίσκεται στον πυρήνα της ενισχυτικής μάθησης.
Ντοπαμίνη: Περισσότερη ορμόνη, ισχυρότερο σήμα
Η έρευνα δείχνει ότι η υψηλή οιστραδιόλη:
Ενισχύει την απελευθέρωση ντοπαμίνης όταν η ανταμοιβή είναι μεγαλύτερη από την αναμενόμενη.
Μειώνει τους μεταφορείς ντοπαμίνης και σεροτονίνης, επιτρέποντας στο νευρικό σύστημα να διατηρεί περισσότερη διαθέσιμη ντοπαμίνη.
Οδηγεί σε ταχύτερη λήψη αποφάσεων: όσο ισχυρότερο το σήμα, τόσο πιο γρήγορα οι αρουραίοι ξεκινούν την επόμενη δοκιμή.
Πειράματα με οπτογενετική ενεργοποίηση επιβεβαίωσαν το φαινόμενο: η τεχνητή ενίσχυση της ντοπαμίνης μείωσε ακόμη περισσότερο τον χρόνο μεταξύ των δοκιμών.
Μοριακή «υπογραφή» που εξηγεί συμπεριφορές
Η ανάλυση αποκάλυψε ότι στα στάδια υψηλής οιστραδιόλης:
οι μεταφορείς ντοπαμίνης και σεροτονίνης μειώνονται,
κάτι που ενισχύει περαιτέρω την επίδραση της ανταμοιβής στον εγκέφαλο.
Αυτή η ανακάλυψη ανοίγει τον δρόμο για νέα κατανόηση σχετικά με τον ρόλο των οιστρογόνων σε γνωσιακές λειτουργίες - από την παρορμητικότητα μέχρι τη λήψη αποφάσεων.
Γιατί έχει σημασία για την ανθρώπινη υγεία
Οι μεταφορείς ντοπαμίνης και σεροτονίνης εμπλέκονται σε πολλές νευροψυχιατρικές διαταραχές.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι αντίστοιχες ορμονικές διακυμάνσεις στις γυναίκες -όπως αυτές της περιεμμηνόπαυσης- μπορεί να συμβάλλουν στην έξαρση συμπτωμάτων άγχους, κατάθλιψης ή δυσλειτουργιών της διάθεσης.
Η νέα γνώση λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στις αργές ορμονικές αλλαγές του σώματος και τη γρήγορη νευρωνική δραστηριότητα που διαμορφώνει τη συμπεριφορά.
Το επόμενο βήμα
Η ομάδα πίσω από τη μελέτη σχεδιάζει να διερευνήσει πώς οι σεξουαλικές ορμόνες επηρεάζουν άλλες πτυχές της συμπεριφοράς, όπως η παρορμητικότητα και η ευερεθιστότητα μέσα στον κύκλο. Όπως σημειώνουν οι ερευνητές, τα δεδομένα είναι συχνά αντικρουόμενα και απαιτείται λεπτομερής ανάλυση για να κατανοηθούν οι ακριβείς μηχανισμοί.
