Η μεγάλη κυρία του μπάσκετ

Η Μαρινέλλα του μπάσκετ δεν ήταν παιδί του ’87 ούτε του Παλέ Ντε Σπορ. Τα μνημόσυνα αφιερώματα των τελευταίων ωρών τη δείχνουν καθισμένη στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας δίπλα στον Γιάννη Πάριο τις μέρες του Ευρωμπάσκετ ή όρθια στη σκηνή του «Ακροάματος» σε κάποιο γλέντι του Αρη, αλλά οι συνάδελφοι που ευλογήθηκαν να ακολουθήσουν την Εθνική στο Μουντομπάσκετ του ’86 (όπως ο αγλαός Τάκης Ευσταθίου) τη θυμούνται να αγωνιά σε κάποια γωνιά του «Πρίνθιπε Φελίπε» της Σαραγόσα και πιο μετά του «Παλάθιος ντε λος Ντεπόρτες» της Μαδρίτης.

Η ελληνική ομάδα ταξίδεψε στην Ισπανία για τη χαρά της συμμετοχής (παρθενικής σε Παγκόσμιο Πρωτάθλημα) και δεν ήταν ακόμη «επίσημη αγαπημένη» κανενός. Με εξαίρεση βεβαίως μία χούφτα πιστούς, ανάμεσα στους οποίους ήταν και μία από τις μεγαλύτερες Κυρίες του ελληνικού πενταγράμμου.

Στους μήνες που ακολούθησαν, η 10η στον Κόσμο Εθνική μπάσκετ έγινε η ομάδα όλων των Ελλήνων και ο Ευρωπαίος Άρης μία Εθνική ομάδα με κιτρινόμαυρη στολή. Για να είμαι απολύτως ειλικρινής, δεν πολυθυμάμαι τη Μαρινέλλα στο Αλεξάνδρειο, αν και περιέγραψα πολλούς αγώνες του Άρη στον δρόμο προς τα φάιναλ-φορ. Σε άλλους, ανέβαινα στη Θεσσαλονίκη ως απλός φίλαθλος με δικά μου έξοδα, με πολύτιμο εφόδιο βεβαίως τη νεογέννητη δημοσιογραφική ταυτότητα που με απάλλασσε από τον βραχνά της ανεύρεσης εισιτηρίου.

Τον χειμώνα του 1987-88 είχα μόλις ξεκινήσει να δουλεύω, ρεπορτεράκος μπάσκετ στην τότε Απογευματινή. Σε δύο τουλάχιστον περιπτώσεις, κατόρθωσα να μπάσω στο ασφυκτικά γεμάτο Παλέ τον αδελφό μου, αλλά και κάποιον φίλο που σπούδαζε στη Θεσσαλονίκη και ζητούσε απεγνωσμένα να ζήσει την εμπειρία «Άρης». Τον χάσαμε πριν από λίγες μέρες τον Κώστα μας, και μόλις επέστρεψα από το μνημόσυνό του, αλλά μη δίνετε σημασία στα μαύρα πανιά μου. Έτσι κι αλλιώς ζούμε ημέρες πένθους.

Η Μαρινέλλα, που φυσικά είχε και υποχρεώσεις στις πίστες, δεν ήταν πάντοτε εκεί. Όταν ερχόταν στο γήπεδο, είχε συνήθως δίπλα της τον Βασίλη Τσιβιλίκα, ενώ θυμάμαι και τη Μαρία Χούκλη. Ο Πάριος ανέβαινε όποτε είχε προγραμματιστεί χοροεσπερίδα, βασικά για να τραγουδήσει. Όσοι νεότεροι ακούτε για «Ακρόαμα» και βάζετε με το μυαλό σας μεγάλες πίστες σαν τα σημερινά μπουζουξίδικα πολυτελείας, προσγειωθείτε. Το μαγαζί όπου γίνονταν τα επινίκια πάρτι του Άρη ήταν μικροσκοπικό και ίσα ίσα χωρούσε την ομάδα και τους καλεσμένους της, μαζί με ορισμένους αυτόκλητους.

Οι διαιτητές των ευρωπαϊκών αγώνων είχαν το δικό τους τραπέζι, που δεν έμενε πάντοτε κενό. Η θρυλική φωτογραφία που απεικόνιζε τον Πολωνό ρέφερι Βόισλαβ Ζιχ σε κατάσταση διονυσιασμού με κίτρινο κασκόλ έγινε ταφόπλακα για τη διεθνή καριέρα του.
Απ’ όσο εξιστορούν αυτόπτες μάρτυρες (διότι εγώ σε επινίκια γλέντια συλλόγων δεν έχω πατήσει ποτέ το πόδι μου), η Μαρινέλλα σηκωνόταν στην πίστα και τραγουδούσε όχι το κανονικό της ρεπερτόριο, αλλά τον ύμνο του Άρη, που έγινε εξ αγχιστείας και ύμνος της Εθνικής: «Με τον Γκάλη, τον Γιαννάκη, τον Φιλίππου και τ’ άλλα παιδιά…».

Οι παίκτες χόρευαν αυτοσχέδιο χασαποσέρβικο και το γλέντι συνεχιζόταν μέχρι τις μικρές ώρες, χωρίς φυσικά τους παίκτες, αφού ο Ιωαννίδης τους έστελνε νωρίς στα σπίτια (εκτός αν ήταν Σαββατόβραδο μετά από νικηφόρο «κλάσικο») και έβαζε και μαντρόσκυλα να ακολουθούν τα ίχνη τους. Ο Σούμποτιτς, ο Φιλίππου και οι άλλοι περιζήτητοι εργένηδες είχαν να λένε, ότι ο «ξανθός» γνώριζε ανά πάσα στιγμή πού ακριβώς βρίσκονταν. Η Θεσσαλονίκη, άλλωστε, ήταν (και παραμένει) μικρό χωριό, κατοικημένο από καλοθελητές. Οι πάντες γνώριζαν τους πάντες.

Έλεγαν, τότε, ότι η -γέννημα και θρέμμα Σαλονικιά- Μαρινέλλα ήταν ερωτευμένη με τον Νίκο Φιλίππου. Ο μόνος λόγος για τον οποίο αισθάνομαι την ελευθερία να αναπαράγω τη φήμη με ονόματα και διευθύνσεις είναι επειδή υπήρξε και πρωτοσέλιδο σε περιοδικό της εποχής (Εικόνες), με τίτλο: «Ο έρωτας της Μαρινέλλας». Η φωτογραφία του εξωφύλλου έδειχνε την αοιδό και τον αθλητή να ανταλλάσσουν φιλί, θερμό αλλά πιθανότατα αθώο. Και αλήθεια να ήταν, γούστο τους και καπέλο τους. Λίγο κρασί, λίγο μπάσκετ, λίγη θάλασσα και τ' αγόρι της. Το κείμενο στο περιοδικό έγραφε βέβαια για «έρωτα με τον Άρη» και τα συναφή. Μη μας κυνηγάνε κιόλας…

Προσωπικά θυμάμαι καθαρά τη Μαρινέλλα στο Ευρωμπάσκετ του Ζάγκρεμπ, τον Ιούνιο του 1989. Ήταν ένα ταξίδι σχετικά δύσκολο, αφού οι πτήσεις προς την ακόμη ενιαία Γιουγκοσλαβία σπάνιζαν, αλλά και σύντομο, καθώς η διοργάνωση ξεκίνησε Τρίτη και ολοκληρώθηκε Κυριακή, πέντε μέρες αργότερα. Όλοι οι αγώνες έγιναν στο ίδιο γήπεδο, ονόματι «Ντομ Σπόρτοβα».

Όσο και αν σήμερα ακούγεται απίστευτο, το Ευρωμπάσκετ το 1989 διεξήχθη με οκτώ ομάδες όλες κι όλες. Η Εθνική μας κατέκτησε το μετάλλιο με πέντε αγώνες: τρεις νίκες (επί Βουλγαρίας, Γαλλίας, ΕΣΣΔ) και δύο ήττες από την πανίσχυρη οικοδέσποινα. Σαν να μη της έφτανε το πλεονέκτημα της έδρας, η Εθνική Γιουγκοσλαβίας είχε στο τιμόνι της τον Ντούσαν Ίβκοβιτς και στο παρκέ τους Ντράζεν, Κούκοτς, Ράτζα, Ντίβατς, Πάσπαλι, Ζντοβτς, Βράνκοβιτς, Nτανίλοβιτς, ουφ, σταματώ γιατί ζαλίστηκα.

Εμείς πήγαμε στο Ζάγκρεμπ για να υπερασπιστούμε το ξεκούδουνο χρυσό του 1987 και να αποδείξουμε ότι δεν ήμασταν Μαυριτανοί κομήτες, οπότε όλοι μας έβαλαν σημάδι, αφού ήμασταν η μύγα στο γιαούρτι τους. Η αποτυχία στο Προολυμπιακό τουρνουά του 1988 είχε τροφοδοτήσει καγχασμούς και ειρωνείες.

Με κάποιον τρόπο, ωστόσο, αυτή η ομάδα των πέντε βασικών (Γκάλης, Γιαννάκης, Χριστοδούλου, Φασούλας, Στεργάκος), των έξι εφεδρικών που αγωνίζονταν σπάνια (Παταβούκας, Ανδρίτσος, Αγγελίδης, Φιλίππου, Καμπούρης, Παπαδόπουλος) και του ενός παροπλισμένου (Κόρφας, έμεινε εκτός μετά από ένσταση των Γάλλων για την ...ελληνικότητά του) κατόρθωσε να νικήσει στον ημιτελικό με 81-80 τους χρυσούς Ολυμπιονίκες της Σεούλ Σοβιετικούς, που μάλιστα ήταν ενισχυμένοι σε σχέση με το ’87, αφού είχαν και Σαμπόνις και Μπελοστένι και Σοκ, δεν λέω και Κουρτινάιτις, αφού αυτός τραυματίστηκε την παραμονή του αγώνα.

Αρκεί να σας πω, ότι οι Γιαννάκης, Γκάλης, Φάνης και Φασούλας έπαιξαν από 40 λεπτά, ενώ τη θέση του Στεργάκου πήρε λόγω φάουλ για ένα οκτάλεπτο ο Καμπούρης. Οι υπόλοιποι παίκτες κουνούσαν την πετσέτα επί δύο ώρες! Προπονητής ήταν ο Ευθύμης Κιουμουρτζόγλου, που πήρε τη θέση του Κώστα Πολίτη μετά από το ατυχές Προολυμπιακό του 1988 στο Ρότερνταμ.

Εάν δεν μου παίζει η μνήμη κάποιο παράξενο παιχνίδι, το αυθόρμητο γλέντι για τον θρίαμβο επί των Σοβιετικών έγινε βράδυ όχι Κυριακής, αλλά Σαββάτου. Μετά τον ημιτελικό, ήγουν …παραμονή τελικού! Το ακροτελεύτιο ματς με τους Γιουγκοσλάβους το είχαμε ξεγραμμένο, αφού οι «πλάβι» ήταν ασυναγώνιστοι. Γιατί λοιπόν να μη γλεντήσει η ομάδα όσο η χαρά ήταν ακόμη ζωντανή;

Στην υπόγεια ντισκοτέκ του Intercontinental, όπου έμεναν όλες οι ομάδες, η Μαρινέλλα πρωτοστάτησε στο χορό. Δεν θυμάμαι αν τραγούδησε κιόλας, εκείνη τη νύχτα στο Ζάγκρεμπ. Να το πω πιο σωστά: εάν είχε τραγουδήσει, θα το θυμόμουν. Ήταν πια πρωί όταν επιστρέψαμε εμείς οι δημοσιογράφοι στο ξενοδοχείο που μας είχε κλείσει ο αείμνηστος Κρέζιμιρ Τσόσιτς.

Στο κροάτικο χασαποσέρβικο της φωτογραφίας που ανασύρω από το προσωπικό μου αρχείο (τραβηγμένη από τον Θωμά Χρυσοχοΐδη) χορεύουν δίπλα στη Μαρινέλλα οι Φάνης Χριστοδούλου, Παναγιώτης Γιαννάκης, Κώστας Παταβούκας, Αργύρης Καμπούρης, Νίκος Φιλίππου. Kάπου στο βάθος φαίνεται και ο Τζον Κόρφας.

Ο Νίκος Γκάλης προτιμούσε το καζίνο στο roof garden, όπου έπαιζε στη ρουλέτα το νούμερο του Μάτζικ Τζόνσον. Ο Κιουμουρτζόγλου είχε πάει για ύπνο. Ο 23χρονος νεανίας που αχνοφαίνεται με το πράσινο πουκάμισο και το φουντωτό μαλλί πίσω από τον Γιώργο Βασιλακόπουλο είμαι εγώ.

Δίπλα στον Κόρφα, με την ξανθιές ανταύγειες, πλάτη στο φακό και αυτός, διακρίνεται το μοναδικό πρόσωπο που βρισκόταν πάντοτε στο πλευρό της Μαρινέλλας: ο Δημήτρης Σουλελές, ο προσωπικός αμπιγιέρ και κομμωτής της, που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή. Ήταν καλόκαρδος και κάπως θηλυπρεπής, οπότε οι μαντράχαλοι τον πείραζαν ανελέητα. Με τη Μαρινέλλα υπήρξαν αχώριστοι.

Η Μαρινέλλα, η «Κικίτσα» των πρώτων χρόνων που έγινε Μεγάλη Κυρία και κέρδισε τον πανελλήνιο σεβασμό περίπου όπως το ελληνικό μπάσκετ, μία επίσημη αγαπημένη της πίστας και των γηπέδων, αναχώρησε για να συναντήσει τον Γιάννη Ιωαννίδη, τον Κώστα Πολίτη, όλους εκείνους που τραγούδησαν και χόρεψαν μαζί της στα γλεντοκόπια του παλιού, καλού καιρού. Ακόμα και στη μακρινή Αργεντινή.

Κι ύστερα, κι ύστερα, μα δεν υπάρχει ύστερα. Το πρεπό, τώρα που την αποχαιρετάμε, είναι να αποσυρθεί το φουστάνι της Μαρινέλλας στην οροφή του Παλέ, δίπλα στις φανέλες των θρύλων του Άρη.