Ρόναλντ Αραούχο: Έφυγε πληγωμένος, επιστρέφει ήρεμος...

Ο Ρόναλντ Αραούχο δεν μετρά απλώς μέρες. Μετρά ανάσες. Μετρά τη σιωπή που προηγήθηκε, τον θόρυβο που τον λύγισε και το φως που άρχισε δειλά να επιστρέφει. Ο Ουρουγουανός αμυντικός της Μπαρτσελόνα, αφού πήρε άδεια αόριστης διάρκειας για να φροντίσει την ψυχική του υγεία, ενημέρωσε τον σύλλογο πως σκοπεύει να επιστρέψει στις προπονήσεις στις 29 Δεκεμβρίου. Ένας συμβολικός σταθμός, με το καταλανικό ντέρμπι του Ιανουαρίου να προβάλλει ήδη στον ορίζοντα.

Η απουσία του δεν είχε καμία σχέση με μύες ή συνδέσμους. Ήταν μια εσωτερική ρωγμή. Το βράδυ του Champions League απέναντι στην Τσέλσι στάθηκε καθοριστικό: ένα λάθος, μια αποβολή πριν την ανάπαυλα, και ύστερα η καταιγίδα. Η κριτική ξέφυγε από τα όρια του ποδοσφαίρου, μετατράπηκε σε βάρος καθημερινό, ασφυκτικό. Ο 26χρονος άρχισε να βιώνει έντονο άγχος, κρίσεις πανικού, μια αίσθηση πως το σώμα είναι στο γήπεδο αλλά το μυαλό αλλού. Τότε ζήτησε χρόνο. Και η Μπαρτσελόνα, σε μια σπάνια στιγμή καθαρής στάσης, του τον έδωσε χωρίς όρους.

Για να σταθεί ξανά όρθιος, ο Αραούχο έπρεπε πρώτα να απομακρυνθεί. Έτσι ξεκίνησε ένα πνευματικό ταξίδι στο Ισραήλ. Ιερουσαλήμ, Τελ Αβίβ, ιεροί τόποι και στιγμές σιωπής. Μακριά από κάμερες, σχόλια και αλγόριθμους. Εκεί δεν αναζητούσε απαντήσεις για το ποδόσφαιρο, αλλά για τον ίδιο. Να θυμηθεί ποιος είναι, πριν γίνει «ο παίκτης που έκανε το λάθος».

Η επιστροφή του από αυτό το ταξίδι δεν συνοδεύτηκε από δηλώσεις ή υποσχέσεις. Μόνο από την αίσθηση ότι «είναι καλύτερα». Πιο ήρεμος. Πιο παρών. Η απόφασή του να ενημερώσει τον Χάνσι Φλικ και τη διοίκηση πως είναι έτοιμος να επιστρέψει σηματοδοτεί το τέλος μιας σιωπηλής μάχης και την αρχή μιας νέας, πιο ώριμης διαδρομής.

Τα Χριστούγεννα θα τον βρουν στην Ουρουγουάη, με την οικογένειά του. Και στις 29 Δεκεμβρίου, στο προπονητικό κέντρο της Μπαρτσελόνα. Με στόχο να ξαναβρεί ρυθμό, εμπιστοσύνη και θέση. Το ντέρμπι με την Εσπανιόλ στις 3 Ιανουαρίου είναι η επιθυμία, όχι η εμμονή. Γιατί αυτή τη φορά, η μεγαλύτερη νίκη του Ρόναλντ Αραούχο δεν θα μετρηθεί σε τάκλιν ή καθαρά μαρκαρίσματα, αλλά στο ότι επέστρεψε δυνατός.

Στις 22 Ιουνίου 1994, ο Κολομβιανός Αντρές Εσκομπάρ πέτυχε ένα αυτογκόλ ενώ η εθνική του ομάδα αγωνιζόταν στη φάση των ομίλων του Μουντιάλ των ΗΠΑ. Ένα μοιραίο λάθος. Το πρώτο γκολ ενός αγώνα που έληξε με ήττα της Κολομβίας με 2-1 και σήμανε τον αποκλεισμό της από το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1994.

«Μαμά, τον θείο Αντρές θα τον σκοτώσουν», είπε ο δεκάχρονος ανιψιός του βλέποντας την τηλεόραση εκείνη τη μέρα. Δέκα ημέρες αργότερα, στο πάρκινγκ ενός εστιατορίου έξω από το Μεντεγίν, ένας πληρωμένος δολοφόνος τον πυροβόλησε έξι φορές στο κεφάλι. Ήταν βίαιες εποχές. Σήμερα κανείς δεν σκοτώνει για κάτι τέτοιο. Ή, τουλάχιστον, όχι με αυτόν τον τρόπο.

«Ο Ρόναλντ Αραούχο δεν είναι έτοιμος να αγωνιστεί», ανακοίνωσε ο προπονητής του πριν λίγες εβδομάδες. Το «δεν είναι έτοιμος» σημαίνει πως το μυαλό του δεν βρίσκεται εκεί που θα έπρεπε. Είναι αποσυντονισμένος, εκτός εαυτού. Και αυτό δεν συμβαίνει τυχαία. Δεν είναι πράγματα που απλώς συμβαίνουν.

Η κριτική είναι αναμενόμενη, ειδικά όταν αμείβεσαι αδρά και η δουλειά σου σχετίζεται με τα συναισθηματικά ανταλλάγματα που απαιτεί ένα απαιτητικό κοινό. Όμως ο πόνος έχει πλέον ξεφύγει από τον εργασιακό χώρο. Συμβαίνει στον Αραούχο, με σοβαρά λάθη τρία συνεχόμενα χρόνια σε κρίσιμους αγώνες: με την Παρί Σεν Ζερμέν, την Ίντερ και την Τσέλσι. Συμβαίνει όμως και σε εμάς ή στα παιδιά μας γιατί το φάσμα αυτής της σαδιστικής και ανώνυμης τιμωρίας της αποτυχίας απλώνεται πλέον 24 ώρες το εικοσιτετράωρο.

Κάποτε η βασανιστική πίεση διακοπτόταν. Υπήρχε χρόνος να πάρεις ανάσα, να αποστασιοποιηθείς, έστω από την κούραση του άλλου. Και το χτύπημα κουράζει. Οι ποδοσφαιριστές ανέπνεαν όταν ο διαιτητής σφύριζε τη λήξη και τελείωναν οι προσβολές.

Σήμερα όμως δεν τελειώνει τίποτα. Ο Λαμίν Γιαμάλ δέχεται το 60% των ρατσιστικών επιθέσεων στα κοινωνικά δίκτυα. Παλιά διάβαζαν επαγγελματικές κριτικές, εμπρηστικά άρθρα γνώμης. Τώρα ξυπνούν μέσα στη νύχτα με έναν στρατό από τρολ να ρίχνει αλάτι στην πληγή: να βρίζει, να ταπεινώνει, να σχολιάζει τη νοημοσύνη τους, το χρώμα του δέρματός τους. Ολα τρέχουν γρήγορα, μια δεύτερη κίτρινη κάρτα, ένα μοιραίο λάθος.

Ο Αραούχο το είπε ξεκάθαρα: χρειαζόταν να σταματήσει. Ή το είπαν οι εκπρόσωποί του. Γιατί η άσχημη ψυχική υγεία είναι ένας κυνηγός που κανείς δεν την αντιλαμβάνεται. Τα social media το έκαναν ακόμα πιο βασανιστικό. Η Γαλλία έχει ξεκινήσει μια σταυροφορία για την απαγόρευση των κοινωνικών δικτύων σε ανηλίκους κάτω των 15 ετών. Επίσης, για την επισήμανση αξιόπιστων μέσων και τον διαχωρισμό τους από εκείνα που διακινούν ψευδείς ειδήσεις και μίσος προκαλώντας ήδη αντιδράσεις. Γιατί ο Γολγοθάς, πολλές φορές, δεν τελειώνει στην εφηβεία.

Όσοι τον ασκούν δεν πληρώνουν τίποτα. Αντίθετα, θεωρούν ότι ο εξευτελισμός «περιλαμβάνεται στον μισθό» όσων στοχοποιούν ανώνυμα. Ο Άλβαρο Μοράτα έφτασε κοντά στην κατάρρευση. «Δεν πέρασα κατάθλιψη, αλλά ήμουν κοντά», παραδέχτηκε. Η Άνα Πελετέιρο δέχτηκε καταιγισμό ρατσιστικών προσβολών για ένα σχόλιο στο Χ. Το ίδιο και η νεαρή Ρωσίδα γυμνάστρια Γιάνα Κουντριάβτσεβα. Ας σταματήσουν όσο χρόνο χρειάζονται.

Είναι έτοιμη η καραμέλα, έτοιμη η απαίτηση για όλους αυτούς που θαυμάζουμε στο γήπεδο και στην τηλεόραση. Μπορεί συχνά να δείχνουν υπεράνθρωποι, στα σπριντ, στα τάκλιν, στη δύναμη ή στα κομψοτεχνήματα που σκαρφίζονται και υλοποιούν, όμως στο τέλος της ημέρας - κυριολεκτικά - όταν ξαπλώνουν στο κρεβάτι τους, είναι απλά άνθρωποι. Ευάλωτοι, ευαίσθητοι, τρωτοί. Άλλοι λιγότερο και άλλοι περισσότερο. Και όχι, τα εκατομμύρια που μπαίνουν στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς ούτε τους κάνουν να αισθάνονται καλύτερα, ούτε τους υποχρεώνουν να «σφίξουν τα δόντια». Είδαμε και αποείδαμε με το σφίξιμο των δοντιών…

Τα γεγονότα, άλλωστε, είναι γεγονότα και οι έρευνες, που ευτυχώς ολοένα και αυξάνονται, σκαλίζοντας περισσότερες λεπτομέρειες, αποτυπώνουν την πολύ σαφή πραγματικότητα της άλλης όψης. Πίσω από τη μία εκ των πιο πρόσφατων εξ αυτών αυτών βρίσκεται η FIFPro, η Παγκόσμια Αντιπροσωπευτική Οργάνωση Επαγγελματιών ποδοσφαιριστών. Τα αποτελέσματά της αποστομωτικά: Το 26% των εν ενεργεία ποδοσφαιριστών έχει υποφέρει ή υποφέρει από κατάθλιψη ή αγχώδη διαταραχή. Το ίδιο ποσοστό ανέρχεται στο 39% για ποδοσφαιριστές που έχουν αποσυρθεί.

Από τους εν ενεργεία ποδοσφαιριστές που συμμετείχαν στην έρευνα και παραδέχθηκαν πως βασανίζονται πνευματικά, το 60% έπαιζε στο κορυφαίο επίπεδο, το 19% μίλησε για κακή σχέση με το αλκοόλ, το 7% για κάπνισμα, το 15% για burnout και ψυχική δυσφορία.

Στην Αγγλία, η PFA (Ένωση Επαγγελματιών Ποδοσφαιριστών) έκανε τη δική της πιο ειδική βουτιά με ακόμη μια έρευνα. Εκεί, το 68% της των παικτών δηλώνουν πως ο φόβος ενός σοβαρού τραυματισμού επηρεάζει σοβαρά την ψυχική τους υγεία. Το 45% αγχώνεται υπερβολικά για την απόδοσή του, το 41% για το αν θα χάσει την ομάδα του. Το 28% αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα με τις διαδικτυακές επιθέσεις. Snus (σακουλάκια), νικοτίνης, αλκοόλ και παράνομος στοιχηματισμός αποτελούν διέξοδο για το 45% των ποδοσφαιριστών που ταλαιπωρούνται με την ψυχική τους κατάσταση στην Αγγλία.

Είναι όλα, τόσα πράγματα που στοιβάζονται, σπάνια - και κακώς - επεξεργάζονται και εν τελεί απολιθώνονται μέσα τους ως βάρος, ως φορτίο που απειλεί να γίνει ασήκωτο. «Το ποδόσφαιρο είναι μια τρομερά ανασφαλής καριέρα για πολλά από τα μέλη μας. Οι παίκτες συχνά αισθάνονται πως έχουν πολύ μικρό έλεγχο όσον αφορά στο μέλλον τους, το τι μπορεί να τους συμβεί ξαφνικά κι αυτό φυσικά επηρεάζει την ψυχική τους υγεία», ανέφερε ο Μάικλ Μπένετ, διευθυντής του τμήματος Ψυχικής Υγείας της PFA.

«Ανεξάρτητα με ό,τι μπορεί να πιστεύει ο κόσμος, η ζωή των ποδοσφαιριστών έχει τις δικές της σκοτεινές όψεις. Ερευνώντας, έχουμε καταλήξει πως οι ψυχικές ασθένειες παρατηρούνται περισσότερο σε ποδοσφαιριστές σε σχέση με άλλες πληθυσμιακές ομάδες διαφορετικών πεδίων», δήλωσε πρόσφατα ο Βενσάν Γκουτμπάργκ, ιατρικός επικεφαλής της τελευταίας σχετικής έρευνας της FIFPro.

Ναι, είναι σαφές πως έχουν γίνει σημαντικά βήματα. Οι σύλλογοι δεν αντιμετωπίζουν την ψυχική υγεία των παικτών και των μελών τους σαν να… αποδέχονται cookies, δεν τους είναι ασήμαντη και η εξαιρετική στάση της Μπαρτσελόνα είναι παράδειγμα προς όλους. Ποδοσφαιριστές αρχίζουν να μιλούν, να σκίζουν τα άτρωτα προσωπεία τους. Αλλά αυτό δεν σημαίνει πως δεν μπορεί να γίνει τίποτα άλλο. Ευαισθητοποίηση, επίγνωση πως η ψυχική υγεία δεν είναι απλά ένας ωραίος αναμασώμενος όρος. Καλλιέργεια και στις δύο πλευρές, σε αυτούς που είναι μέσα στο ποδόσφαιρο και στους οπαδούς.

«Όταν πρόκειται για οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας, είτε σωματικό είτε ψυχικό, βραχυπρόθεσμο ή μακροπρόθεσμο, το ελάχιστο που πρέπει να γίνεται είναι να ενισχύεται η αυτογνωσία των παικτών γύρω από αυτά τα ζητήματα. Πρέπει να γνωρίζουν τι μπορεί να προκύψει κατά τη διάρκεια αλλά και μετά το τέλος της ποδοσφαιρικής τους καριέρας», λέει ο Γκουτμπάργκ. Ο Ρόναλντ Αραούχο το έμαθε με τον πιο σκληρό τρόπο…