Κρίσταλ Πάλας - Μπράιτον: Ο αυτοκινητόδρομος του μίσους, το.. παράξενο Derby M23!

Πριν καθιερωθούν το 1977 ως Γλάροι και μάλιστα με αυτό το σύμβολο να αποτυπώνεται στο έμβλημα της ομάδας – το παρατσούκλι τους ήταν Δελφίνια. Για την αλλαγή ευθύνονταν συγκεκριμένα πρόσωπα: οι οπαδοί της Κρίσταλ Πάλας. Μέσα στη δεκαετία του 1970, οι φίλοι των δύο συλλόγων άρχισαν να καλλιεργούν εχθρικές σχέσεις, που «πότισαν» και τις γενιές που ακολούθησαν. Σε απάντηση του συνθήματος «Αετοί, Αετοί!» που αντηχούσε από τις εξέδρες της Πάλας, οι οπαδοί της Μπράιτον υιοθέτησαν το δικό τους «Γλάροι, Γλάροι!», απορρίπτοντας με σαρκασμό το μέχρι τότε αγαπημένο τους δελφίνι.

Η ιστορία, από μόνη της, μοιάζει ήδη παράξενη. Ξετυλίγοντας το νήμα, όλα ξεκίνησαν τη σεζόν 1974/1975, όταν οι δύο ομάδες συναντήθηκαν για πρώτη φορά έπειτα από έντεκα χρόνια, στην 3η κατηγορία και μάλιστα στο εναρκτήριο παιχνίδι. Η Πάλας, προερχόμενη από δύο συνεχόμενους υποβιβασμούς, γνώρισε την ήττα με 1-0 από τη Μπράιτον του Πίτερ Τέιλορ, πρώην συνεργάτη του θρυλικού Μπράιαν Κλαφ. Το ήδη τεταμένο κλίμα κορυφώθηκε, όταν οι δύο προπονητές διαπληκτίστηκαν, με τον Μάλκολμ Άλισον να κατηγορεί τον Τέιλορ για τον... άνοστο τρόπο παιχνιδιού του. Η αντιπαλότητα φούντωσε δύο χρόνια αργότερα. Τότε, Μπράιτον και Πάλας αναμετρήθηκαν πέντε φορές (!) δύο στο πρωτάθλημα και τρεις στο Κύπελλο Αγγλίας.

Πρωταγωνιστές του... δράματος ήταν οι προπονητές τους, δύο παλιοί γνώριμοι από την κοινή τους θητεία στην Τότεναμ: ο Άλαν Μάλερι για τους Γλάρους και ο Τέρι Βέναμπλς για τους Αετούς. Μετά το 2-2 του πρώτου ματς, ο Μάλερι δήλωσε ειρωνικά: «Τα κατάφεραν, ήρθαν για την ισοπαλία και την πήραν». Η ρεβάνς έληξε ξανά 1-1, οδηγώντας σε τρίτο αγώνα για την πρόκριση. Η Πάλας προηγήθηκε νωρίς, η Μπράιτον είδε γκολ της να ακυρώνεται και στο 78ο λεπτό ήρθε η έκρηξη. Με το σκορ στο 1-0, η Μπράιτον κέρδισε πέναλτι: ο Μπράιαν Χόρτον σκόραρε, αλλά ο διαιτητής Ρον Τσάλις διέταξε επανάληψη, καθώς παίκτες είχαν μπει νωρίτερα στην περιοχή του Πολ Χάμοντ. Στη δεύτερη εκτέλεση, ο Χάμοντ απέκρουσε και το 1-0 έμεινε ως το τέλος.

Έξαλλος, ο Μάλερι επιτέθηκε στον διαιτητή κατά τη διάρκεια και μετά το ματς, με τον Τσάλις να αποχωρεί υπό αστυνομική συνοδεία. Οι οπαδοί της Πάλας τον έβριζαν, εκείνος ανταπέδιδε, και το σκηνικό βίας φούντωνε. Το αποκορύφωμα ήρθε λίγο αργότερα: ο Μάλερι εισέβαλε στα αποδυτήρια της Πάλας, πέταξε πέντε λίρες μπροστά στον έκπληκτο Βέναμπλς και φώναξε: «Ούτε τόσα δεν αξίζει η ομάδα σου!». Στην Αγγλία τέτοια περιστατικά δεν περνούν απαρατήρητα κι έτσι, η κύρια πηγή αυτής της αλλόκοτης έχθρας ανάμεσα σε Μπράιτον και Πάλας είχε μόλις αποκαλυφθεί.

Καθ’ όλη τη δεκαετία του 1980, η «φλόγα» της αντιπαλότητας δεν έσβησε στιγμή. Ιδίως όταν, το 1982, ο Άλαν Μάλερι βρέθηκε για σύντομο διάστημα στον πάγκο της Κρίσταλ Πάλας. Η μετακίνησή του προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων: υβριστικά μηνύματα, ανώνυμες επιστολές και ακόμη και επίθεση από συμμορία συνόδευσαν την παρουσία του, καθώς ο κόσμος των «Αετών» ποτέ δεν τον αποδέχθηκε πραγματικά. Οι αναμετρήσεις των δύο ομάδων συνεχίστηκαν και μαζί τους τα επεισόδια, τόσο εντός όσο και εκτός γηπέδου.

Το πιο διάσημο και σκανδαλώδες περιστατικό, ωστόσο, γράφτηκε το 2013, όταν οι δύο σύλλογοι διασταυρώθηκαν στα play-offs της Championship. Μετά το 0-0 του πρώτου αγώνα, η ρεβάνς στο «Άμεξ» έφερε την καθοριστική στιγμή: ο Γουίλφριντ Ζαχά υπέγραψε τη νίκη και την πρόκριση της Πάλας στον τελικό του «Γουέμπλεϊ».

Κι όμως, πριν καν ξεκινήσει ο αγώνας, κάτι δεν πήγαινε καλά στα αποδυτήρια των φιλοξενούμενων ή μάλλον, μύριζε… ύποπτα. Όπως αποκαλύφθηκε, κάποιος είχε σκόπιμα αφήσει ανθρώπινες ακαθαρσίες στο πάτωμα και στις τουαλέτες. Ο τότε προπονητής της Μπράιτον, Γκουστάβο Πογιέτ, ξέσπασε μέσω οργισμένου email προς τους υπαλλήλους του συλλόγου, ζητώντας εξηγήσεις για το ποιος ήταν υπεύθυνος για την πράξη μια ενέργεια που, όπως παραδέχθηκε αργότερα, μάλλον λειτούργησε... ευεργετικά για τους αντιπάλους.

Η αποκάλυψη που ακολούθησε προκάλεσε αμηχανία: δράστης ήταν τελικά ο οδηγός του πούλμαν της Πάλας, ο οποίος απλώς δεν είχε καταφέρει να συγκρατηθεί. Δύο παίκτες των Αετών τον... «έδωσαν στεγνά», αστειευόμενοι ότι «εκείνος μας ανέβασε στην Premier League».

Όπως ξεκίνησε παράξενα η ιστορία αυτής της έχθρας, έτσι και κατέληξε με τον πιο αλλόκοτο τρόπο που θα μπορούσε να φανταστεί κανείς.

Μια αντιπαλότητα που λίγοι εκτός των δύο συλλόγων μπορούν πραγματικά να κατανοήσουν, μα για όσους την ζουν, είναι απόλυτα υπαρκτή και βαθιά ριζωμένη.

Ο φίλαθλος της Μπράιτον, Russell Guiver, παρουσιαστής του Brighton Rock Podcast, παραδέχεται πως πρόκειται για το παιχνίδι που περιμένει κάθε χρόνο περισσότερο από κάθε άλλο. «Είναι το ματς που ανυπομονώ περισσότερο απ’ όλα», λέει, αν και αναγνωρίζει πως το να εξηγεί σε οπαδούς άλλων ομάδων τη φύση αυτής της αντιπαλότητας έχει γίνει κουραστικό. «Πολλοί μπερδεύονται επειδή δεν μας θεωρούν “γειτονικούς” συλλόγους. Κι όμως, συνεχίζω να ακούω πως δεν πρόκειται για πραγματικό ντέρμπι. Τους γελάω κατάμουτρα και τους λέω ότι κάνουν λάθος. Είναι – και μάλιστα απολύτως. Οι φίλαθλοι και των δύο πλευρών το νιώθουν όσο κάθε άλλη μεγάλη έχθρα στην Αγγλία» τονίζει στο BBC.

Την ίδια άποψη συμμερίζεται και ο Kieran Maguire, συμπαρουσιαστής του The Price of Football και κάτοχος διαρκείας της Μπράιτον, ο οποίος περιγράφει το ματς ως «το ντέρμπι που κανείς άλλος δεν μπορεί να καταλάβει, εκτός από τους οπαδούς των δύο ομάδων». Για εκείνον, πρόκειται για μια έχθρα που μεταδίδεται «σαν κληρονομικό δικαίωμα» από γενιά σε γενιά, αν και συνοδεύεται από έναν διστακτικό αμοιβαίο σεβασμό. «Κανείς μας δεν είναι “λαμπερός” σύλλογος. Ξέρουμε ότι, σε έναν βαθμό, ζούμε το όνειρο της Premier League και προσπαθούμε να το απολαύσουμε όσο διαρκεί», σχολιάζει, εξηγώντας πως η Μπράιτον δεν έχει πολλές άλλες επιλογές για τοπική αντιπαλότητα: «Η Σαουθάμπτον και η Πόρτσμουθ μισιούνται ήδη μεταξύ τους, ενώ την Μπόρνμουθ… απλώς δεν μπορείς να τη μισήσεις. Δεν υπάρχει τίποτα να αντιπαθήσεις σε αυτούς».

View this post on Instagram

A post shared by Gazzetta.gr (@gazzetta.gr)

Από την πλευρά της Πάλας, ο φίλαθλος Dan Cook είναι κατηγορηματικός: «Μισούμε τη Μπράιτον και μας μισούν κι εκείνοι. Δεν είναι ντέρμπι, όπως όταν παίζουμε με τη Τσάρλτον ή τη Μίλγουολ. Είναι καθαρή αντιπαλότητα, όχι το “M23 derby”, όπως το αποκαλούν όσοι δεν καταλαβαίνουν». Για εκείνον, η σχέση των δύο συλλόγων συνοψίζεται σε μια απλή φράση: «Υπάρχει πάντα ένα αίσθημα υπερηφάνειας, λόγω των διαδρομών που έχουν διανύσει και οι δύο τα τελευταία χρόνια».

Παρά την ένταση, υπάρχουν και στιγμές αμοιβαίας εκτίμησης. Ο Nigel Summers, πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλάθλων της Μπράιτον , θυμάται: «Όταν η Πάλας αντιμετώπιζε οικονομικά προβλήματα, πολλοί φίλαθλοι της Μπράιτον έβαλαν το χέρι στην τσέπη για να βοηθήσουν. Και όταν εμείς ήμασταν στα πρόθυρα διάλυσης στα τέλη της δεκαετίας του ’90, αρκετοί οπαδοί της Μπράιτον στάθηκαν στο πλευρό μας». Μια σπάνια απόδειξη ότι, ακόμη και μέσα στην έχθρα, μπορεί να υπάρχει σεβασμός.

Σήμερα, και οι δύο ομάδες ζουν μια νέα εποχή επιτυχίας. Η Μπράιτον θεωρείται πρότυπο οργάνωσης και ανάπτυξης παικτών, ακολουθώντας τους κανόνες του σύγχρονου ποδοσφαίρου και του Profit and Sustainability (PSR). Η Κρίσταλ Πάλας, από την άλλη, πανηγύρισε πέρσι την κατάκτηση του πρώτου Κυπέλλου Αγγλίας της ιστορίας της, μια στιγμή που της χάρισε και το δικαίωμα να καυχιέται. Οι δύο σύλλογοι βρίσκονται αυτή τη στιγμή στην 9η και 10η θέση της Premier League, σχεδόν ισόπαλοι, όπως πάντα.

Ο φίλαθλος και κωμικός Kevin Day συνοψίζει ίσως καλύτερα από όλους τη σχέση αυτή: «Υπάρχει μια παράξενη αμοιβαία υπερηφάνεια ανάμεσά μας. Είμαι σίγουρος ότι θα τραγουδάμε για την κατάκτηση του Κυπέλλου μας τουλάχιστον για τα πρώτα είκοσι λεπτά του αγώνα».